mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish (surxandaryo misolida)

DOCX 7 pages 42.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish ( surxandaryo misolida ) savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish jo'rayeva gulshirin soatmurodovna termiz iqtisodiyot va servis universiteti magistranti annotatsiya: mazkur tadqiqotda surxondaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushini arima modellari yordamida prognozlash usullari ko‘rib chiqilgan. arima modeli tarkibiy qismlari (ar, i, ma) orqali vaqtli qatorlar tahlil qilinib, kichik biznesning o‘sish istiqbollari tahlil qilingan. tadqiqot natijalariga ko‘ra, kichik biznes ulushining kelgusi yillarda sezilarli o‘sishi prognoz qilinmoqda, bu viloyat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. shuningdek, kichik biznes subyektlari uchun samarali iqtisodiy siyosat, infratuzilma va kadrlar tayyorlash masalalari o‘rganilgan. abstract:. this study examines methods for forecasting the share of small businesses in the trade volume of surkhandarya region using arima models. time series were analyzed using the components of the arima model (ar, i, ma) and the growth prospects of small businesses were analyzed. according to …

2 / 7

ulidir. arima modeli tarkibiy qismlari: 1. avtoregressiya (ar(p)): 2. integratsiyalashgan (i(d)): 3. harakatlanuvchi o'rtacha (ma(q)): modeldan surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushini prognozlashdan foydalanamiz. vaqtli qator chizmasini ko’zdan kechiramiz (1-rasm): 1-rasm. surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushi (mlrd so’m)[footnoteref:1]. [1: www.surxonstat.uz – surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi sayti ma’lumotlari asosida ishlab chiqildi.] keyingi bosqichda uning satsionarligini tekshiramiz. 1-rasmga ko’ra, vaqtli qator satsionar emas. shundan so’ng tajriba uchun vaqtli qatorning keyingi farqiga o’tildi. birinchi farqini dikki fuller testi bilan tekshirganimizda quydagi natijaga erishdik: 1-jadval kengaytirilgan dikki fuller testi natijalari[footnoteref:2]. [2: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] augmented dickey-fuller test for d_savdomlrdsom testing down from 4 lags, criterion aic sample size 10 unit-root null hypothesis: a = 1 test without constant including 2 lags of (1-l)d_savdomlrdsom model: (1-l)y = (a-1)*y(-1) + ... + e estimated value of (a - 1): 0.671915 test statistic: tau_nc(1) = 6.37826 asymptotic p-value 1 1st-order autocorrelation coeff. …

3 / 7

arakterga ega (q=0). pacf esa 1-lagi ahamyatli holos (p=1). shunday qilib, arima(p, d, q) quydagicha bo’ladi; arima(1, 2, 0) (1) navbatdagi bosqichda model tuzamiz. 2-jadval regression tahlil natijalari[footnoteref:4]. [4: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] model 1: arima, using observations 2012-2023 (t = 12) dependent variable: (1-l)^2 savdomlrdsom standard errors based on hessian coefficient std. error z p-value const 235.632 50.4137 4.674 <0.0001 *** phi_1 −0.680074 0.216249 −3.145 0.0017 *** mean dependent var 250.2667 s.d. dependent var 394.4672 mean of innovations −5.576073 s.d. of innovations 282.8430 r-squared 0.998363 adjusted r-squared 0.998363 log-likelihood −85.07638 akaike criterion 176.1528 schwarz criterion 177.6075 hannan-quinn 175.6142 real imaginary modulus frequency ar root 1 -1.4704 0.0000 1.4704 0.5000 2-jadvalga ko’ra modelning umumiy ko’rinishi quyidagicha bo’ladi: (2) modelni tekshirgamizda aproksimasiya xatoligi 18% chiqdi. odatda 20 foizgacha bulsa model sifati yaxshi hisoblanadi. model bo’yicha prognoz ishlab chiqamiz: 3-jadval prognoz qiymatlar[footnoteref:5]. [5: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] for 95% confidence …

4 / 7

acha bo‘lgan davrda ko‘rsatkichlar har yili sezilarli darajada oshib borishini ko‘rish mumkin. masalan, 2023 yildan 2024 yilgacha o‘sish 17.7% ni tashkil etib, bu kichik biznesning raqobatbardoshligini oshirish va iqtisodiy jihatdan rivojlanish uchun katta imkoniyatlar yaratadi. 2025 yilda kichik biznes ulushi 27202.0 milliard so‘mga yetishi prognoz qilinayotgan bo‘lsa, 2028 yilga kelib bu ko‘rsatkich 44039.7 milliard so‘mga yetishi kutilmoqda. bu, o‘z navbatida, kichik biznesning viloyat iqtisodiyotidagi muhim rolini kuchaytiradi. biroq, bunday o‘sishning amalga oshishi uchun samarali iqtisodiy siyosatlar, soliq imtiyozlari va kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashning kengaytirilgan dasturlari zarur. shuningdek, infratuzilma, biznesga yordam beruvchi xizmatlar va malakali kadrlar tayyorlash sohalariga e’tibor qaratish kerak. kichik biznesning rivojlanishi nafaqat yangi ish o‘rinlari yaratishga, balki mahalliy ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlashga ham yordam beradi, bu esa viloyat iqtisodiy mustahkamligini oshiradi. foydalanilgan adabiyotlar: 1. намазов, гафур шокулович ҳудуд макроиқтисодий кўрсаткичларини прогноз қилишда arima модели ва сунъий нейрон тўр (ann) воситаларини таққослаш // orienss. 2022. №3. 2. mamatqulova s.f., turayev b.e. …

5 / 7

mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish (surxandaryo misolida) - Page 5

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish (surxandaryo misolida)"

mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish ( surxandaryo misolida ) savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish jo'rayeva gulshirin soatmurodovna termiz iqtisodiyot va servis universiteti magistranti annotatsiya: mazkur tadqiqotda surxondaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushini arima modellari yordamida prognozlash usullari ko‘rib chiqilgan. arima modeli tarkibiy qismlari (ar, i, ma) orqali vaqtli qatorlar tahlil qilinib, kichik biznesning o‘sish istiqbollari tahlil qilingan. tadqiqot natijalariga ko‘ra, kichik biznes ulushining kelgusi yillarda sezilarli o‘sishi prognoz qilinmoqda, bu viloyat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. shuning...

This file contains 7 pages in DOCX format (42.6 KB). To download "mahalliy iste’mol bozorlarida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish va takomillashtirish (surxandaryo misolida)", click the Telegram button on the left.

Tags: mahalliy iste’mol bozorlarida k… DOCX 7 pages Free download Telegram