bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi

DOC 24 pages 6.9 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type DOC

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi reja: 1. bosh miya va uning qismlari anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; 2. xii juft nervlar anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; bosh miya (encephalon, 189- rasm) uni o'rab turgan pardalar bilan bosh skeletining ichki bo'shlig'ida joylashgan. bosh miya asosan uch qism (ustki katta qismi - katta miya, miyacha va miya pog'onasi) dan iborat. katta miya chuqur yoriq orqali ikkita yarim sharlarga bo'lingan. yarimsharlarning tashqi yuzalari tekis bo'lmagan egatlar va pushtalar bilan qoplangan. orqa tomonda yarimsharlarning ostida joylashgan miyacha ko'ndalang yoriqcha bilan ajralib turadi. o'ng va chap yarimsharlar bir-biri bilan qadoq tana orqali qo'shilgan. yarimsharlar oq va kulrang modda (pustlog'i) dan tashkil topgan. bosh miya ichida embrion rivojlanishida paydo bo'lgan bo'shliq - miya qorinchalarini ko'rish mumkin bosh miyaning pastki yuzasi - tubi bosh skeleti asosining ichki yuzasiga tegib turgani uchun tekis bo'lmagan tuzilishga ega. miya tubining oldida miya yarimsharlari peshona qismining pastki yuzasida xidlov yo'li ko'rinadi. xidlov …

2 / 24

zni harakatlantiruvchi nerv, iv juft - galtak nervi, v juft - uch shoxli nerv, vi juft - uzoqlashtiruvchi nerv, vii juft - yuz nervi, viii juft - daxliz-chig'anoq nervi, ix juft - til-yutqin nervi, x juft - adashgan nerv, xi - qo'shimcha nerv, xii juft - til osti nervlari. bosh miyaning rivojlanishi embrionning dastlabki taraqqiyot davrida miya naychasining old qismi tezroq rivojlanib, ikki joyidan torayib uchta (oldingi, o'rtadagi va orqadagi rombsimon) miya pufakchalariga ajraladi (190-rasm). oldingi va rombsimon miya pufakchalari o'z navbatida ikkitadan pufakchaga bo'linib, jami beshta bosh miya pufakchasini vujudga keltiradi. shunday qilib, rombsimon pufakchadan uzunchoq miya pufagi, orqa miya pufagi vujudga keladi. o'rta miya pufagi bo'linmaydi. oldingi miya pufagi ham ikkita pufakka bo'linadi. ularning biri oxirgi miya pufagi, ikkinchisi - oraliq miya pufagidir. birlamchi nerv naychasi uzunchoq miya pufagining ortki tomondagi qismidan orqa miya rivojlanadi. bosh miyaning beshta miya pufakchasidan bosh miyaning quyidagi aloxida qismlari rivojlanadi: 1. rombsimon …

3 / 24

(piramida yo'llari) - piramidada joylashgan. orqa qismidan esa sezuvchi nerv tolalari o'tadi. uzunchoq miya bilan orqa miya chegarasida piramida yo'li kesishmasi ko'rinadi. piramidalarning ko'prikka yaqin bo'lagi yonginasida oval shaklidagi tepalik - oliva bor. oliva bilan piramida o'rtasidan xii juft (til osti) nervlarning ildizchalari chiqadi. olivaning orqa tomonidagi yonbosh egatdan ix juft (til-yutqin), x juft (adashgan) va xi juft (qo'shimcha) nerv ildizlari chiqadi. uzunchoq miya markaziy egatining yonboshida joylashgan orqa tizimchalarning har biri uncha chuqur bo'lmagan egatlar yordamida ikkita dasta (ichki tomondagi nozik dasta, tashqisi - ponasimon dasta) ga bo'linadi. nozik dastaning uchi yog'onlashib, to'qmoq, ponasimon dastaning uchi yog'onlashgan o'zak dumboqchasi bo'lib joylashgan. bular o'z navbatida ingichkalashib, chilvir tanalarga aylanadi. uzunchoq miya orqa yuzasining tepa bo'lagi uchburchak shaklida bo'lib, rombsimon chuqurchaning pastki yarmini hosil qiladi. uzunchoq miya - ikki xil moddadan - ichida joylashgan kulrang va tashqarisidagi oq moddadan tuzilgan. kulrang moddada v-xii juft bosh miya nervlarining yadrolari, nozik va ponasimon …

