bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi

DOCX 24 pages 8.3 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.3 MB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi reja: 1. bosh miya va uning qismlari anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; 1. xii juft nervlar anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; bosh miya (encephalon, 189- rasm) uni o'rab turgan pardalar bilan bosh skeletining ichki bo'shlig'ida joylashgan. bosh miya asosan uch qism (ustki katta qismi - katta miya, miyacha va miya pog'onasi) dan iborat. katta miya chuqur yoriq orqali ikkita yarim sharlarga bo'lingan. yarimsharlarning tashqi yuzalari tekis bo'lmagan egatlar va pushtalar bilan qoplangan. orqa tomonda yarimsharlarning ostida joylashgan miyacha ko'ndalang yoriqcha bilan ajralib turadi. o'ng va chap yarimsharlar bir-biri bilan qadoq tana orqali qo'shilgan. yarimsharlar oq va kulrang modda (pustlog'i) dan tashkil topgan. bosh miya ichida embrion rivojlanishida paydo bo'lgan bo'shliq - miya qorinchalarini ko'rish mumkin189- rasm. bosh miya tubi. 1-xidlov egati, 2-xidlov piyozchasi, 3- xidlov poya, 4-ko'ruv nervi, 5- xidlov uchburchagi, 6- ko'ruv nerv poyasi, 7- surg'ich tanalar, 8- ko`zni harakatlantiruvchi nerv, 9- g'altak nervi, 10- …

2 / 24

ya pufakchasi, 3- orqa miya pufakchasi. 4-oxirgi miya pufagi, 5-oraliq miya pufagi, 7-siqiq qismi, 8 - ortki miya pufagi, 9- rombsimon pufakcha, 10- orqa miya. kulrang tepa orqasida sharsimon ikkita oqish do'ng - surgichsimon tanalar bor. ularning yonginasida miya oyoqchalari joylashgan. oyoqchalar orasida chuqurcha ko'rinadi. oyoqchalar orqa tomonda miya ko'prigiga tarqaladi. ko'prik orqasida uzunchoq miya turadi. ko'prik bilan uzunchoq, miya yog'on qismining ikki yon tomonida miyacha yarimsharlari ko'rinadi. miya tubidan 12 juft bosh miya nervlari chiqqan. ular oldindan boshlab quyidagi tartibda chiqqan: i juft - xidlov nervi ipchalari, ii-juft - ko'ruv nervi, iii juft - ko`zni harakatlantiruvchi nerv, iv juft - galtak nervi, v juft - uch shoxli nerv, vi juft - uzoqlashtiruvchi nerv, vii juft - yuz nervi, viii juft - daxliz-chig'anoq nervi, ix juft - til-yutqin nervi, x juft - adashgan nerv, xi - qo'shimcha nerv, xii juft - til osti nervlari. bosh miyaning rivojlanishi embrionning dastlabki taraqqiyot …

3 / 24

tashqi tanalar rivojlanadi. 5. oxirgi miya pufagidan bosh miya yarim shari va uning qoplamasi taraqqiy etadi. uzunchoq miya uzunchoq miya (medulla oblangata, 191-rasm) uzunligi 25-30 mm dagi piyoz shaklida bo'lib, ensa suyagining ichidagi nishabda joylashgan. uning orqa chegarasi ensaning katta teshigi ro'parasida bo'lib, orqa miyaga o'tib ketadi. old tomondan miya ko'prigiga qo'shilib turadi. uzunchoq miya tuzilishi jihatidan orqa miya tuzilishiga o'xshaydi. uni old va orqa tomonida joylashgan o'rta egat ikkita pallaga ajratadi. har ikki palla o'z navbatida orqa tomonidan o'tgan yonbosh egatlar orqali tizimchalarga ajratilgan. oldingi tizimchalardan harakatlantiruvchi nervlar (piramida yo'llari) - piramidada joylashgan. orqa qismidan esa sezuvchi nerv tolalari o'tadi. uzunchoq miya bilan orqa miya chegarasida piramida yo'li kesishmasi ko'rinadi. piramidalarning ko'prikka yaqin bo'lagi yonginasida oval shaklidagi tepalik - oliva bor. oliva bilan piramida o'rtasidan xii juft (til osti) nervlarning ildizchalari chiqadi. olivaning orqa tomonidagi yonbosh egatdan ix juft (til-yutqin), x juft (adashgan) va xi juft (qo'shimcha) nerv ildizlari …

