yuksak o'simliklarning organlari to'qimalari va funksional tizimlari

DOC 161,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1523080167_70800.doc yuksak o'simliklarning organlari to`qimalari va funksional tizimlari reja: 1. o'simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi 2. o'simlikdagi zahira moddalar. yuksak o'simliklarning tanasi ikkita katta qismdan ya'ni poya va ildizdan iborat, bo'lib ular o'simlikning asosiy o'zagini (o'qini) tashkil qiladi. poya novda, barg, vegetativ kurtaklar (apikal va yon), gullar va mevalarni o'z ichiga olsa, ildiz tizimi-asosiy, yon va qo'shimcha ildizlardan tashkil topgan. poya-tayanch va o'tkazuvchanlik vazifasini, ko'pchilik o'simliklarda esa vegetativ ko'payish organi hisoblanadi. barg-havodan oziqlanuvchi maxsus organ bo'lib fotosintez, gaz almashinuvi va transpiratsiya jarayonlarini amalga oshiradi. ildiz-tuproqdan oziq tortuvchi maxsus organ bo'lib suv va mineral tuzlarni yutadi hamda o'simlikning tuproqga birikib mustahkam turishi uchun xizmat qiladi. vegetativ kurtaklar poyaning o'sishi va shoxlashi uchun xizmat qiladi. generativ organlar esa o'simlikning jinsiy ko'payishi uchun xizmat qiladi. yuqorida ko'rsatib o'tilgan organlarning har biri bir nechta to'qimalardan, ya'ni ma'lum bir fiziologik vazifani bajaruvchi va morfologik tuzilishi jihatidan o'xshash hamda ushbu fiziologik funksiyani bajarilishini ta'minlovchi hujayralar guruhidan iboratdir. …

ning oziqlanishi uchun zarur co2 suv, mineral tuzlar va yorug'lik o'simlio'simlik organizmining asosiy funksiyalari va ular orasidagi o'zaro aloqani quyidagi sxema orqali ifodalash mumkin: sxemadan ko'rinib turibdiki, ushbu tashiluv hujayralari bir-biri bilan hujayra devorlari va plazmodesmalar bilan tutashgan bo'lib o'simliklar moddalar almashinuvining markazida ularning tashiluvi turibdi va u o'simliklar tanasida uzluksiz bir necha bosqichlardan iboratdir. apoplast bo'yicha ya'ni hujayra oraliqlari va hujayra devorlari hosil bo'lishi davrida va simplast bo'yicha hamda ehtimol endoplast bo'yicha, ya'ni er uzluksiz sisternalari bo'yicha. ammo moddalarning uzoqqa tashiluvining asosiy yo'li bo'lib ksilema va flozma to'qimalaridan tashkil topgan o’tkazuvchi tizimlar hisoblanadi. binobarin, yuksak o'simliklar murakkab biologik tizim bo'lib uning funksional faolligi 10-15 dona organning va 30-40 dona maxsus to'qimalarning hamda bir necha o'n guruh hujayralarning faoliyati tufayli ta'minlanadi. yopiq urug'lilarda hujayralarning 80 donaga yaqin hujayra tiplari qatnashadi. solishtirish uchun aytish mumkinki, sodda hayvonlarning eng birinchi vakillaridan bo'lgan gidraning tanasi ikkita to'qimadan, ya'ni ektoderma va endodermadan iborat bo'lib …

besh foizini tashkil qilishi mumkin. bundan tashqari kul tarkibida juda oz miqdorda bo'lsada, mis, molibden, rux, marganes kabi elementlar uchraydi. ularni mikroelementlar deb ataladi. o'simlikdagi zahira moddalar. ular asosan ikki xil bo'ladi. birinchisi-azotsiz birikmalar bo'lib ularga uglevodlar va yog'lar kiradi. ikkinchisi oqsil birikmalaridir. uglevodlar c, h, o dan tashkil topadi va ularning eng ko'p tarqalgan formasi-kraxmal-(c6h10o5)n. u o'simliklarda fotosintez jarayonida hosil bo'ladi va kraxmal donachalari ko'rinishida to'planadi. sholida-80%, bug'doyda 60-70%, amarantda-60-65%, kartoshkada-20% kraxmal uchraydi. kraxmal suvda erimaydi, ammo kolloid eritma hosil qiladi. kraxmalga yod bilan sifatli reaksiya qilinganida uning ko'k rangga bo'yalishi kuzatiladi. kraxmal hujayralardagi amilaza fermentlari ta'sirida dekstran va maltozagacha parchalanadi. amilaza (c6h10o5)n + h2o c12h22o11 polisaxaridlarga kraxmaldan tashqari sellyuloza ham kiradi. u o'simlik hujayra po'stining asosini tashkil qiladi. bargning 15-25%, yog'ochning-50%, paxta tolasining-90% sellyulozadan iborat. sellyuloza suvda erimaydi. gemisellyuloza ham hujayra po'stining asosiga kiradi, suvda erimaydi, ishqorlarda yaxshi eriydi. u o'simliklarning yog'ochlik qismida ko'p uchraydi. pektin moddasi ham …

