iqtisodiy ta'limotlar tarixi

DOCX 8 pages 105.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 105.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-mavzu: “iqtisodiy ta'limotlar tarixi” fanining predmeti va oʻrganish usuli 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fani iqtisodiy fanlar tizimida alohida o’rin tutadi. u mustaqil fan sifatida iqtisodchi mutaxassislarni tayyorlashda, ularning iqtisodiy bilim, malakasini oshirishda katta rol o’ynaydi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining o’rganish predmeti – iqtisodiy jarayonlarga bo’lgan iqtisodiy qarashlar evolyustiyasi, iqtisodiy g’oya va nazariyalarning shakllanish, rivojlanish qonuniyatlari va ularning almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi. iqtisodiy ta’limotlarning vujudga kelishi va rivojlanishi tahlili yozuv ixtiro qilingan quldorlik davrdan boshlab ijtimoiy taraqqiyotning barcha tarixiy jarayonlarini, barcha tarixiy davrlarni o’z ichiga oladi. iqtisodiy ta’limotlar bilan jamiyat iqtisodiyoti bevosita bog’liq. jamiyatning rivojlanishida uning ahamiyati juda katta. iqtisodiy ta’limotlar iqtisodiy jarayonlarni to’g’ri aks ettirish, ularga faol ta’sir ko’rsatish orqali ijtimoiy taraqqiyotning tezlashishiga ta’sir ko’rsatadi. hammaga ma’lumki, ko’pchilik konstepstiyalar (masalan, yangi klassik yoki keynschilik) davlatlarning iqtisodiy dasturlari asosi hisoblanib kelindi. iqtisodiy ta’limotlar, tarixiy rivojlanish jarayoniga muvofiq tarzda o’rganiladi. shu bilan birga, bir narsani qayd qilib …

2 / 8

si bilan ham qimmatlidir. tarixiy o’tmishni bilish hozirgi davr ibtidosini yaxshiroq tushunishga yordam beradi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanini o’rgangach, iqtisodchi mutaxassislar, eng avvalo, jahon iqtisodiyoti va milliy iqtisodiyot rivojlanishining ob’ektiv qonunlarining mohiyatini ochib berish, muqobil xo’jalik qarorlarini asoslab berish va keyinchalik ularni amalga oshirishda ijobiy yondashish uchun zarur bo’lgan o’zlarining tadqiqot mahoratlarini oshiradilar. demak, iqtisodchi mutaxassislarni tayyorlashda zarur bo’lgan fanlarning biri sifatida, iqtisodiy ta’limotlar tarixini o’rganish, bir tomondan, ularda umuminsoniy va kasb madaniyatini shakllantirish maqsadida zarur bo’lsa, ikkinchi tomondan, turli davrlardagi nazariy maktab, oqim va iqtisodiy yo’nalish vakillarining nazariy meroslarini yaqin zamondagi tariximizga xos bo’lgan noto’g’ri talqin qilishdan holi bo’lishda ijtimoiy va siyosiy bilimlar bilan birga yana tarixiy iqtisodiy bilimlarni egallash uchun ham zarur. iqtisodiy ta’limotlar tarixi quyidagi bir qator progressiv uslublarga asoslanadi: har qanday tadqiqotning asosi uslubi sifatidagi dialektika, indukstiya va dedukstiya, analiz va sintez; o’tmishdagi iqtisodiy qarashlarni o’rganishda abstrakt va konkretlikni ajratish; iqtisodiy nazariya va amaliyot o’rtasidagi o’zaro …

3 / 8

taraqqiyotining turli bosqichlarida ilgari surilgan iqtisodiy qarash, g’oya, nazariya va ta’limotlarni, ularning o’ziga xos xususiyatlarini va umumiy tomonlarini tarixiy nuqtai nazardan tadqiq etadi. 2. fanning o’rganish uslubiyoti (metodologiyasi) «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» kursi iqtisodiy fanlar tizimida muhim o’rinni egallaydi. insoniyat o’zining ko’p ming yillik tarixi davomida katta iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot yo’lini bosib o’tgan. har bir davrda u yoki bu mamlakatda ayrim shaxslar (olim yoki hoqimlar) tomonidan shunday iqtisodiy ahamiyatga molik fikr, g’oya, nazariya, konstepstiyalar ilgari surilgan va amalga oshirilganki, bir holda shular tufayli davlat va xalqlar ravnaq topgan, ba’zida tushkunlikka uchragan. ana shu iqtisodiy g’oyalarni har tomonlama chuqur o’rganish, tahlil etish, ular orasidan umumbashariy ahamiyatlilarini ajratib olib, hozirgi davrga, ya’ni hayotga tadbiq etish nihoyatda ham amaliy, ham nazariy foydalidir, chunki ularda ko’p yillik tajriba mujassamlashgan bo’ladi. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanining predmeti bo’lib, ma’lum davrlardagi u yoki bu ijtimoiy qatlamlar, insonlar manfaatini ifoda etuvchi iqtisodiy g’oyalar va ijtimoiy konstepstiyalarning vujudga kelishi, …

4 / 8

doim ham turg’un bo’lmaydi va vaqt davomida, ayniqsa keskin o’zgarishlar davrida evolyustiyada bo’ladi. «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanida ayrim olimlar, davlat arboblari tomonidan ilgari surilgan g’oya, qarash, nazariya, qonun, ta’limot, konstepstiyalar insoniyat taraqqiyotining turli bosqichlaridagi ijtimoiy qatlamlar, sinflar va boshqa guruhlarning manfaatlari nuqtai nazaridan tarixiy rivojlanishi tadqiq etiladi. iqtisodiy tafakkur tarixi fanining amaliy xo’jalik ob’ekti bilan chambarchas bog’liqligini namoyon etadi. «eskirgan nazariyalarni ular faqat inkor etilganligi sababli prinstipda ilmiy emas deyish mumkin emas» deb yozadi taniqli iqtisodchi t.kun. chunki keyingi, nisbatan yangi qarashlar avvalgilar asosida, ularni qabul qilish, rivojlantirish yoki inkor etish natijasida paydo bo’lgan. ba’zi mutaxassislar faqat yangi nazariyalarnigina o’rganishni taklif etishadi, ammo bu so’nggi nazariya avvalgi ko’p yillik ilmiy, amaliy tadqiqotlarning yakuniy xulosasi sifatida namoyon bo’ladi yoki bugun biz «yangi» degan fikr ma’lum vaqtdan keyin o’zgarishi mumkin. bu fan boshqa iqtisodiy va tarixiy, ayniqsa iqtisodiyot nazariyasi fani bilan bevosita bog’liq. iqtisodiy ta’limotlar tarixi ancha keng davrni qamrab olgan va …

5 / 8

’rin berish, har qanday fikrni atroflicha taxlil etish kerakligi aniq bo’lib qoldi. bu fanni chuqurroq o’rganish tufayli bir qancha echimini ko’tayotgan nazariy masalalarga oydinlik kiritish imkoni tug’iladi. masalan, bozor munosabatlarining ibtidosi xano’zgacha aniq echimga ega emas. ayrim olimlar bu jarayonni xususiy mulk, sinfiy jamiyat yuzaga kelishi bilan bog’lasalar, ayrimlari (r.xeylbroner, l.turou) uni kapitalizm bilan, aniqrog’i, «ishlab chiqarish omillari» paydo bo’lishi bilan izohlaydilar (mehnat, er va kapital tovarga aylangach, bozor tizimi yuzaga kelgan ekan). keyingi fikr buyicha bozorning ibtidosi xviii asrda angliyada boshlandi. o’z davrida ilg’or sharqning ortda qolish, farbning ilgarilab ketish sabablari, kelajak to’g’risidagi prognozlar ham muammo bo’lib turibdi. 3. fanni o’rganish manbalari «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanini o’rganish manbalari turli tuman bo’lib, qadimgi arxeologik topilmalar, moddiy ne’matlar, qoya va bino devorlaridagi rasmlar, chizmalar va xalq og’zaki ijodi namunalari muhim ahamiyatga ega. ammo bu fanning eng muhim manbalari bo’lib, qo’lyozmalar, davlat arboblari, olim, donishmand, mutafakkirlarning yozib qoldirgan kitoblari xalq qiluvchi o’rinni …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ta'limotlar tarixi"

1-mavzu: “iqtisodiy ta'limotlar tarixi” fanining predmeti va oʻrganish usuli 1. iqtisodiy ta’limotlar tarixi fanining predmeti “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fani iqtisodiy fanlar tizimida alohida o’rin tutadi. u mustaqil fan sifatida iqtisodchi mutaxassislarni tayyorlashda, ularning iqtisodiy bilim, malakasini oshirishda katta rol o’ynaydi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining o’rganish predmeti – iqtisodiy jarayonlarga bo’lgan iqtisodiy qarashlar evolyustiyasi, iqtisodiy g’oya va nazariyalarning shakllanish, rivojlanish qonuniyatlari va ularning almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi. iqtisodiy ta’limotlarning vujudga kelishi va rivojlanishi tahlili yozuv ixtiro qilingan quldorlik davrdan boshlab ijtimoiy taraqqiyotning barcha tarixiy jarayonlarini, barcha tarixiy davrlarni o’z ...

This file contains 8 pages in DOCX format (105.4 KB). To download "iqtisodiy ta'limotlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ta'limotlar tarixi DOCX 8 pages Free download Telegram