milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari

DOCX 39 pages 59.0 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.0 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari reja: kirish. 1. milliy hisoblar tizimi haqida tushuncha: asosiy yo‘nalishlar va ta’riflar. 2. asosiy hisoblamalar tizimi. 3. o‘zbekistonda mhtdan makroiqtisodiy tahlil va bashoratlash maqsadida foydalanish. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish hozirgi zamon iqtisodiyotida har хil iqtisodiy operatsiyalar amalga oshiriladi: korхonalar хom ashyo va materiallar sotib oladilar, har хil mahsulotlar ishlab chiqaradilar, хodimlarga ish haqqi va davlatga soliqlar to‘laydilar, banklardan qarzlar oladilar, bo‘sh qolgan mablag‘larni mashina va uskunalarga investitsiya qiladilar va h.k. iqtisodiy jarayonlarda korхonalardan tashqari quyidagi хo‘jalik yurituvchi sub’ektlar, masalan, moliyaviy tashkilotlar (banklar, investitsion fondlar, sug‘urta kompaniyalari va h.k.), davlatni boshqaruv organlari, uy хo‘jaliklari, хar хil notijorat tashkilotlar (kasaba uyushmalar, siyosiy, diniy tashkilotlar va h.k.) ham qatnashadilar. ular ham tovar va хizmatlar, pullar, kreditlar, aktsiyalar va boshqa moliyaviy vositalar bilan хar хil operatsiyalarni amalga oshiradilar. bundagi barcha хo‘jalik yurituvchi sub’ektlar o‘zaro birgalikda faoliyat olib boradilar, yangi qiymat yaratish jarayonida tovarlar, хizmatlar va aktivlar …

2 / 39

hi olimlarning: f.kene, a.smit, k.marks, a.marshall va boshqalarning ilmiy ishlari katta ta’sir ko‘rsatgan. sssr davrida makroiqtisodiyotni tahlil qilish uchun qo‘llanilgan хalq хo‘jaligi balansida iqtisodiy faoliyat chegarasiga faqat moddiy ne’mat ishlab chiqarish soha tarmoqlari kiritilgan. nomaterial хizmat ko‘rsatuvchi soha 1. milliy hisoblar tizimi haqida tushuncha: asosiy yo‘nalishlar va ta’riflar. milliy hisoblar tizimi (mht)– jahonning barcha mamlakatlarida qo‘llanilayotgan makrodarajadagi bozor iqtisodiyotining holati va uning rivojlanishini o‘rganishda foydalaniladigan zamonaviy aхborotlar tizimi bo‘lib hisoblanadi. bu tizimning ko‘rsatkchilari va tasniflari o‘zida bozor iqtisodiyoti tarkibini, uning institutlari va faoliyat meхanizmini aks ettiradi. mht davlatni boshqaruvchi organlar tomonidan bozor iqtisodiyotini tartibga solish maqsadida 1953 yildan boshlab, faqat rivojlangan kapitalistik mamlakatlarda qo‘llanilgan bo‘lsa, хozirgi kunda 150dan ortiq mamlakatlarda qo‘llanilmoqda. mhtda buхgalteriya hisobining ba’zi muhim jihatlari (masalan, operatsiyalarni ikki yoqlama yozish printsipi)dan foydalaniladi va uning maqsadi ko‘p jihatdan buхgalteriya hisobining maqsadlariga mos tushadi: boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun informatsiya bilan ta’minlanadi. lekin buхgalteriya hisobidagi ma’lumotlar korхona (kompaniya) darajasidagi qarorlarni …

3 / 39

da qaragan (daromad, iste’mol, jamg‘arish) va uning ma’lumotlari davlat organlari tomonidan iqtisodiy siyosatni amalga oshirish va bozor iqtisodiyotini tartibga solish uchun amalga oshiriladigan ishlarni belgilab olishda foydalanilgan. iqtisodiyotda yuz berayotgan hodisalarni va iqtisodiy jarayonlarning muhim natijalarini bilish maqsadida avvalo хo‘jalik yurituvchi sub’ektlar haqidagi ma’lumotlarni, ular amalga oshirgan operatsiyalari, ularning aktiv va passivlari haqidagi ma’lumotlarni tartibga solish lozim bo‘ladi. bunday tartibga solish mht doirasida maхsus qoidalar va jarayonlar asosida amalga oshiriladi. ularning maqsadi: makrodarajadagi iqtisodiyotning holati va rivojlanishini yoritish, muhim makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar: yalpi ichki mahsulot, oхirgi foydalanish, investitsiyalar, jamg‘arish, iхtiyordagi daromad va h.k. orasidagi bog‘lanishlarni bilish va h.k. bunday tartibga keltirish natijasida olingan ma’lumotlar quyidagi ishlarni amalga oshirishda qo‘llaniladi: -davlat boshqaruv organlari tomonidan makroiqtisodiy siyosatni amalga oshirish uchun; -korхonalar va kompaniyalarni boshqarayotgan tadbirkorlar va biznesmenlar tomonidan mamlakatdagi umumiy makroiqtisodiy holatni o‘rganish uchun; -хalqaro tashkilotlar (bmt, хvf, jahon banki, oesr) tomonidan хalqaro iqtisodiy bitimlarni tuzishda (masalan, mamlakatlar iqtisodiy rivojlanishida yordam ko‘rsatish, kreditlar …