4 / 24

gan yadrolarni bir-biri bilan bog'laydi. ortqi miya ortqi miya (metencephalon) miya ko'prigi va miyachadan iborat. ko'prik (pons, 189- rasm) ko'ndalang joylashgan tolalardan tuzilgan bo'lib, miya tubining orqa tomonida joylashgan. ko'prik old tomondan miya oyoqchalariga, orqa tomondan uzunchoq miyaga qo'shilib turadi va qo'shni a'zolar bilan ko'ndalang joylashgan egatchalar orqali chegaralanib turadi. orqadagi ko'ndalang egatdan vi, vii, viii juft bosh miya nervlari chiqadi. ko'prik pastki yuzasining o'rtasida uzunasiga joylashgan egatdan asosiy arteriya o'tadi. ko'prikning pastki yuzasidan (v juft) nerv chiqadi. ko'prikning uch shoxli nerv chiqqan yeri bilan miyacha o'rtasidagi qismidan miyachaga boradigan nerv tolalari miyachaning o'rta oyoqchalarini hosil qiladi. ko'prikning orqa tomoni rombsimon chuqurning yuqori qismini hosil qiladi. ko'prikni ko'ndalangiga kesib qaralganda eshitish yo'lining nerv tolalaridan hosil bo'lgan trapesiyasimon tana kuzatiladi. ko'prikning old tomoni ko'proq oq moddadan iborat bo'lib, kulrang modda aloxida yadrochalar tarzida joylashgan. bu yadrolarga bosh miya yarimsharlaridan kelgan po’stloq- ko'prik o'tkazish yo'lining tolalari keladi. yadrochalardan esa miyachaga boradigan ko'prik …

5 / 24

likdagi kulrang modda (po’stloq) bilan qoplangan bo'lib, undagi yupqa pushtalar chuqur egatlarni kitob varaqlari singari bir-biridan ajratib turadi. yupqa pushtalar yig'ilib, aloxida bo`lakchalarni hosil qiladi. bu bo`lakchalar esa chuvalchangdagi bo`lakchalarga mos keladi. miyacha bosh miyaning boshqa qismlari bilan uch juft oyoqchalar orqali tutashib turadi: 1.ustki oyoqchalar - miyachaning tishli yadrosini to'rt tepalik bilan birlashtirib turuvchi nerv tolalaridan iborat. 2. o'rta oyoqchalar - eng yog'oni bo'lib, miyachani ko'prikka birlashtiradigan nerv tolalaridan iborat. 3. pastki oyoqchalar -miyachadan uzunchoq miyaga boruvchi nerv tolalaridan iborat. ana shu oyoqchalar vositasida miyacha miyaning boshqa qismlari bilan birlashib turadi. miyachani o'rtasidan ko'ndalangiga kesilganda, o'rta miyacha po’stloq qavatining oq modda ichida archa daraxtiga o'xshab joylashganini ko'ramiz. shuning uchun unga hayot daraxti deb nom berilgan. oq moddaning markazida qator joylashgan kulrang modda yadrolarini ko'rish mumkin. ularning eng yirigi ikki chetdagi tishli yadrolar bo'lib, uning ichkari tomonida uchburchak shaklidagi bir juft probkasimon yadroni, bulardan yuqorida uchinchi juft sharsimon yadroni ko'ramiz. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi"

mavzu: bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi reja: 1. bosh miya va uning qismlari anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; 2. xii juft nervlar anatomiya, fiziologiya va patologiyasi; bosh miya (encephalon, 189- rasm) uni o'rab turgan pardalar bilan bosh skeletining ichki bo'shlig'ida joylashgan. bosh miya asosan uch qism (ustki katta qismi - katta miya, miyacha va miya pog'onasi) dan iborat. katta miya chuqur yoriq orqali ikkita yarim sharlarga bo'lingan. yarimsharlarning tashqi yuzalari tekis bo'lmagan egatlar va pushtalar bilan qoplangan. orqa tomonda yarimsharlarning ostida joylashgan miyacha ko'ndalang yoriqcha bilan ajralib turadi. o'ng va chap yarimsharlar bir-biri bilan qadoq tana orqali qo'shilgan. yarimsharlar oq va kulrang modda (pustlog'i) dan tashkil topgan. bosh miya ich...

This file contains 24 pages in DOC format (6.9 MB). To download "bosh miyani tuzilishi, joylashishi, vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miyani tuzilishi, joylashi… DOC 24 pages Free download Telegram