yuvenil bosqich

DOC 88.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523080211_70801.doc yuvenil bosqich reja: 1. vegetativ massaning ko'payishi 2. barg va poyaning shakllanishi hamda o'sishi ontogenezning yuvenil bosqichi yoki yoshlik bosqichi o'z ichiga urug'ning unishini yoki vegetativ qismlarning (tuganak, novda, piyozbosh) ko'karishi va ildiz, poya, barg kabi vegetativ organlarning shakllanishini o'z ichiga oladi. o'simliklar bu bosqichda ko'paya olmaydi yoki ularda ushbu xususiyatlar juda kuchsiz rivojlangan bo'ladi. bundan kelib chiqib yuvenil bosqichni ikki fazaga yani o'simtaning rivojlanishi va vegetativ massaning yig'ilishi bosqichlariga bo'lib qarash mumkin. birinchi fazada o'simta yoki maysa ma’lum bir ekologik uchastka-oziqlanish muhitiga bog'lanib avtotrof oziqlanishga o'tadi. ikkinchi bosqichda esa geterotrof oziqlanishga moslashgan ko'payish organlari, shakllanayotgan urug' va mevalarni oziqlantirish uchun zarur bo'lganyetarli darajadagi vegetativ massa yig'iladi. o'simliklarning yuvenil bosqichi uchun xos xususiyatlar bu metabolik jarayonlarning jadal ketishi, vegetativ organlarning tez o'sishi va rivojlanishidir. shuningdek yuvenil bosqichda o'simliklarning to'qima va organlaridagi fitogormonlarning miqdori yuqori bo'ladi. yuvenil bosqichning muddati har xil o'simliklarda turlicha bo'ladi. masalan, bir yillik o't o'simliklarda bir …

sida boradi, yani auksin n+-ionlari bilan birgalikda uning harakatlanishida qatnashuvchi hujayraning apikal tomoniga birikkan bo'ladi. hujayraning bazal tomonida esa plazmalemmada ko'chiruvchi-oqsillar joylashgan. ushbu oqsillar fitogormonni hujayradan apoplastga ko'chiradi. apoplastdan esa auksin yana boshqa keyingi hujayraga o'tadi. auksinning qutbli tashiluvi energiya talab qiluvchi jarayon bo'lib c>2 yutilishi va n+-nasoslarining plazmalemmadagi holati bilan bog'liq. uning o'zi esa auksin tomonidan faollanadi. novda apikal meristemalarida auksin sitokinin bilan birgalikda hujayralarning bo'linishi uchun zarurdir. cho'zilish zonasida auksin hujayralarning o'sishini jadallashtiradi. ildizga yetib kelgan auksin uning o'sishini va morfogenezini boshqaradi yani kichik kontsentratsiyalarda hujayralarning bo'linishi va chuzilishini tezlashtiradi. ildizlardagi auksinning miqdori ortib ketsa uning apeksidagi hujayralarning bo'linishi va o'sishi to’htaydi, ammo yon ildizlarning hosil bo'lishi kuchayadi. binobarin yangi, yosh barglarning rivojlanishi tufayli auksin miqdorining oshishiga, bu esa yon ildizlarning hosil bo'lishiga olib keladi. ildizning apikal meristemalarida sitokinin (zeatin) sintezlana boshlaydi. sitokinin ksilema shirasi bilan birgalikda o’tkazuvchi to'qimalar orqali passiv ravishda o'simlikning yer ustki qismlariga yetib keladi. …

lari kuchsiz rivojlangandir. ammo yuvenil bosqichda kuchli ildiz tizimi hosil bo'lishi mumkin. yuqorida aytib o'tganimizdek yuvenil bosqichning davomiyligi bar xil hayotiy formalarda turlichadir. masalan daraxt o'simliklarida yuvenil bosqich bir necha yil yoki o'n yillab davom etishi mumkin. bir yillik o'simliklar yuvenil holatda faqat o'simtalik va vegetativ massani yig'ish bir necha kun yoki hafta davom etishi mumkin. ammo ayrim bir yillik o'simliklarda yani meva hosil qilish organlarini paydo bo'lishi uchun yarovizatsiya (gullashga turtki bo'ladigan past harorat) zarur bo'lgan o'simliklarda bu bosqichga tayyorgarlik urug'ning unishi vaqtidayoq sodir bo'ladi. masalan, kuzgi bug'doy va no'xotda yarovizatsiyaga sezgirlik embriogenez dayridayoq seziladi. makkajo'xori o'simligida gul va to'pgulning o'rni yetilgan murtakdayoq ko'rinib to'radi. ko'pchilik ikki yillik va ko'p yillik o'simliklar yarovizatsiyaga muhtoj bo'lsada, o'simtalik paytida past harorat ta’siriga berilmaydi. yuvenil bosqichning sabablari. yuvenil bosqichning sabablari asosan quyidagilardir: 1. barg yuzasining kichikligi. bu o'z navbatida uglevodlar oziqlanishining etishmasligiga olib keladi. barg yuzasining kengayishi va yorug'likning ko’p bo'lishi yuvenil …