lar. ularga yog' va yog'simon moddalar kiradi. ular suvda erimaydi, asosan organik erituvchilarda (efir, aseton, benzol va h.k.) yaxshi eriydi. lipidlar yog'lar, mumlar, fosfatidlar, glyukolipidlarga bo'linadi. yog'lar o'simlikda ko'proq zaharli modda sifatida uchraydi. chigitda-23%, kungaboqarda-25-40%, kunjutda-55%, bug'doyda-2%, amarantda-7% bo'ladi. yog'larning faqatgina 1% tuzilma xarakterga ega. yog'lar uglevodlar va oqsillarga nisbatan yuqori kaloriyali hisoblanadi. shuning uchun nafas olish jarayonidagi oksidlanishda ko'proq energiya ajratadi. masalan, 1 g yog'da 37,5 kj energiya bo'ladi. yog'lar lipaza fermenti ta'sirida o'zlarining tarkibiy qismi bo'lgan glitserin va yog' kislotalariga parchalanadi. yog' kislotalari to'yingan va to'yinmagan kislotadan iborat. to'yinmagan yog' kislotalariga oleat (c18h34o2), linolat (c18h32o2), linoleat (c18h30o2) kirsa, to'yingan yog' kislotalariga palmitat (c18h24o2) kiradi. o'simlik tarkibidagi yog'larning 98% uchglitseridlardan iborat. bir va ikki glitseridlar juda kam uchraydi. yog'larning qolgan 1-2% erkin yog' kislotalari, karotanoidlar va vitaminlardan iborat. mumlar. o'simliklarning bargi, mevasi va yosh novdalarida juda oz miqdorida bo'lib neytral lipidlarga talluqlidir. mevalarni saqlash davomida buzilishini kamayishi aynan mumlarga …

ron ko'rinishida yig'iladi. ma'lumki, aleyron donachalari bu qurib qolgan vakuolalardir, ular ko'pincha urug'larda uchraydi. oqsillar proteolatik fermentlar ta'sirida parchalanib erkin aminokislotalarga parchalanadi. oqsillar bug'doyda 13-15%, chigitda-35-40%, amarantda-19-21% bo'lsa, asosan dukkakli o'simliklar donida ko'p miqdorda uchraydi. organik kislotalar. ularga atsetit, olma, uzum, oksalat va limon kislotalarini misol qilish mumkin. organik kislotalar o'simliklarda moddalar almashinuvida, xususan nafas olishda muhim rol o'ynaydi. ularning hujayra shirasida ko'proq to'planishi nordon ta'mni beradi. oshlovchi moddalar. murakkab birikmalar bo'lib, asosan oqsillar bilan bog'langan bo'ladi. oshlovchi moddalar fermentativ parchalanganda qand moddalari hosil bo'ladi. oshlovchi moddalar asosan mikroblardan himoya vazifasini bajaradi shuningdek, nafas olish jarayonidagi oksidlanish reaksiyalarida ishtirok etadi. pigmentlar. hujayra shirasida ko'pincha erigan holda bo'yovchi moddalar pigmentlar uchraydi. bulardan anchagina keng tarqalgani antosian hisoblanadi. antosian kislotali muhitda qizil rangda bo'lsa, ishqoriy muhitda ko'k rangda bo'ladi. o'simliklarning gullash davrida gullarning o'z rangini o'zgartirishi antotsian moddasining miqdoriga bog'liq. alkaloidlar. ular azot tutuvchi zaharli moddalarga kiradi. alkaloidlarga moddalar almashinuvining mahsulotlari deb …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yuksak o'simliklarning organlari to'qimalari va funksional tizimlari"

1523080167_70800.doc yuksak o'simliklarning organlari to`qimalari va funksional tizimlari reja: 1. o'simlik hujayrasining kimyoviy tarkibi 2. o'simlikdagi zahira moddalar. yuksak o'simliklarning tanasi ikkita katta qismdan ya'ni poya va ildizdan iborat, bo'lib ular o'simlikning asosiy o'zagini (o'qini) tashkil qiladi. poya novda, barg, vegetativ kurtaklar (apikal va yon), gullar va mevalarni o'z ichiga olsa, ildiz tizimi-asosiy, yon va qo'shimcha ildizlardan tashkil topgan. poya-tayanch va o'tkazuvchanlik vazifasini, ko'pchilik o'simliklarda esa vegetativ ko'payish organi hisoblanadi. barg-havodan oziqlanuvchi maxsus organ bo'lib fotosintez, gaz almashinuvi va transpiratsiya jarayonlarini amalga oshiradi. ildiz-tuproqdan oziq tortuvchi maxsus organ bo'lib suv va mineral tuzlarni yutadi ham...

Формат DOC, 161,0 КБ. Чтобы скачать "yuksak o'simliklarning organlari to'qimalari va funksional tizimlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yuksak o'simliklarning organlar… DOC Бесплатная загрузка Telegram