4 / 24

ni bajaradigan nerv xujayralari joylashgan. bulardan tashqari, muskullar tonusini idora etib, odam muvozanatini ta'minlaydi. so'lak ajratish, ovqatni yutish, ichaklardagi bezlardan ichak suyuqligini ajratish, yo'talish, aksirish va qayt qilish, yosh oqish kabi funksiyalar ham rombsimon chuqurchada joylashgan yadrolarga bog'liq. agar bu chuqurchada qon aylanishining buzilishi yoki qon tomirlari yorilib qon quyulishi sodir bo'lsa, nafas olish va qon aylanishi buziladi. uzunchoq miyaning oq moddasi uzun va qisqa o'tkazish yo'llaridan iborat. uzun tolalar bosh yoki orqa miyadan keladi va turlicha o'tkazish yo'llarini hosil qiladi. kalta tolalar esa uzunchoq miyaning ichida joylashgan yadrolarni bir-biri bilan bog'laydi. ortqi miya ortqi miya (metencephalon) miya ko'prigi va miyachadan iborat. ko'prik (pons, 189- rasm) ko'ndalang joylashgan tolalardan tuzilgan bo'lib, miya tubining orqa tomonida joylashgan. ko'prik old tomondan miya oyoqchalariga, orqa tomondan uzunchoq miyaga qo'shilib turadi va qo'shni a'zolar bilan ko'ndalang joylashgan egatchalar orqali chegaralanib turadi. orqadagi ko'ndalang egatdan vi, vii, viii juft bosh miya nervlari chiqadi. ko'prik pastki …

5 / 24

a kulrang moddadan tuzilgan yadrolar ko'proq bo'lib, ular uch shoxli (v juft) nerv, uzoqlashtiruvchi nerv (vi juft), yuz nervi (vii juft) va daxliz-chig'anoq nerv (viii juft) larining yadrolaridir. miyacha (cerebellum, 192- rasm) bosh miyaning katta bo`laklaridan biri bo'lib, og'irligi 120-150 g gacha bo'ladi. miyacha bosh miya ensa qismining ostida, bosh skeletining ichki yuzasidagi maxsus orqa chuqurda joylashgan. miyachaning ostida miya ko'prigi bilan uzunchoq miya turadi. miyachani ikki yon tomonidagi miyacha yarimsharlari o'rtasida joylashgan miyacha chuvalchangi birlashtirib turadi. odatda, ustki va pastki chuvalchanglar tafovut etiladi. miyachaning yuzalari 2-3 mm qalinlikdagi kulrang modda (po’stloq) bilan qoplangan bo'lib, undagi yupqa pushtalar chuqur egatlarni kitob varaqlari singari bir-biridan ajratib turadi. yupqa pushtalar yig'ilib, aloxida bo`lakchalarni hosil qiladi. bu bo`lakchalar esa chuvalchangdagi bo`lakchalarga mos keladi.192- rasm. miyacha yadrolari. cho'qqi(tom) yadro, 2- sharsimon yadro. 3 - po'kak silon yadro, 4- tishli yadro. miyacha bosh miyaning boshqa qismlari bilan uch juft oyoqchalar orqali tutashib turadi: 1.ustki oyoqchalar …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi"

mavzu: bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi reja: 1. bosh miya va uning qismlari anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; 1. xii juft nervlar anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; bosh miya (encephalon, 189- rasm) uni o'rab turgan pardalar bilan bosh skeletining ichki bo'shlig'ida joylashgan. bosh miya asosan uch qism (ustki katta qismi - katta miya, miyacha va miya pog'onasi) dan iborat. katta miya chuqur yoriq orqali ikkita yarim sharlarga bo'lingan. yarimsharlarning tashqi yuzalari tekis bo'lmagan egatlar va pushtalar bilan qoplangan. orqa tomonda yarimsharlarning ostida joylashgan miyacha ko'ndalang yoriqcha bilan ajralib turadi. o'ng va chap yarimsharlar bir-biri bilan qadoq tana orqali qo'shilgan. yarimsharlar oq va kulrang modda (pustlog'i) dan tashkil topgan. bosh miya ich...

This file contains 24 pages in DOCX format (8.3 MB). To download "bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miyani tuzilishi, joylashi… DOCX 24 pages Free download Telegram