o’simliklarning qayta tiklanishi va ko’payishi

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1425986656_60294.doc o’simliklarning qayta tiklanishi va ko’payishi reja: 1. ko’payish haqida umumiy tushuncha 2. vegetativ ko’payish 3. jinssiz ko’payish 4. jinsiy ko’payish 5. nasllar gallanishi 6. teng sporali qirqquloqlarning taraqqiyot davri 7. har xil sporali qirqquloqlarning taraqqiyot davri 8. ochiq urug’lilarning changlanishi va urug’lanishi asosiy tushunchalar: ko’payish, spora (ekmoq), gameta (er, rofiq), zigota (qo’shilish), regeneratsiya, payvandlash, payvanbtag, payvandust, okulirovka (kurtakcha payvand), kopulirovka (birlashtirish), zoosporalar xologamiya, oogamiya, oogoniy, arxegoniy, anteridiy, izogamiya, gegerogamiy. sporofit (jinsiz nasl), sorur (to’da, uyum), gametofit (o’simta jinsiynasl), sporokarpiy (urug’ – meva), mikro – va megasporangiylar, mikro – va megasporalar, urg’ochi va erkak qubbalar. qubba – meva. har qanday tirik organizm uchun oziqlanish, nafas olish, o’sish va ko’payish kabi tiriklik jarayonlari xosdir. ko’payish ayni bir turning individlar sonini ortishi hisoblanadi. o’simliklar dunyosida ko’payish usullari juda xilma – xildar. tuban va yuksak o’simlik vakillarida ham uch turdagi ko’payish, ya’ni vegetativ, jinssiz va jinsiy ko’payish usullari farq qilinadi. vegetativ ko’payish. o’sish, …
2
shi yoki achitqi kabi zamburug’larda kurtaklanish yo’li bilan boradi. lishayniklar ixtisoslashgan sorediylar va shamol yoki yomg’ir ta’sirida oson tarqaladigan o’simtalar – izidiylar yordamida vegetativ ko’payadi. gulli o’simliklarda vegetativ ko’payish juda xilma – xil usullarda kechadi. ona o’simlikdan vegetativ yo’l bilan hosil bo’lgan yangi indivlar ying’indisi klonlar deb ataladi. tabiiy sharoitda o’simliklarda keng tarqalgan quyidagi vegetativ ko’payish usullarini farq qilish mumkin: 1. ildiz bachkilar yordamida ko’payish. 2. palaklar, jingalaklar yordamida ko’payish. 3 ildizpoyalar yordamida ko’payish. 4. tugunak yordamida ko’payish. 5. piyozboshlar yordamida ko’payish. 6. ajratuvchi kurtaklar va piyozchalar yordamida ko’payish. 7. o’simlikning ayrim bo’laklari yordamida ko’payishi. tabiiy vegetativ ko’payish bilan birga sun’iy vegetativ ko’payishning ham bir necha usullari ma’lum: 1. parxish yordamida ko’paytirish. 2. tuplarga ajratish bilan ko’paytirish. 3. qalamchalar yordamida ko’paytirish. qalamcha o’simlikdan ajratib olingan barg, novda yoki ildizning bir bo’lagidir. mevachalik, manzarali bog’dorchilik va gulchilik sohalarida o’simliklarni qalamchalar yordamida ko’paytirish usuli keng qo’llaniladi. ularning xilma – xil usullari mavjud. …
3
di. olma, nok va ba’zi shaftolilar bir necha ming yillardan beri payvandlash yo’li bilan ko’paytirib kelinmoqda. payvandlash usuli qimmatli mevali daraxtlarni payvandlashda, manzarali o’simlik formalarini saqlab qolishida muhim rol yo’naydi. payvandlashning metod va usullari juda ham xilma – xildir. ulardan keng tarkalgani va amalda qo’planilayotganlari quyidagilardir: 1. kurtaklar yordamida payvandlash. bunda kurtak payvand-tagning po’stlog’i ostiga o’tkaziladi. kurtak payvand usulida payvandlash yozning o’rtalarida (iyulb oyning oxirlari va avgustning boshlarida) o’tkaziladi. 2. qalamchalar yordamida payvandlash. qalamchalar yordamida payvandlashning yuzdan ortiq usullari ma’lum. payvandlash uchun kurtak o’rnida qalamcha olinsa, uni qalamcha payvand deb ataladi. payvandtagga qalamchalarni har xil ko’rinishida o’tkazish mumkin. agarda payvandust va payvandtaglar yosh davida (1- 3 yoshlik) olinsa, ularning yo’g’onlagi bir xil bo’lishi kerak. bunday payvandlash kopulirovka deb ataladi. buning uchun payvandust va payvandustlar quyidagicha tayyorlanadi. payvandust 2 – 4 kurtaklar bilan birga olinib, u pastki kurtak ostidan qiya qilib kesiladi. payvandtagni ham oxirgi kurtagi tepasidan qiya qilib kesilib, qirqilgan …
4
i individ hosil qiladi. suvda yashaydigan suvo’tlar va zamburug’larning sporali xivchinlarga ega bo’lib, zoosporalar deb ataladi. spora va zoosporalar urug’chi o’simlikning maxsus hujayralari yoki organlarida, ya’ni sporangiyalar yoki zoosporangiyalarda hosil qiluvchi gifalari konidiyabandlar va ularning uchida yetilgan sporalar esa konidiyasporalar deyiladi. sporalar va zoosporalar hujayraning meyoz bo’linishi natijasida hosil bo’ladi va ular gaploid holatdadir. jinsiy ko’payish. jinsiy ko’payishda maxsus jinsiy hujayralar, ya’ni gametalar qatnashadi. ularning qo’shilishi natijasida urug’lanish jarayoni sodir bo’ladi. urug’lanish – erkak (spermatozoid) va urg’ochi (tuxum) jinsiy hujayralarning (gametalarning) o’zaro qo’shilishidan iborat bo’lib, uning natijasida zigota hosil bo’ladi. zigotada xromosomalarning diploid nabori tiklanadi. ko’pchilik o’simliklarda gametalar maxsus organlarda, ya’ni gametaigiylarda vujudga keladi. gametalar shakli va o’lchami jihatidan bir xil, ammo fiziologik jihatdan farq qilishi mumkin. ana shunday gametalarning qo’shilishi izogamiya usulidagi jinsiy ko’payish deb ataladi. izogamiya yo’li bilan ko’pchilik suvutlar va qisman zamburug’lar ko’payadi. ba’zi bir suvutlar va zamburug’lardagi harakatchan gametalar o’lchami bilan bir – birlaridan farqlanadi. ularning …
5
a ajralmagan ikki hujayra protoplastlarining o’zaro qo’shilishidan iborat. tuban o’simliklarda tuxum hujayra hosil bo’ladigan gametangiy oogoniy, yuksak o’simliklarda esa arxegoniy deb ataladi. erkak gametangiylar har ikki gruppadagi o’simliklarda ham anteridiy deyiladi. nasllar gallanishi. yuksak o’simliklar tuban o’simliklardan farqlanib, ularning zigotasi ko’p hujayrali murtakni hosil qiladi. murtakning o’sishi va ajralishi natijasida sekin – asta jinssiz nasl (sporofit) shakllanadi. zigota diploid xromosomalar soniga ega bo’lgani uchun shakllangan sporofit naslining barcha hujayralari ham ikki marta ortiq xromosomalar soniga ega bo’ladi. sporofit naslda, ya’ni poya bargli o’simlikda sporagiylar hosil bo’ladi va ulardan sporalar paydo bo’ladi. sporalar hosil bo’lishida meyoz bo’linish kuzatiladi va natijada har bir hujayra sporofit nasl hujayralariga nisbatan xromosomalar soni ikki marta kamaygan gaploid songa ega bo’lib qoladi. shunday qilib, yuksak o’simliklarning taraqqiyot siklida ham yadro bosqichlari almashinadi. har bir spora o’sib jinsiy naslgametofitni hosil qiladi. u ikki jinsli yoki ayrim jinsli o’simta (gametofit) bo’lishi mumkin. qirqquloqlar va qarag’aylarning ko’payishi va taraqqiyot …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklarning qayta tiklanishi va ko’payishi"

1425986656_60294.doc o’simliklarning qayta tiklanishi va ko’payishi reja: 1. ko’payish haqida umumiy tushuncha 2. vegetativ ko’payish 3. jinssiz ko’payish 4. jinsiy ko’payish 5. nasllar gallanishi 6. teng sporali qirqquloqlarning taraqqiyot davri 7. har xil sporali qirqquloqlarning taraqqiyot davri 8. ochiq urug’lilarning changlanishi va urug’lanishi asosiy tushunchalar: ko’payish, spora (ekmoq), gameta (er, rofiq), zigota (qo’shilish), regeneratsiya, payvandlash, payvanbtag, payvandust, okulirovka (kurtakcha payvand), kopulirovka (birlashtirish), zoosporalar xologamiya, oogamiya, oogoniy, arxegoniy, anteridiy, izogamiya, gegerogamiy. sporofit (jinsiz nasl), sorur (to’da, uyum), gametofit (o’simta jinsiynasl), sporokarpiy (urug’ – meva), mikro – va megasporangiylar, mikro – va megasporalar...

DOC format, 53.5 KB. To download "o’simliklarning qayta tiklanishi va ko’payishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklarning qayta tiklanish… DOC Free download Telegram