konstitutsiyaviy huquqqa kirish: predmeti va mazmuni

DOCX 86 pages 185.3 KB Free download

86 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 185.3 KB

File type DOCX

Pages 86

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 86

1-mavzu konstitutsiyaviy huquqqa kirish: predmeti va mazmuni. mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq tushunchasi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti 3. konstitutsiyaviy huquq – huquqning yetakchi sohasi. 4. konstitutsiyaviy huquq normalari, institutlari, munosabatlari va ularning subyektlari. 5. konstitutsiyaviy huquq manbalari. 6. yurist faoliyatida konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. − b.7-29. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvennыy yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 27-39. ides a., may c. n., grossi s. examples & explanations for constitutional law: individual rights. – wolters kluwer law & business, 2018. 599 pages. chemerinsky e. constitutional law. – aspen publishers, 2019. 1915 pages. tavsiya etiladigan adabiyotlar: loveland i. constitutional law, administrative law, and human rights. a critical introduction. 4th. ed. new york: oxford university press, 2006. barron j. constitutional law in a nutshell. 8th ed. 2013 gregory e. maggs & peter j. smith, constitutional law: a …

2 / 86

onstitutsiya” iborasi siyosiy tuzum ma’nosini anglatib, xvii asrda fransiyada ushbu atama renta hamda renta shartnomasiga nisbatan ishlatilgan. keyinchalik “konstitutsiya” so‘zi o‘zining asl ma’nosiga qaytib, ushbu atama bilan huquqiy tomondan belgilab qo‘yilgan davlat tuzumi nomlana boshlagan. buyuk fransuz inqilobi arafasida esa “konstitutsiya” iborasi orqali “davlatning ahvoli” ifodalangan. konstitutsiyaviy huquqning paydo bo‘lishiga va taraqqiyotiga bir qator konstitutsiyaviy ahamiyatga molik hujjatlar katta ta’sir ko‘rsatgan. bunday hujjatlar jumlasiga 1215 yilda angliyada qabul qilingan «erkinliklarning buyuk xartiyasi», 1679 yilgi «xabeas korpus akt» («habeas corpus act») va boshqa bir qator hujjatlar kiradi. yuqorida sanab o‘tilgan hujjatlar hozirgi kunda ham buyuk britaniyada amaldagi konstitutsiyaviy hujjatlardan bo‘lib hisoblanadi. konstitutsiyaviy huquqning shakllanishida bir qancha omillar ta’sir ko‘rsatgan. bunday omillar jumlasiga quyidagilar kiradi. birinchidan, dastlabki konstitutsiyaviy ahamiyatga molik hujjatlar. masalan, aqshning 1776 yilgi «mustaqillik deklaratsiyasi» va 1789 yilgi «inson va fuqaro huquqlari fransuz deklaratsiyasi"ni misol qilib ko‘rsatish mumkin. amerikaning mustaqillik deklaratsiyasida ilk bor «xalq davlat hokimiyatning manbaidir» degan konstitutsiyaviy qoida …

3 / 86

unda inson huquqlari konstitutsiyaviy huquqning (predmetini) tashkil etuvchi asosiy masalalardan biridir. uchinchidan, dunyoda buyuk mutafakkirlarning davlat va huquqqa oid qoldirgan ulkan ilmiy-huquqiy merosi. bunday olimlardan fransuz mutafakkiri sharl lui monteskeni ko‘rsatish mumkin. u o‘zining «qonunlar ruhi» asarida hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquqining asosiy tamoyillaridan hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipini ilmiy va amaliy jihatdan asoslab bergan. sharqning buyuk qomusiy allomalari abu nasr farobiy, alisher navoiylar tomonidan bildirilgan davlat va huquqqa oid fikrlar ham sharqda konstitutsiyaviy ta’limotlarni shakllanishida katta rol o‘ynagan. to‘rtinchidan, turli davlatlarning konstitutsiyaviy qonunchiligi va amaliyoti. xviii-xix asrlarda amerika va yevropada qabul qilingan konstitutsiyalar konstitutsiyaviy huquqning mustaqil huquq sohasi sifatida shakllanishida katta rol o‘ynagan. chunki konstitutsiyalar konstitutsiyaviy huquqning asosiy manbai bo‘lib hisoblanadi. umuman olganda har bir davlatda konstitutsiyaviy huquqning paydo bo‘lishi o‘ziga xos hususiyatlarga ega. hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquqining predmeti esa, xx asrning ikkinchi yarmida o‘zini yakuniy shaklini oldi. konstitutsiyaviy huquq huquqni alohida tarmog‘i bo‘lib, mamlakatning huquq tizimining tarkibiga kiradi va shu …

