o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasida xvi asr o`rtalarigacha bo`lgan siyosiy –diplomatik munosabatlar

DOC 60,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662755512.doc αζαρ o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasida xvi asr o`rtalarigacha bo`lgan siyosiy –diplomatik munosabatlar reja: 1. o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasidagi munosabatlar 2. o`rta osiyo bilan hindiston xalqlari o`rtasidagi siyosiy aloqalar o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasidagi munosabatlar juda qadimiy davrlardan boshlangan bo`lib, bu munosabatlar dastlab iqtisodiy (savdo) aloqalarda, so`ngra madaniy va siyosiy aloqalarda o`z ifodasini topgan. buyuk geograf strabon va rim tarixchisi pliniyaning ma`lumotlariga ko`ra, eng qadim vaqtlarda hindiston va xitoyda ishlab chiqariladigan qimmatbaho tovarlar –zira, dolchin, nil bo`yog`i, qora dori, fil suyagi, marvarid, olmos, ipak gazlamalari, bronza,chinnilar o`rta osiyo orqali vizantiya va rimga olib borilgan. strabonning yozishicha, makedoniyalik aleksandr (iskandar zulqarnayn)ning o`rta osiyo, afg`oniston va hindistonga yurishlarini kuzatib borgan aristotel baqtriya (balx) ga yaqin yerda oks (amudaryo) dan o`tgan (eramizdan odingi 329 yili) va u “oks kemalar qatnashi uchun juda qulay. bu daryo orqali hind mollari girkin (kaspiy) dengizi va bu daryodan qo`shni o`lkalar orqali evkin pontga keltiriladi” ¹, …

lqaro savdoga qattiq zarba berdi. ayni damda vasko de gama hindistonga afrikani aylanib o`tadigan suv yo`lini topdi. bu esa o`rta osiyo orqali olib boriladigan xalqaro savdoning to`xtab qolishiga sabab bo`ldi. o`rta osiyo va qo`shni hindiston, afg`oniston va eron bir –birlari bilan iqtisodiy (savdo) aloqalarida bo`lib keldilar. xv-xx asrlarda o`rta osiyo yana qo`shni sharq mamlakatlarining rossiya bilan savdo aloqalarida vositachilik rolini o`ynay boshlaydi. o`rta osiyo bilan hindiston xalqlari o`rtasidagi siyosiy aloqalar o`zining ming yillik tarixiga ega. bu mamlakatning qalqlari og`ir tarixiy davrlarda o`zaro siyosiy hamjihatlik ham qilganlar.bunday siyosiy hamjihatlikni ayniqsa chingizxon boshliq mo`ng`ul ko`chmanchi bosqinchlariga qarshi kurashda yaqqol ko`rish mumkin. mo`ng`ullar o`trar, samarqand va o`rta osiyodagi boshqa shaharlarni vayron qilib, xorazm davlati territoriyasini bosib olganlaridan keyin, xorazm shohi muhammad ii ning o`g`li jaloliddin mo`ng`ullarga qarshi kuch to`plash maqsadida 1221 yilda afg`onistonga so`ngra hindistonga borib afg`on va hind knyazlaridan umumiy dushmanga qarshi kurashda yordam ko`rsatishni so`raydi. bunga javoban hind va afg`on knyazlari …

arni mustahkamlashda katta rol o`ynadi. mashhur tarixchi va zamonasining buyuk davlat arbobi kamoliddin abduazoq samarqandiy (1413 yili hirot shahrida tug`ilgan) eron va turon hokimi shohruh saroyining yaqin kishilaridan hisoblanib, ko`pincha elchilik vazifasini o`tagan. abdurazzoq samarqandiy 1442 yili hindistonga, 1447 yili gilonga elchi qilib yuborildi. u shohruh vafoti oldidan misrga elchi qilib tayinlangan bo`lsa ham, ammo shohruhning o`limi va mamlakatda siyosiy vaziyatning o`zgarib ketishi natijasida bu sharafli vazifani bajara olmadi¹. shohruh davlatining ichki va tashqi siyosati bilan yaqindan tanish bo`lgan abdurazzoq samarqandiy ilmiy jihatdan kata ahamiyatga ega bo`lgan ikki tomlik “matlaussa`dayn va majmaul bahrayn” (“ikki saodatli yulduzning chiqishi va ikki dengizning qo`shilishi”) nomli asarini yaratdi. ma`lumki, 1442 yili shohruh tomonidan hindistonga elchi qilib tayinlangan abdurazzoq samarqandiy, elchilik sostaviga kirgan boshqa kishilar bilan birga, hirotdan kermon orqali jerun (xo`rmuz)² ga yetib keladi. bu yerda ikki oycha turib, so`ngra maskatga yaqin kaloxot degan joyga keladi va elchilar issiqdan betoblanib qolganligi sababli, bu yerda …