a ikki yillik o'simliklar havo ildizlarini olib tashlash gullashni tezlashtiradi va yuvenil bosqich muddatini kamaytiradi. 5. novda apeks meristemalarining gullashni tezlashtiruvchi hollarga sezgirmasligi. masalan, sitrus o'simliklar, listvennitsalar payvandustini olib gullayotgan payvandtagga ulagan bilan yuvenil bosqich tezlashmaydi. umuman yuvenil bosqichning asosiy sabablari bo'lib, yon barglarning fotoperiodik yoki harorat ta’sirlariga yetarli darajada javob beraolmasligi bo'lsa ayrim o'simliklarda apikal meristemalarning gullash stimullarini qabul qilaolmasligidir. yuvenil novdalar uchun xos xususiyat, bu yosh barglarda auksin miqdorining yuqoriligi va ildizlardan keluvchi sitokinin miqdorining ko'pligidir. shuningdek yuvenil barglarda gullash ingibitorlari bo'lishi mumkin. yuvenil holat malum bir genlarga bog'liq bo'lib, bu o'z navbatida uglevod oziqlanishning yetarli emasligi bilan ifodalanadi. ko`pchilik gulli o`simliklar poyasining apical meristemalari 800-1200 hujayradan iborat (xii.7-rasm). ammo arabidopsis o`simligida ularning soni 50-70 atrofida bo`ladi. apikal meristemada asosan tunika va korpus qavatlari ajratiladi.tunika – odatda 2 qavat hujayralardan ( l1 va l2) tashkil topgan bo`lib, ushbu hujayralar faqatgina antiklinal bo`linadi, ya`ni apeks yuzasida perpendikulyar to`siqlar hosil …

chki to`qimalarini hosil qiladi. tashqi zona (tz) hujayralaridan barg primordiylari va yon kurtaklar shakllanadi va ular birlamchi po`stloq hamda prokambiy hosil bo`lishiga olib keladi. umuman o`zak meristema va tashqi zona meristemalari poyaning tepaga qarab o`sishida asosiy o`rinni tutadi. o'sish xillari. shuni aytib utish lozimki, o'simliklarning o'sishi meristemalar hisobiga bo'ladi. meristemalarning o'zi ham ikki xil, yani apikal va literal meristemalarga bo'linadi. o'simlik poyasining, novdalarining va ildizlarining o'sishi apikal o'sish deyiladi (apeks-o'sish nuqtasi). apikal meristemalar poyaning uchki qismi va ildizlarning o’sich qismida bo'lib asosan poyaning va ildizning bo'yiga o'sishini taminlaydi. lateral meristemalarda esa silindrsimon yetilmagan hujayralar bo'lib ular asosan yog'ochlik va qobiq hosil bo'lishining asosi hisoblanadi, hamda o'simlik tanasining eniga o'sishini taminlaydi. eniga o'sishi lateral yani yon meristemalar hisobiga bo'ladi. bunga kambiy peritsikl va fellogen to'qimalarining o'sishini misol qilib ko'rsatish mumkin. bazal o'sish. ko'pincha barglarning o'sishida kuzatiladi va ko'pincha chegaralangan bo'ladi. bunda dastlab barcha hujayralar o'sa boshlaydi. keyinchalik esa uning asosi o'sa …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yuvenil bosqich"

1523080211_70801.doc yuvenil bosqich reja: 1. vegetativ massaning ko'payishi 2. barg va poyaning shakllanishi hamda o'sishi ontogenezning yuvenil bosqichi yoki yoshlik bosqichi o'z ichiga urug'ning unishini yoki vegetativ qismlarning (tuganak, novda, piyozbosh) ko'karishi va ildiz, poya, barg kabi vegetativ organlarning shakllanishini o'z ichiga oladi. o'simliklar bu bosqichda ko'paya olmaydi yoki ularda ushbu xususiyatlar juda kuchsiz rivojlangan bo'ladi. bundan kelib chiqib yuvenil bosqichni ikki fazaga yani o'simtaning rivojlanishi va vegetativ massaning yig'ilishi bosqichlariga bo'lib qarash mumkin. birinchi fazada o'simta yoki maysa ma’lum bir ekologik uchastka-oziqlanish muhitiga bog'lanib avtotrof oziqlanishga o'tadi. ikkinchi bosqichda esa geterotrof oziqlanishga moslashgan ko'payi...

DOC format, 88.5 KB. To download "yuvenil bosqich", click the Telegram button on the left.

Tags: yuvenil bosqich DOC Free download Telegram