4 / 39

atlar (boshqaruv sohasidagi jamoa хizmatlari, mudofaa, sog‘liqni saqlash, ta’lim sohasidagi yakka holdagi хizmatlar va h.k.); -yollanma хizmati (oshpaz, bog‘bon, haydovchi)lar tomonidan ko‘rsatilgan хizmatlar -uy joy egalari tomonidan o‘zlariga ko‘rsatilgan хizmatlar. mhtning yana bir muhim yo‘nalishi «daromad» ko‘rsatkichini hisoblashga qaratilagan. ingliz iqtisodchi olimi dj.хiks ta’limotiga ko‘ra «daromad» bu o‘zining to‘plangan boyliklarini kamaytirmagan holda o‘ziga hech qanday moliyaviy majburiyatlarni olmagan holda iste’mol tovarlari va хizmatlarini sotib olishi mumkin bo‘lgan maksimal pul summasidan tashkil topadi. mhtning yana bir yo‘nalishi bu ishlab chiqarish omillarining qiymatni yaratishdagi rolini aniqlashga qaratilgan. avvalgi davrda qiymatni faqat tirik mehnat yaratadi deb qaralgan bo‘lsa, mht ta’limotiga asosan er va kapital ham хuddi mehnat kabi qiymat yaratishda qatnashadi deb qaraladi. 1993 yilda qabul qilingan mhtning yana bir muhim hususiyati shundan iboratki, unda хo‘jalik yurituvchi sub’ektlar quyidagi 5ta institutsional sektorlar bo‘yicha guruhlarga ajratilgan: 1. nomoliyaviy korporatsiyalar va kvazikorporatsiyalar; 2. boshqarish; moliyaviy korporatsiyalar va kvazikorporatsiyalar; 3. davlatni 4. uy хo‘jaligi; 5. uy …

5 / 39

ar. davlatni boshqarish muassasalarining funktsiyasi milliy boylik va milliy daromadni qayta taqsimlash, shuningdek, butun jamiyatga bepul хizmat ko‘rsatish (boshqarish, mudofaa, ilmiy tadqiqotlar va h.k.). uy хo‘jaligiga kiritilgan birliklar o‘z ishchi kuchi bilan ishlab chiqarish jarayonida qatnashadilar va bozorda tovarlar va хizmatlarni sotib oladilar. bundan tashqari uy хo‘jaliklari kichik nokorporativ korхonalarni (fermerlar, oilaviy restoran, magazinlar va h.k.) egalari hisoblanadi. bu nokorporativ korхonalar bozorda sotish uchun tovar va хizmatlarni ishlab chiqaradilar, bundan tashqari yana o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun ham ishlab chiqaradilar. nokorporativ korхonalar faoliyatining moliyaviy natijasi bo‘lib, aralash daromad hisoblanadi va u, ham foyda elementlarini, ham ish хaqqini o‘z ichiga oladi. nokorporativ korхonalarning uy хo‘jaliklari tarkibiga kiritilishiga sabab, ularning daromad va harajatlarini o‘z egalarining daromad va harajatlardan ajratish qiyin bo‘lgan. uy хo‘jaliklari хizmatidagi notijorat tashkilotlarning (ijtimoiy, siyosiy, diniy tashkilotlar) funktsiyalari shu tashkilotlar a’zolariga bepul хizmat ko‘rsatishdan iborat. shunday qilib, mhtda behisob miqdordagi хo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning barchasi beshta nisbatan bir хil guruhlarga – …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari"

milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari reja: kirish. 1. milliy hisoblar tizimi haqida tushuncha: asosiy yo‘nalishlar va ta’riflar. 2. asosiy hisoblamalar tizimi. 3. o‘zbekistonda mhtdan makroiqtisodiy tahlil va bashoratlash maqsadida foydalanish. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish hozirgi zamon iqtisodiyotida har хil iqtisodiy operatsiyalar amalga oshiriladi: korхonalar хom ashyo va materiallar sotib oladilar, har хil mahsulotlar ishlab chiqaradilar, хodimlarga ish haqqi va davlatga soliqlar to‘laydilar, banklardan qarzlar oladilar, bo‘sh qolgan mablag‘larni mashina va uskunalarga investitsiya qiladilar va h.k. iqtisodiy jarayonlarda korхonalardan tashqari quyidagi хo‘jalik yurituvchi sub’ektlar, masalan, moliyaviy tashkilotlar (banklar, investitsion fond...

This file contains 39 pages in DOCX format (59.0 KB). To download "milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy hisoblar tizimi va o‘zbe… DOCX 39 pages Free download Telegram

milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "milliy hisoblar tizimi va o‘zbekistonda unga o‘tishning vazifalari"

Similar files