gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari

DOCX 50 pages 72.4 KB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.4 KB

File type DOCX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ aniqlovchi va uning o’zbek tilida ifodalanishi mundarija 1. gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari……………………………………. 1.1. gap va uning asosiy belgilari……………………………………………….....9 1.2. gap bo‘laklari iyerarxiyasi…………………………………………………….15 1.3. gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari……………………………………..21 2. aniqlovchining gap bo‘laklari orasida tutgan o‘rni………………………….. 2.1. aniqlovchi va uning turlari…………………………………………………..32 2.2. sifatlovchi aniqlovchi va uning ifodalanishi………………………………...37 2.3. qaratqichli aniqlovchi va uning ifodalanishi………………………………...38 2.4. izohlovchi…………………………………………………………………….41 xulosa……………………………………………………………………………45 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati……………………………………………47 ishning umumiy tavsifi mavzuning dolzarbligi: umumtilshunoslikda olimlar e’tiborini o‘ziga jalb etib kelayotgan muammolardan biri gap bo‘laklari, ularning tipologiyasi va kiriteriysi masalasidir. avvalo, bu masalaga doir boy ilmiy manbalar yaratilganligi mutaxassislarga ma’lum. shunday bo‘lsa-da, gap bo‘laklari o‘rtasidagi ichki qonuniy bog‘lanishlar va ularni bog‘lovchi qonuniyatlar hamda farqlovchi muhim belgilar, korrelyativlik yetarli tadqiq etilmaganligini ko‘rsatmoqda. bu holat amalda gap bo‘laklarining tiplarini …

2 / 50

ish va tahlil etish mavzuning dolzarbligini belgilaydi. mavzuning maqsad va vazifalari: kurs ishining asosiy maqsadi jahon va o‘zbek tilshunosligida gap va gap bo‘laklariga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlarni atroflicha tadqiq etgan holda, aniqlovchining gap bo‘laklari orasida tutgan o‘rnini belgilashdan iborat. ana shu maqsaddan kelib chiqib, ushbu kurs ishi oldiga quyidagi vazifalar qo‘yildi: · gap haqidagi nazariy qarashlarni o‘rganish; · gap bo‘laklarining o‘zaro munosabitini tahlil etish; · aniqlovchining gap bo‘laklari orasida tutgan o‘rnini belgilash; · mavzuga doir ma’lumotlarni o‘rganish va tahlil etish. kurs ishning metodologik asosi va metodlari: prezident islom karimovning milliy g‘oya, ma’naviy qadriyatlarga munosabat va ilm-fan, ta’lim – tarbiya bilan bog‘liq qarashlarni hamda dialektik falsafaning keng tarqalgan tavsiflash, tahlil etish, umumiylik – xususiylik, butun – bo‘lak kabi usullardan hamda o‘zbek tilshunosligida qo‘lga kiritilgan nazariy fikrlardan ijodiy foydalanildi. kurs ishining tuzilishi va hajmi: ushbu kurs ishi umumiy tavsifni o‘zida aks ettirgan kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. kirish ma’lumki, …

3 / 50

b kelayotgan bebaho boylikning vorislari sifatida ona tilimizni asrab – avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini yanada oshirish ustida doimiy ishlashimiz zarurligi, ona tilimizni har tomonlama mukammal o‘rganishimiz, tilimizning beqiyos imkoniyatlarini kashf etishga tinimsiz intilishimiz lozimligi, chunki “o‘zbek tilini ilmiy asosda har tomonlama rivojlantirish milliy o‘zlikni, vatan tuyg‘usini anglashdek ezgu maqsadlarga xizmat qilishi shubhasiz”.[footnoteref:1](каримов) ta’kidlash lozimki, o‘zbek tilshunosligi fani ham boshqa sohalarda bo‘lgani kabi ulkan yutuqlarni qo‘lga kiritdi. buni tilning barcha sathlari yuzasidan olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar, izlanishlar ham ko‘rsatib turibdi. bunga “sintaktik sath” deb ataluvchi tilshunoslik yo‘nalishining tez sur’atda rivojlanib borayotganligini misol qilishimiz mumkin. bu borada yetuk tilshunos olimlardan professor a.nurmonov, n.mahmudov, a.g‘ulomov, a.hojiyev, yo.tojiyev, m.asqarova, g‘.abdurahmonov, j.omonturdiyev kabi olimlarning xizmatlarini alohida ta’kidlab o‘tish lozim. shuningdek, jahon va rus tilshunosligida n.d. arutyunova, v.g.gak, v.m.solnsev, f.sossyur, a.peshkovskiy, e.benvenist, g.a.zolotova, t.p.lomtev, v.s.xrakovskiy, v.v.vinogradov kabi olimlarni ham esga olib o‘tish lozim. [1: karimov i. yuksak ma’naviyat-yengilmas kuch. -t: ma’naviyat. 2008] hozirgi vaqtda sintaktik tahlil …

