o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rni

DOCX 29 стр. 43,9 КБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 43,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rni mundarija: kirish……………………………………………………………………….2 i.bob. olmoshlar va ularning lingvistik xususiyatlari 1.1. olmoshlarning asosiy turlari va grammatik xususiyatlari………………..4 1.2. muloqotda olmoshlarning qo‘llanilishi…..……………………………….9 ii.bob. o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirish 2.1. nutq madaniyatida olmoshlarning roli: xushmuomalalik va aniq muloqot vositasi sifatida …………..…………………………………………………..14 2.2. o‘quvchilarning muloqot madaniyatini shakllantirishda olmoshlarning o‘qitish usullari……………………………………….……………………………….18 xulosa…………………………………………………………………….24 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati……………………..26 kirish mavzuning dolzarbligi: hozirgi globallashuv va axborot texnologiyalari davrida insonlarning o‘zaro muloqoti tobora kengayib, madaniy aloqalarning ahamiyati ortib bormoqda. xususan, o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirish nafaqat ularning til madaniyatini yuksaltirish, balki jamiyatda muvaffaqiyatli shaxs sifatida shakllanishi uchun muhim omildir. muloqot madaniyatini shakllantirishda til vositalarining, jumladan, olmoshlar kabi so‘z turkumlarining o‘rni beqiyosdir. olmoshlar nutqda qisqalik, ixchamlik va aniq ifoda vositasi bo‘lib …

2 / 29

adi. shu bois mavzu nafaqat lingvistik, balki pedagogik ahamiyatga ham ega bo‘lib, zamonaviy ta’lim tizimining dolzarb masalalaridan biridir. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining maqsadi o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rnini o‘rganish va ularning tilshunoslik jihatdan ahamiyatini tahlil qilishdan iborat. kurs ishida olmoshlarning grammatik va semantik xususiyatlari, turli vaziyatlarda qo‘llanilishi, muloqotda aniq, ixcham va xushmuomala nutqni shakllantirishdagi roli o‘rganiladi. kurs ishining vazifalari: ushbu kurs ishining vazifalari quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 1. olmoshlarning grammatik va semantik xususiyatlarini o‘rganish: olmoshlarning tilshunoslikdagi o‘rni, ularning turli turlari va o‘zaro farqlari haqida ma’lumotlar to‘plash. 2. olmoshlarning muloqot madaniyatidagi rolini aniqlash: olmoshlarning aniq, ixcham va xushmuomala muloqotda qanday ishlatilishini tahlil qilish. 3. o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmoshlarni o‘qitish usullarini o‘rganish: olmoshlarni o‘rgatishda samarali pedagogik usullarni aniqlash va ularni ta’lim jarayoniga joriy qilish. 4. olmoshlarning o‘quvchilarning nutq madaniyatini rivojlantirishdagi ahamiyatini ko‘rsatish: o‘quvchilarga tilni aniq va madaniyatli ishlatish ko‘nikmalarini shakllantirishda olmoshlarning rolini o‘rganish. 5. olmoshlarning o‘zaro …

3 / 29

sh, aniqlik kiritish va semantik yukni kamaytirish vazifasini bajaradi. olmoshlar turli sintaktik va morfologik xususiyatlarga ega bo‘lib, nutqning samaradorligini oshiradi. olmoshlarning umumiy xususiyatlari. morfologik jihati: olmoshlar boshqa so‘z turkumlarini (ot, sifat, son) almashtiradi va ularning grammatik xususiyatlariga moslashadi. semantik jihati: ma’nosi kontekst orqali aniqlanadi, ya’ni mustaqil aniq ma’noga ega emas. sintaktik jihati: nutqdagi gap bo‘laklari (ega, to‘ldiruvchi va boshqalar) vazifasini bajaradi. pragmatik jihati: nutq madaniyati va muloqotning psixologik tomonlariga moslashib, xushmuomalalikni ifodalashda qo‘llaniladi. olmoshlar – gapda ot, sifat, son va boshqa so‘z turkumlari o‘rnida qo‘llaniladigan so‘zlar bo‘lib, ularning ma’nosi, vazifasi yoki kimga tegishliligini ifodalaydi. olmoshlar gapda qo‘llangan kontekstga qarab turli grammatik shakllarda bo‘ladi va muayyan turlarga bo‘linadi. quyida olmoshlarning asosiy turlari va ularning xususiyatlari keltirilgan: 1. shaxs olmoshlari. bu tur olmoshlar shaxslarni yoki narsalarni aniq ko‘rsatadi. ular uchta shaxsga bo‘linadi: 1-shaxs: men, biz 2-shaxs: sen, siz 3-shaxs: u, ular xususiyatlari: shaxs olmoshlari gapda ot o‘rnida ishlatiladi. kishilik va narsalikni ifodalaydi. …

