o’g’itlashning fiziologik asoslari

DOC 41.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425985160_60276.doc o’g’itlashning fiziologik asoslari reja: 1. asosiy azotli, fosforli, kaliyli o’g’itlar va ularning tarkibi. 2. mikroo’g’itlar, bakterial o’g’itlar, maxalliy o’g’itlar, ko’kat o’g’itlar va ulardan foydalanish. 3. o’g’itlash usullari va muddatlari. tayanch so’zlar: nitratlar, ammofos, ammoniylar, superfosfatlar, kaliyli o’g’itlar, mikroo’g’itlar, tuzlar, usullari, fosfobakterin, azotogen, nitrogen, go’ng, mineral tarkibi, ko’katlar, normalar, usullar, muddatlar, o’simlik turlari. o’simliklarning oziq moddalar bilan ta’minlanish vositasi bo’lgan o’g’itlar ekinlar hosildorligini oshirishning eng muhim omillaridan biridir. hozirgi vaqtda qishloq xo’jalik ekinlarida o’g’itlarni qo’llash hisobiga hosildorlikni bir necha baravar oshirish mumkinligi tajribadan ma’lum. chunki ekinlar har yili o’zining hosili hisobiga tuproqdan ancha eng zarur mineral elementlarni olib ketadi. shu sababdan ayrim oziqa elementlarining miqdori kamaya boradi. tuproqdan har yili olib chiqilgan moddalarning miqdori o’simlik turlariga, hosilning miqdoriga, tabiiy iqlim sharoitlariga bog’liq bo’ladi. sabzavotlar kartoshka, ko’p yillik o’tchil o’simliklar oziqa elementlarini g’allalarga nisbatan ko’proq olib chiqadi. masalan, bir tonna hosil bilan g’allalar – 10 kg, kartoshka va lavlagi 30-40 kg …

nchalik maqsadga muvofiq emas, chunki o’g’itdan foydalanish koeffisiyenti juda past bo’ladi. o’simlik yerga solingan o’g’itning 1/3 yoki 1/2 qismini o’zlashtiradi xalos, qolgan qismi tuproqda qolib, suvda erimaydigan minerallarga aylanadi yoki yuvilib ketadi. ayniqsa tez eriydigan azot o’g’itlari. shuning uchun ham o’g’itlarni ekish oldidan va o’simlikning vegetasiya davomida ularning talabiga muvofiq tuproqqa solib hosildorlikni planli ravishda oshirish mumkin. barcha o’g’itlar mineral va organik turlarga bo’linadi. mineral o’g’itlarga: azotli, fosforli, kaliyli va mikroo’g’itlar, organik o’g’itlarga: go’nglar, hayvon qoldiqlari, torf va boshqalar kiradi. o’g’itlar oddiy va murakkab bo’lishi mumkin. tarkibida o’simliklarning oziqlanishi uchun zarur bitta element bo’lgan o’g’it oddiy o’g’it deyiladi. masalan, azotli, fosforli, kaliyli va boshqa o’g’itlar. tarkibida ikkita va undan ko’p oziqa elementi bo’lgan o’g’itlar murakkab yoki kompleks o’g’itlar deyiladi. masalan kaliy nitrat tuzi – kno3, ammofos nn4h2po4 va boshqalar. o’g’it sifatida ishlatiladigan tuzlar tuproq eritmasidagi reaksiya xususiyatlari asosida uch guruhga bo’linadi: 1) fiziologik nordon 2) fiziologik ishqoriy, 3) fiziologik neytral. …

i bir xil o’zlashtiriladi. bunday tuzlarga – fiziologik neytral tuzlar deyiladi. o’g’itlarning samaradorligini oshirish maqsadida tuzlarning reaksiyalarini va tuproqning rh darajasini ekinlarning rh darajasiga munosabatlarini hisobga olish katta ahamiyatga ega bo’ladi. azotli o’g’itlar. barcha azotli o’g’itlar to’rtta guruhga bo’linadi: 1) nitratli 2) ammoniyli, 3) ammoniyli-nitratli, 4) mochevina. nitratli o’g’itlar tarkibida azot nitrat anioni (no3-) shaklida bo’ladi. eng muhim tuzlar – nano3, ca(no3)2 fiziologik ishqoriy reaksiyada nordon tuproqlarda yuqori samaradorlikka ega. nitrat shaklidagi azotli o’g’itlar tuproq qatlami boylab tez tarqaladi. shuning uchun ham ko’p ishlatiladigan selitra-ammoniy nitrat o’g’itini kuzgi shudgor qilishda tuproqqa solish tavsiya qilinadi. chunki tez yuvilib ketadi. kuzgi shudgorlashda solish uchun azotli suvda sekin eriydigan kalsiy sianamid kabi shakllaridan foydalanish mumkin. azot o’g’itlaridan foydalanishda, ularning isrof bo’lishini ham hisobga olish ayniqsa muhimdir. azotning tez eriydigan nitrat tuzlarining samaradorligi ekinlarning vegetasiya davrida ishlatilganda yuqori darajaga ega bo’ladi. ammoniyli-nitratli o’g’itlar tarkibidan o’simliklar kationini va anionini ham o’zlashtirishi mumkin. buning asosiy vakili …