4 / 50

da, ilmiy ishlarda gap bo‘lagi, uning turlari, ifodalanishi va tuzilishiga doir qimmatli fikrlar bayon etilgan bo‘lsa ham, bular hali gap bo‘lagini o‘rganish va o‘rgatishdagi mavjud qiyinchiliklarni bartaraf qila olgan emas. chunki, bir tomondan, gap bo‘lagi kriteriysi, sintaktik aloqa turlari va vositalari ishlanmagan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, uning funksional, ifoda, struktural planda maxsus o‘rganilmaganligi bilan izohlanadi. bu bosqichlar bir-biri bilan uzviy bog‘langan bo‘lib, bittasini o‘rganilmaganligi ikkinchisini o‘rganishda qiyinchilik tug‘diradi. gap bo‘laklarining ifoda materiali shu qadar boyki, ular: 1) morfologik planda ham yetarli darajada o‘rganilmagan, o‘zining ta’rif – tavsifga mos atamalarga ega emas; 2) bu morfologik me’yorlarni sintaktik planda – gap bo‘lagi sifatida talqin qilish modellashtirish “qolipini topish va nom berish” katta ahamiyatga ega. tilshunoslikda gap bo‘laklarining funksional turlariga ta’rif beriladi-yu, bo‘lak tushunchasini belgilash va ta’riflashga e’tibor berilmaydi. holbuki, gapni bo‘laklarga ajratish gapning strukturasini o‘rganish uchun asosiy va boshlang‘ich nuqta bo‘lib xizmat qiladi. zero, butunning mohiyati bo‘lak orqali ochiladi. butun bo‘lakning sintezi, u …

5 / 50

. [2: vinogradov v.v. osnovaniye voprosi sintaksisa predlojeniya. –v.kn: izbranniye trudi – issledovaniye no russkoy grammatiki.- m., 1975. s.269.] gap bo‘laklarini bunday holatda o‘rganish gap asosini, uning kommunikativ vazifasini to‘g‘ri tushunish, gapni modellashtirish, bu modellar til va nutq birligi sifatida baholash kabilarga imkon beradi. ushbu kichik bir tadqiqot ishini o‘rganishga biz ham gap va uning asosiy belgilari, gap bo‘laklarining iyerarxiyasi, gapda shakl va mazmun, gapni bo‘laklarga ajratish tamoyillari, aniqlovchining gap bo‘laklari tuzilishidagi o‘rni va rolini izohlashga harakat qildik. 1. gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari 1.1. gap va uning asosiy belgilari ma’lumki, sintaksisning eng asosiy va markaziy muammosi gapni tadqiq etishdan iboratdir. gap kommunikativ ahamiyat kasb etishi bilan birga o‘ziga xos strukturaga ham ega. til o‘zining kommunikativ vazifasini faqat gap orqali amalga oshiradi. gapning tabiati, mohiyati, uning konstruktiv-grammatik belgilari, gapning so‘z va so‘z birikmalardan farqi, gapni bo‘laklarga ajratish masalasi, gapda grammatik va semantik aspektlarning o‘zaro munosabati, gap muammosi bilan bog‘liq bo‘lgan predikativlik …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ aniqlovchi va uning o’zbek tilida ifodalanishi mundarija 1. gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari……………………………………. 1.1. gap va uning asosiy belgilari……………………………………………….....9 1.2. gap bo‘laklari iyerarxiyasi…………………………………………………….15 1.3. gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari……………………………………..21 2. aniqlovchining gap bo‘laklari orasida tutgan o‘rni………………………….. 2.1. aniqlovchi va u...

This file contains 50 pages in DOCX format (72.4 KB). To download "gaplarni bo‘laklarga ajratish tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: gaplarni bo‘laklarga ajratish t… DOCX 50 pages Free download Telegram