4 / 29

, har, qaysidir, nimadir. xususiyatlari: noaniq yoki umumiy ma’noni bildiradi. ba’zi hollarda aniqlik darajasini ifodalaydi: hamma bu narsani biladi. ba’zi odamlar kechikdi. 5. inkornoma olmoshlari (inkor olmoshlari). biror shaxs yoki narsaning mavjud emasligini bildiradi: hech kim, hech narsa, aslo, hech qaysi. xususiyatlari: inkor gaplarda ishlatiladi. hech bir yoki mavjud emaslikni ko‘rsatadi: hech kim kelmadi. hech narsa topilmadi. 6. o‘zlik olmoshi. shaxsning o‘ziga tegishli ekanligini ifodalaydi: o‘z. xususiyatlari: shaxs yoki narsaning o‘ziga xosligini bildiradi: men o‘zim buni qildim. o‘z narsasini o‘zi qoldiribdi. 7. taqsim olmoshlari. narsalarning bir-biridan ajratilganligini yoki taqsimlanganligini bildiradi: har, har biri, biri, boshqa. xususiyatlari: taqsimlashni yoki alohidalikni bildiradi: har bir bola darsni yaxshi o‘zlashtirdi. biri o‘qidi, boshqasi yozdi. 8. noaniq olmoshlar. shaxs yoki narsani aniq ko‘rsatmaydigan olmoshlar: kimdir, nimalar, qaysidir, nimadir, qandaydir. xususiyatlari: shaxs yoki narsaning aniq emasligini bildiradi. ko‘pincha xabar beruvchi gaplarda ishlatiladi: kimdir eshikni taqillatdi. qandaydir voqea sodir bo‘ldi. olmoshlar tilning o‘ziga xos so‘z turkumlaridan biri …

5 / 29

turlarga ko‘ra grammatik o‘zgarishi. olmoshlarning turiga qarab grammatik xususiyatlari o‘zgaradi: a) shaxs olmoshlari: kelishiklar bo‘yicha o‘zgaradi: men, meni, menga, mendan, menda. yakka va ko‘plikda keladi: men – biz, sen – siz, u – ular. b) ko‘rsatish olmoshlari: o‘zining qaratqich va kelishik shakllariga ega: bu – buni, shu – shuni. masofa yoki narsaning o‘rnini bildiradi: bu (yaqin), u (uzoqlik), ana (ko‘rsatma). c) savol olmoshlari: shaxs yoki narsaning kimligini bildiradi: kim keldi? nima bu? sifat va miqdor so‘rashda ham ishlatiladi: qanday kiyim? qancha vaqt? d) belgilash olmoshlari: belgilangan narsaning aniqlik darajasini bildiradi: hamma bu narsani biladi. ba’zi odamlar kechikdi. 4. kelishik qo‘shimchalarini qabul qilishi. olmoshlar o‘z ma’nosi va gapdagi vazifasiga ko‘ra kelishik qo‘shimchalarini qabul qiladi: shaxs olmoshlari: meni, senga, bizdan, ularga. ko‘rsatish olmoshlari: buni, shunda, undan. 5. o‘zlik va egalik shakllari. ba’zi olmoshlar shaxs yoki narsaning o‘ziga tegishliligini yoki egalikni bildiradi: o‘z, o‘zim, o‘zimiz: men o‘zim buni qildim. mening, sening, uning: bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rni"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rni mundarija: kirish……………………………………………………………………….2 i.bob. olmoshlar va ularning lingvistik xususiyatlari 1.1. olmoshlarning asosiy turlari va grammatik xususiyatlari………………..4 1.2. muloqotda olmoshlarning qo‘llanilishi…..……………………………….9 ii.bob. o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirish 2.1. nutq ma...

Этот файл содержит 29 стр. в формате DOCX (43,9 КБ). Чтобы скачать "o‘quvchilarda muloqot madaniyatini shakllantirishda olmosh so‘z turkumining o‘rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘quvchilarda muloqot madaniyat… DOCX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram