to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi

DOC 14 стр. 521,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 521,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi reja: 1. to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi 2. to’g’ri chiziqning ekislikka erpendikulyarligi eng avvalo asosiy tushuncha va teoremalarni bayon etamiz. fazoda ikki to’g’ri chiziq bir tekislikda yotsa va kesishmasa, ular parallel to’g’ri chiziqlar deyiladi. agar to’g’ri chiziq bilan tekislik kesishmasa, ular parallel deyiladi. 4-teorema. agar tekislikda yotmagan to’g’ri chiziq shu tekislikdagi biror to’g’ri chiziqqa parallel bo’lsa, bu to’g’ri chiziq tekislikning o’zoga ham parallel bo’ladi. isboti. tekislik, -unda yotmagan to’g’ri chiziq va esa tekislikda yotgan hamda ga parallel to’g’ri chiziq bo’lsin. va to’g’ri chiziqlar orqali tekislikni o’tkazamiz. va tekisliklar to’g’ri chiziq bo’yicha kesishadi. agar to’g’ri chiziq tekislini kesib o’tganida edi, u holda kesishish nuqtasi to’g’ri chiziqqa tegishli bo’lar edi. ammo bu hol yuz berishi mumkin emas, chunki , to’g’ri chiziqlar parallel. shunday qilib, to’g’ri chiziq tekislikni kesib o’tmaydi, demak, tekislikka parallel bo’ladi. teorema isbotlandi. 5-teorema. agar tekislik ikki parallel to’g’ri chiziqdan …

2 / 14

sh mumkinligi haqidagi teoremaga ko’ra a nuqta orqali to’g’ri chiziqqa parallel to’gri chiziq o’tkazamiz. a nuqta ikkita tekislikka ham tegishli emas deb hisoblaymiz. tekislik va to’g’ri chiziqning paralleligi haqidagi teoremaga ko’ra // ga ko’ra // , // ekanligi kelib chiqadi. chunki, to’g’ri chiziq ikkita tekislikka ham tegishli to’g’ri chiziq izlangan to’g’ri chiziq bo’ladi. 4-masala. abca1b1c1 uchburchakli prizmada k nuqta ac qirraning o’rtasi. k nuqtadan o’tib, quyidagi chiziqlarga parallel bo’lgan to’g’ri chiziqni yasang va bu to’g’ri chiziqni prizma sirti bilan kesishish nuqtasini yasang. [8] a) cm chiziqqa. bunda m nuqta bb1 qirrasining o’rtasi. b) bu va bundan keyingi yasashlarni bajarish jarayonida, elelmentar masalalar yechishda o’rgangan usullarimizni qo’llaymiz. ularni yechish mobaynida shakllardan malaka va ko’nikmalarimizga tayangan holda nuqtalar, parallel to’g’ri chiziqlar, kesimlarni yasashda batafsil to’xtalib o’tmaymiz. yasash. k nuqta ustidan prizmani kesib o’tuvchi (kk1dd1 ) tekislikni o’tkazamiz. m nuqtadan ab ga parallel mm1 to’g’ri chiziqni o’tkazamiz. m1k1 to’g’ri chiziq k nuqtadan o’tib …

3 / 14

cd//mk, do1//mo bo’lgani uchun o1c//ok, ok (aa1bb1)=o, ok (aa1bb1) dan ok (abc)=k, ok (aa 1cc1)=k, ok (a1b1c1)= ø c) b1p to’g’ri chiziqqa. bunda p nuqta cc1 qirraning o’rtasi. yasash. b1p va k nuqta shu tekislikda yotadi. k nuqtadan b1p ga parallel ko ni yasaymiz va quyidagilarni hosil qilamiz. ok (aa1bb1)=o ok (abc)=k ok (aa1cc1)=k ok (a1b1c1)= ø ok (bb1cc1)= ø d) nw chiziqqa. bunda m nuqta bb kesma o’rtasi, w nuqta ab kesma o’rtasi. yasash. m va w nuqtalarni belgilab, m,w,k nuqtalar ustidan o’tuvchi (mwkk1) tekislikni yasaymiz. k nuqtadan mw ga parallel kq ni o’tkazamiz.mw//kq bo’ladi. (kq) (bb1cc1)=q (kq) (abc)=k (kq) (aa1cc1)=k (qk) (a1b1c1)= ø (qk) (bb1aa1)= ø ekanligini kelib chiqadi. e) b1o chiziqqa. bunda o nuqta abc yoqning og’irlik markazi. yasash. b1o to’g’ri chiziq orqali o’tuvchi (bb1cc1) tekislikni yasaymiz. k nuqtadan b1o ga parallel mk to’g’ri chiziqni yasaymiz. mk//bo1 bo’ladi. mk (a1b1c1)=m, mk (aa1cc1)=k mk (abc)=k, mk (aa1bb1)=mk (bb1cc1)= …

4 / 14

orema. agar ikki to’g’ri chiziq tekislikdagi kesushuvchi ikkita to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lsa, bu to’g’ri chiziq tekislikka perpendikulyar bo’ladi. isboti: to’g’ri chiziq tekislikdagi va to’gri chiziqlarga perpendikulyar bo’lsin. u holda to’g’ri chiziq va to’g’ri chiziqning kesishish nuqtasi a orqali o’tadi. to’g’ri chiziq terislikka perpendikulyar ekanligini isbotlaymiz. terislikda a nuqta orqali ixtiyoriy to’g’ri chiziqni o’tkazamiz va uning to’g’ri chiziqqa perpendikulyar ekanligini isbotlaymiz. tekislikda a nuqtadan o’tmaydigan hamda va to’g’ri chiziqlarni kesib o’tuvchi ixtiyoriy to’g’ri chiziq o’tkazamiz. kesishish nuqtalari b,c va x bo’lsin a to’g’ri chiziqda a nuqtadan turli tomonda aa1 va aa2 teng kesmalar ajratamiz. a1ca2 uchburchak teng yonli, chunki ac kesma teoremaning shartiga ko’ra balandlik bo’ladi va yasashga ko’ra (aa1=aa2) mediana bo’ladi. shunga o’xshash a1ba2 uchburchak ham teng yonli. demak, uchburchaklar tengligining uchinchi alimatiga ko’ra a1bc va a2bc uchburchaklar teng. a1bc va a2bc uchburchaklarning tengligidan a1bx va a2bx bburchaklarning tengligi va demak, uchburchaklar tengligining birinchi alomatiga ko’ra abx va abx uchburchaklarning …

5 / 14

ing yagonaligini isbotlaymiz. faraz qilaylik, tekislikdan tashqari a nuqtadan o’tuvchi va to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lgan boshqa tekislik mavjud bo’lsin. b nuqta va to’g’ri chiziq orqali tekislik o’tkazamiz. bu tekislik va tekisliklarni to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lgan turli va to’g’ri chiziqlar bo’yicha kesadi. lekin bunday bo’lishi mumkin emas, chunki tekislikda tog’ri chiziqning berilgan nuqtasidan unga perpendikulyar faqat bitta to’g’ri chiziq o’tadi. shunday qilib, a nuqtadan o’tib to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lgan tekislik yagona ekan. masala to’liq yechildi. b) tekislikda berilgan nuqta orqali uhga perpendikulyar to’g’ri chiziq o’tkazing va yagonaligini isbotlang. yasash. -berilgan tekislik va a undagi nuqta bo’lsin. tekislik a nuqta orqali va to’gi chiziqlarni o’tkazamiz. ular va to’g’ri chiziqlarga perpendikulyar biror to’g’ri chiziq bo’yicha kesishadi. demak, to’g’ri chiziq tekislikka perpendikulyar bo’ladi. bu to’g’ri chiziqning yagonaligini isbotlaymiz. faraz qilaylik, to’g’ri chiziqdan boshqa to’g’ri chiziq mavjud bo’lsin. va to’g’ri chiziqlar orqali tekislik o’tkazamiz. bu tekislik tekislikni va to’g’ri chiziqlarga perpendikulyar biror to’g’ri chiziq bo’yicha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi"

to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi reja: 1. to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi 2. to’g’ri chiziqning ekislikka erpendikulyarligi eng avvalo asosiy tushuncha va teoremalarni bayon etamiz. fazoda ikki to’g’ri chiziq bir tekislikda yotsa va kesishmasa, ular parallel to’g’ri chiziqlar deyiladi. agar to’g’ri chiziq bilan tekislik kesishmasa, ular parallel deyiladi. 4-teorema. agar tekislikda yotmagan to’g’ri chiziq shu tekislikdagi biror to’g’ri chiziqqa parallel bo’lsa, bu to’g’ri chiziq tekislikning o’zoga ham parallel bo’ladi. isboti. tekislik, -unda yotmagan to’g’ri chiziq va esa tekislikda yotgan hamda ga parallel to’g’ri chiziq bo’lsin. va to’g’ri chiziqlar orqali tekislikni o’tkazamiz. va tekisliklar to’g’ri ...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (521,0 КБ). Чтобы скачать "to’g’ri chiziqlar va tekisliklarning parallelligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: to’g’ri chiziqlar va tekislikla… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram