jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirish va demokratlashtirish

DOC 85,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1425988366_60303.doc jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirish va demokratlashtirish r e j a: 1. iqtisodiyot va demokratik jamiyatning o‘zaro bog‘liqligi. 2. o‘zbekistonda jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirishning maqsadi va bosqichlari. 3. demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish sharoitida iqtisodiyotni ustuvor yo‘nalishlari. iqtisodiy hayot kishilik jamiyati hayotining muhim sohalaridan biri bo‘lib, uning asosini, rivojlanish manbaini tashkil qiladi. unda insonlar o‘zlarining moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirish maqsadida tirikchilik ne’matlarini va vositalarini ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol, qilishga qaratilgan faoliyat ko‘rsatadilar va o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishadilar. iqtisodiy hayot kishilarining ijtimoiy madaniy siyosat hayot sohalarining moddiy asosini tashkil etadi va ularning rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadi. shuningdek jamiyatning ijtimoiy-siyosiy va davlat tizimi iqtisodiyotga jiddiy ta’sir etadi. sobiq totalitar, ma’muriy-buyruqbozlik tizimi sharoitida iqtisodiy hayot soxta siyosat, mafkuraviy maqsadlarga bo‘sindirilgan edi. siyosat va mafkura iqtisodiyotdan ustun bo‘lib, uning rivojlanish yo‘nalishlarini belgilab berardi. bu tuzimning iqtisodiy negizini davlat va kolxoz-kooperativ mulk shakllaridan iborat umumxalq mulki deb atalmish, egasiz mulk tashkil etardi. davlat asosiy …
2
fatida jinoiy javobgarlikka tortilar edilar. kishilarning mulkdan, uning natijalarini tasarruf etishdan begonalashganliklari tufayli, mehnat motivatsiyasi va ijtimoiy adolat tamoyillari buzilgan, pirovard natijada sobiq ittifoq chuqur tanazzulga uchrab, tarqab ketdi. mustaqillikka erishgan o‘zbekiston xalq turmush forovonligini, iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik erkinliklarini, eng muhimi mulkdor bo‘lish imkoniyatlarini ta’minlaydigan ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotiga asoslangan insonparvar demokratik huquqiy davlatni va fuqorolik jamiyatni brapo etish maqsadida tub ilohotlarini amalga oshirmoqda. erkin ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotining eng muhim belgisi iqtisodiy plyuralizm bo‘lib, demokratiyaning tamoyili ham hisoblanadi. iqtisodiy plyuralizm tushunchasi mulk shakllari va xo‘jalik yuritish usullarining xilma-xil bo‘lishida o‘z ifodasini topadi. bunda turli mulk shakllarining teng huquqliligi, muvozanatda bo‘lishi ta’minlanib, ulardan ayrimlarining yakka hukmronligiga yo‘l qo‘yilmaydi. shuning uchun ham o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasida «bozor munosabatlarini rivojlantirishga qaratilgan o‘zbekiston iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. davlat iste’molchilarning huquqi ustunligini hisobga olib, iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini, barcha mulk shakllarining teng huquqligini va huquqiy jihatdan bab-barovar muhofaza etilishini …
3
ov erkinligi shaxsiy manfaat, naf, foyda omiliga intilish raqo- bat erkin narx tizimi davlatning ig‘tisodiyotga aralashuvining cheklanganligi o‘zbekistonda shakllanayotgan xususiy mulk ikki turdan iborat bo‘ladi: birinchi, yakka tartibda faoliyat yurituvchi tadbirkorlarning, dehqon va fermerlarning xususiy mulki, ikkinchisi, ularning shirkat xo‘jaligidagi paylari, aksiyadorlik jamiyatlaridagi aksiyalari, uyushmalaradagi ulushlaridan iborat korporativ xususiy mulk. yakka va korparativ (ulushli) xususiy mulk egalari mulkdor hisoblanib, ularning mulkka bo‘lgan huquqlari, daxlsizligi davlat tomonidan himoyalanadi va uni tasarruf etadi. xususiy mulk miqyoslarining kengayib borishi iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va tanalash erkinliklarining kengayib borishiga olib keladi. tadbirkorlik erkinligi ayrim shaxslar va ularning uyushmalari, guruhlarining foyda, daromad olish maqsadida ma’lum sohada xo‘jalik, iqtisodiy faoliyat yuritish erkinligini bildiradi. bu shuningdek, u yoki bu tarmoqqa tadbirkorlarning o‘z xohishlariga ko‘ra kirishini va undan chiqishini ham anglatadi. tanlash erkinligi iste’molchilar huquqlari va manfaatlarining ustunligini, ularning o‘z hohishi, istaklari, didi, daromadiga mos tovar va xizmatlarni tanlash erkinligiga ega ekanliklarini ifodalaydi. buning uchun birinchidan, tovar xizmatlar hamda …
4
lari shaxsiy manfaatlarini ro‘yobga chiqarishning chegarasini belgilaydi. hech kimning iqtisodiy yakkahokimlik qilishiga yo‘l qo‘ymaydi. shuningdek raqobat ishlab chiqaruvchi va sotuvchilarning iste’molchi, xaridorlar manfaati, didi xohishi inobatga olishga bir-biridan arzonroq va sifatliroq tovarlar ishlab chiqarish maqsadida yangi texnika va texnoldogiyadan foydalanishga undaydi. tadbirkorlik, raqobat va narx tizimiga asoslangan bozor iqtisodiyotida hukumat va davlatning roli cheklangan bo‘ladi. davlat bozor mexanzmining amal qilishiga ko‘maklashadi. buning uchun davlat iqtisodiyot subyektlari faoliyatining qonuniy bazasini yaratib, ularning faoliyat, «o‘yin» qoidalarini belgilaydi. aholining turmush darajasining barqaror o‘sib borishini, boy-kambag‘allar o‘rtasidagi farqlarning keskinlashib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida aholi daromadlarini soliqlar, tranfert to‘lovlari vositasida qayta taqsimlaydi. makroiqtisodiy barqarorlikni va iqtisodiy o‘sishini ta’minlash maqsadida soliq budjet va pul-kredet vositalari orqali iqtisodiyotni tartiblaydi. davlat bozor mexanizmi to‘la-to‘kis bajara olmagan vazifalarni o‘z zimmasiga olib, raqobat muhitini saqlaydi, iqtisodiyot subyektlarining erkin faoliyatini ta’minlaydi. hamda jamiyat uchun kerak bo‘lgan mahsulotlarni ishlab chiqarishni o‘z zimmasiga oladi. demak, o‘zbekiston iqtisodiy hayotni erkinlashtirish tushunchasi xususiy mulkning miqyoslarini …
5
skanjasidan, tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. o‘zbekistonda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarning birinchi bosqichida (1991-1994 y.y.) ma’muriy-buyruqbozlik tizimining og‘ir oqibatlarini yangisi, tenglikka barham berish va iqtisodiyotni barqarorlashtirish hamda respublikaning o‘ziga xos sharoitlari va xususiyatlarini hisobga olgan holda bozor munosabatlarining negizlarini shakllantirish vazifalarini hal qilishga kirishildi. buning uchun quyidagilar amalga oshirildi: islohotlarning qonuniy-huquqiy bazasini shakllantirish va rivojlantirish. bu davrda mulklilik, davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish, tadbirkorlik to‘g‘risidagi va boshqa ko‘plab bozor munosabatlarini shakllantirishga yo‘naltirilgan qonuniy qabul qilingan; kichik xususiylashtirishni amalga oshirish hisobiga ko‘p ukladli iqtisodiyot negizlarini yaratish. bu davrda (1992-19994 yillarda) asosan savdo, aholiga maishiy xizmat ko‘rsatish, maxalliy sanoat korxonalarini uy-joylarni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonlari amalga oshirildi. buning natijasida 69 mingdan ortiq obyektlar davlat tasarrufidan chiqarildi, ulardan 18,4 mingtasi xususiy mulkka o‘tdi. 3569 ta aksiyadorlik jamiyatlari tuzildi. kichik va o‘rta tadbirkorlik subyektlarining soni 80mingga yetdi (qarang: 1-jadval). o‘zbekistonda davlat korxonalarining xususiylashtirilishi va nodavlat xo‘jalik subyektining shakllanishi ko‘rsatkichlar 1992-1994 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirish va demokratlashtirish"

1425988366_60303.doc jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirish va demokratlashtirish r e j a: 1. iqtisodiyot va demokratik jamiyatning o‘zaro bog‘liqligi. 2. o‘zbekistonda jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirishning maqsadi va bosqichlari. 3. demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish sharoitida iqtisodiyotni ustuvor yo‘nalishlari. iqtisodiy hayot kishilik jamiyati hayotining muhim sohalaridan biri bo‘lib, uning asosini, rivojlanish manbaini tashkil qiladi. unda insonlar o‘zlarining moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirish maqsadida tirikchilik ne’matlarini va vositalarini ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol, qilishga qaratilgan faoliyat ko‘rsatadilar va o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishadilar. iqtisodiy hayot kishilarining ijtimoiy madaniy siyosat hayot ...

Формат DOC, 85,5 КБ. Чтобы скачать "jamiyat iqtisodiy hayotini erkinlashtirish va demokratlashtirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jamiyat iqtisodiy hayotini erki… DOC Бесплатная загрузка Telegram