obod bir shahar , -deb yozadi samarqandiy, -uning podshohi kamolga yetgan saltanatli hukmdor ekan. uning ko`p viloyatlarining yeri yaxshi ishlangan va hosildor. 300 dan ortiq hammasi bir –biriga baravar bandarlarga, 1000 dan ortiq tog`dek baland va dev ko`rinishli filga, 11 lak² lashkarga ega...bu mamlakatda podshohni “ray” deb ataydilar. braxmanlar uning oldida hammadan ko`ra muqaddamdirlar… o`z hikoyalarida ray va brahmanlar xususida so`zlovchi “kalila va dimna” kitobi shu mamlakat donolari hikmatlarining natijasidandir... ... bijonagar shahri shunday o`rnashganki, uning atrofida bir –birini o`ragan yetti shahar istehkomi qurilgan. tashqi istehkom bo`ylab 50 gaz kenglikdagi yerning hammasiga odam bo`yicha keladigan toshlarning yarmini yer yuzida qoldirib ko`mib qo`yganlar... bozorlar nihoyatda keng va uzun. gulfurushlar do`konlarning oldiga baland –baland taxtalar qo`yib, har ikki tarafga qarab gul sotadilar. bu shaharga hushbo`y, yangi –yangi gullarni uzluksiz keltirib turadilar. chunki ular gulni zarur taomdek hisoblaydilar va gulsiz sabr –toqat qilib tura olmaydilar. har bir jamoatning savdogarlari bir –biriga yondosh do`konlarga …

an qaraganini mamnuniyat bilan tilga oladi. “men havoning issiqligidan va kiyimlarimning ko`pligidan terlab ketgan edim, -deb ko`rsatadi. abdurazzoq samarqandiy o`zining ray bilan birinchi uchrashgani haqida, -u (ray) o`z qo`lidagi xitoy yelpig`ichini inoyat qilib menga tutqazdi”. abdurazzoq samarqandiyning yozishicha, bijonagar hokimi elchilarning kundalik harajati uchun ko`p pullar berib turgan va o`z mamlakatiga qaytish oldidan ularga katta tortiqlar qilgan. samarqandiy boshliq elchilar 1443 yilning noyabrida shohruh davlatiga bijonagar podshohi tomonidan tayin qilingan hind elchilari bilan birga yo`lga chiqadilar va mangalor –xo`rmuz orqali 1445 yilning yanvarida hirotga yetib keldilar. abdurazzoq samarqandiy o`zining “matlaussa`dayn” asarida hindistonning ijtimoiy hayotiga, hindlarning urf–odatlari, xo`jalik, savdo-sotiq ishlariga oid qimmatli ma`lumotlarni keltiradi. uning yozishicha, xv asrda hindistonning ba`zi rayonlarida patriarxal qoldiqlari saqlangan, podshoh o`lgandan keyin uning taxtini marhumning opa yoki singlisining bolalari egallashi shart bo`lgan. bir ayolning samuri (samuri) qabilasi ichida bir qancha erlarga xotin bo`lish hollariham uchragan². hindlar qoramolni ilohiy kuch deb bilib, unga sig`inganlar. samarqandiy o`z kitobida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasida xvi asr o`rtalarigacha bo`lgan siyosiy –diplomatik munosabatlar" haqida

1662755512.doc αζαρ o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasida xvi asr o`rtalarigacha bo`lgan siyosiy –diplomatik munosabatlar reja: 1. o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasidagi munosabatlar 2. o`rta osiyo bilan hindiston xalqlari o`rtasidagi siyosiy aloqalar o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasidagi munosabatlar juda qadimiy davrlardan boshlangan bo`lib, bu munosabatlar dastlab iqtisodiy (savdo) aloqalarda, so`ngra madaniy va siyosiy aloqalarda o`z ifodasini topgan. buyuk geograf strabon va rim tarixchisi pliniyaning ma`lumotlariga ko`ra, eng qadim vaqtlarda hindiston va xitoyda ishlab chiqariladigan qimmatbaho tovarlar –zira, dolchin, nil bo`yog`i, qora dori, fil suyagi, marvarid, olmos, ipak gazlamalari, bronza,chinnilar o`rta osiyo orqali vizantiya va rimga olib borilgan. strabonning yozishicha...

DOC format, 60,0 KB. "o`rta osiyo bilan hindiston o`rtasida xvi asr o`rtalarigacha bo`lgan siyosiy –diplomatik munosabatlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o`rta osiyo bilan hindiston o`r… DOC Bepul yuklash Telegram