chanligi kam, tuproqlarda to’planadi. shuning uchun ham ularning ta’sir kuchi 2-3 yilgacha davom etishi mumkin. oddiy superfosfatning tarkibida o’zlashtiriladigan fosfor kam bo’lib, odatda 14 % dan oshmaydi. apatitlardan olinadigan superfosfat tarkibida o’simlik o’zlashtira oladigan fosfor 18-20 % bo’ladi. qo’sh superfosfatlarning tarkibida 30 % dan ko’proq sof fosfor bo’ladi. hozirgi vaqtda, qo’sh superfosfatning xususiyatlarini yaxshilash maqsadida donador yoki ammiaklashtirilgan qilib tayyorlanadi. chunki superfosfatning bu shakli yuqori samaradorlikka ega. fosfor bilan ammiak qo’shilib ammofos hosil qiladi. ammofos murakkab o’g’it hisoblanadi. chunki uning tarkibida fosfor (48-60 %) azot (11%) bo’ladi. kaliyli o’g’itlar. o’simliklar tuproq tarkibidagi kaliyni boshqa ko’p elementlarga nisbatan ancha yaxshiroq o’zlashtiradi. shuning uchun ham kaliyli o’g’itlarning ahamiyati katta. kaliy o’g’iti sifatida asosan kaliy (kc1) qo’llaniladi. uning tarkibida 52% sof kaliy bo’lib, suvda yaxshi eriydi. bu tuz hamma tuproqlarda va barcha o’simlik turlari uchun ishlatilishi mumkin. kaliy o’g’iti sifatida foydalaniladigan tuzlardan – kaliy sulfat (k2so4) tarkibida 48-52 % sof modda k2o bo’lib …

kroelement bo’lgan chiqindilardan foydalanish mumkin. ko’p mamlakatlarda bu elementlar asosiy o’g’itlarga qo’shib ishlatiladi. mikroo’g’itlardan foydalanishning asosan uchta usuli keng qo’llaniladi: 1) tuproqqa solish, 2) suyultirilgan eritmasini o’simliklarga purkash, 3) urug’larni ekishdan oldin mikroo’g’it bilan ta’minlash. birinchisi asosiy yo’l bo’lib, bu ayrim elementlar tuproq tarkibida kam bo’lganda keng qo’llaniladi. solinadigan o’g’itning miqdori mikroelement turiga, tuproqdagi miqdoriga, o’simlik turiga va boshqalarga bog’liq. masalan, bor o’g’iti sifatida h3bo3 kislotadan 0,5-2 kg/ga, marganes o’g’iti sifati mnso4 tuzidan 10-18 kg/ga, rux o’g’iti sifatida znso4 tuzidan 5-10 kg/ga tuproqqa solinganda hosildorlik sezilarli darajada oshganligi aniqlangan. mahalliy o’g’itlar. mahalliy o’g’itlar ichida go’ng asosiy o’rinni egallaydi. uning tarkibida o’simlik uchun zarur hisoblangan azot, fosfor, kaliy, kalsiy, oltingugurt, magniy va barcha mikroelementlar ham bor. go’ng ekinlarga oziq bo’lishdan tashqari, undagi organik moddalar tuproq strukturasini yaxshilab, unumdorligini oshiradi. go’ng solingan yerlarda tuproqning g’ovakligi oshadi, suv o’tkazuvchanligi yaxshilanadi, namni uzoq saqlab turadi. tarkibida organik moddalari kam, og’ir tuproqli yerlarda uning hajmini …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’g’itlashning fiziologik asoslari"

1425985160_60276.doc o’g’itlashning fiziologik asoslari reja: 1. asosiy azotli, fosforli, kaliyli o’g’itlar va ularning tarkibi. 2. mikroo’g’itlar, bakterial o’g’itlar, maxalliy o’g’itlar, ko’kat o’g’itlar va ulardan foydalanish. 3. o’g’itlash usullari va muddatlari. tayanch so’zlar: nitratlar, ammofos, ammoniylar, superfosfatlar, kaliyli o’g’itlar, mikroo’g’itlar, tuzlar, usullari, fosfobakterin, azotogen, nitrogen, go’ng, mineral tarkibi, ko’katlar, normalar, usullar, muddatlar, o’simlik turlari. o’simliklarning oziq moddalar bilan ta’minlanish vositasi bo’lgan o’g’itlar ekinlar hosildorligini oshirishning eng muhim omillaridan biridir. hozirgi vaqtda qishloq xo’jalik ekinlarida o’g’itlarni qo’llash hisobiga hosildorlikni bir necha baravar oshirish mumkinligi tajribadan ma’lum. chunki ek...

DOC format, 41.0 KB. To download "o’g’itlashning fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’g’itlashning fiziologik asosl… DOC Free download Telegram