4 / 86

y normalar xalqaro shartnomalar, konstitutsiya, konstitutsiyaviy qonunlar, joriy (oddiy) qonunlar va boshqa qonun osti hujjatlarda o‘z o‘rnini topgan. bu konstitutsiyaviy huquqni huquq tarmog‘i va yetakchi huquq sifatida ko‘rsata biladigan eng oddiy va tushunarli ta'rifdir. konstitutsiyaviy huquq normalari jamiyatdagi eng muhim masala inson va davlat munosabatlarini tartibga soladi. buni eng muhim masala deb hisoblanishi, jamiyatni rivoji yoki aksincha inqirozi inson va davlat munosabatlarini to‘g‘ri o‘rnatilganligiga bog‘liqdir. konstitutsiyaviy huquq o‘z normlari orqali inson, uning huquq va erkinliklarini oliy qadriyat darajasiga ko‘taradi, shaxs va davlat munosabatlarida shaxs manfaatlarini ustuvorligini belgilaydi, ijtimoiy adolat prinsipini bosh prinsip darajasiga ko‘taradi, hokimiyat tuzilmalarini tashkil qilishini aniq tartibini belgilaydi va ularning faoliyatini qonun doirasida chegaralaydi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyaviy huquqi – mustaqil huquq sohasi bo’lib, u milliy huquqiy tizimning o’zagi hisoblanadi. yodda tuting! konstitutsiyaviy huquqning predmeti – konstitutsiyaviy normalar bilan tartibga solinadigan ijtimoiy munosabatlardir. konstitutsiyaviy huquqning predmetiga xos yana bir xususiyat shundaki, u tartibga soladigan …

5 / 86

ibga soladi inson va davlat munosabati konstitutsiyaviy huquq tartibga soladigan asosiy munosabatlardir. lekin shuni ham bilish kerakki, inson va davlat munosabatlari juda keng va ko‘p qirrali, shuning uchun bu munosabat faqat konstitutsiyaviy huquq bilangina tartibga solinmay, boshqa huquq tarmoqlari bilan ham tartibga solinadi (mehnat huquqi, fuqarolik huquqi, ma'muriy huquq, moliya huquqi va boshqalar). lekin konstitutsiyaviy huquq asos, baza bo‘lish xarakteriga ega huquqiy normalardan iborat bo‘lib, ular shaxsning huquqiy holatini belgilaydi. xulosa qilib aytganda, konstitutsiyaviy huquq predmeti bu – shaxs huquqiy holatini belgilash (shaxs va davlat munosabati) va hokimiyatchilikni amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan ijtimoiy munosabatlardir. bularni tarkibi keng va xilma xil munosabatlardan iborat bo‘ladi. konstitutsiyaviy huquq fani konstitutsiyaviy-huquqiy me’yorlar, tamoyillar va institutlar, shuningdek, ular tartibga soladigan yoki tartibga solishi lozim va mumkin bo‘lgan ijtimoiy munosabatlarni o‘rganadi. xorijiy mamlakatlarda ushbu o‘quv kursi, odatda, ikki xil nomlanadi. 1. fransiya, buyuk britaniya kabi davlatlarda ushbu o‘quv kursi «konstitutsiyaviy huquq» deb ataladi. 2. germaniya, …

Want to read more?

Download all 86 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konstitutsiyaviy huquqqa kirish: predmeti va mazmuni"

1-mavzu konstitutsiyaviy huquqqa kirish: predmeti va mazmuni. mavzuning asosiy masalalari 1. konstitutsiyaviy huquq tushunchasi. 2. konstitutsiyaviy huquqning predmeti 3. konstitutsiyaviy huquq – huquqning yetakchi sohasi. 4. konstitutsiyaviy huquq normalari, institutlari, munosabatlari va ularning subyektlari. 5. konstitutsiyaviy huquq manbalari. 6. yurist faoliyatida konstitutsiyaviy huquqning ahamiyati. zaruriy adabiyotlar: husanov o.t. konstitutsiyaviy huquq. darslik. – toshkent: adolat, 2013. − b.7-29. konstitutsionnoe pravo. uchebnik // avtorskiy kollektiv. – tashkent: tashkentskiy gosudarstvennыy yuridicheskiy universitet, 2018 g. s. 27-39. ides a., may c. n., grossi s. examples & explanations for constitutional law: individual rights. – wolters kluwer law & business, 2018. 599 page...

This file contains 86 pages in DOCX format (185.3 KB). To download "konstitutsiyaviy huquqqa kirish: predmeti va mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: konstitutsiyaviy huquqqa kirish… DOCX 86 pages Free download Telegram