mineral o’g’itlar va ularni aniqlash usullari

PPT 13 pages 284.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 284.5 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

powerpoint presentation “mineral o’g’itlar va ularni aniqlash usullari” mavzusida yozgan taqdimot ishi. . i. kirish: 1. mineral o’g’itlarning umumiy tavsifi. ii. asosiy qism: 1.makro va mikro o’g’itlar. 2.azotli o’g’itlar. 3.fosforli o’g’itlar. 4.kaliyli o’g’itlar. 5.o’g’itlarning aniqlash usullari. iii. xulosa: 1. o’g’itlarning qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tuproq unumdorligini oshirish va qishloq xo’jaligi o’simliklaridan mo’l xosil olish maqsadida yerga solinadigan moddalar o’g’itlar deb ataladi. zavodlarda ishlab chiqariladigan o’g’itlar mineral o’g’itlar deb ataladi. mineral o’g’itlar ikki sinfga: mikroo’g’itlar, makroo’g’itlarga bo’linadi. mikroo’g’itlar deb tarkibida o’simliklar tomonidan o’zlashtiriladigan oziq elementlari ko’p miqdorda bo’ladigan o’g’itlarga aytiladi. bunday o’g’itlar tarkibidagi oziq elementlarning soniga ko’ra o’z navbatida oddiy va murakkabmineral o’g’itlarga bo’linadi. tarkibida o’simlik ehtiyoji uchun kerak bo’ladigan bitta oziq elementiga ega bo’lgan o’g’itlar oddiy o’g’itlar deb ataladi.azotli, fosforli, kaliyli va oxakli o’g’itlar oddiy o’g’itlar turiga kiradi. azotli o’g’itlar. sanoatda ko’p miqdorda ishlab chiqariladigan o’g’itlar azotli o’g’itlardir. azotli o’g’itlar tarkibi va xossalariga qarab to’rtta gruppaga bo’linadi: ammiakli o’g’itlar: suyuq ammiak, …

2 / 13

vda yaxshi eriydi. uning tarkibida 15-16% azot bor. tabiatda natriyli selitraning eng katta manbai janubiy amerikadagi chili sahrosidir. bu tuz 1- marta chilidan olingani uchun chili selitrasi deb ham atalgan. natriyli selitra nitratli o’g’itlar qatoriga kiradi. natriyli selitra sanoatda eng oddiy usulda nitrat kislotani o’yuvchi natriy yoki soda bilan neytrallash yo’li bilan olinadi: naoh+hno3=nano3+h2o na2co3+2hno3=2nano3+h2o+co2 natriyli selitra ishqorga azot (iv)oksid gazini yuttirish usuli bilan ham olinadi: 2naoh+2no2=nano3+nano2+h2o 2naoh+2no2=nano3+nano2+h2o na2co3+no+no2=2nano2+co2 3nano2+2hno3=3nano3+2no+h2o bu o’g’it kislotali tuproqqa solinsa yaxshi natija beradi. u ko’proq qand lavlagi ekiladigan yerlarga solinadi. natriyli selitra shisha ishlab chiqarishda va metallurgiya sanoatida ham ishlatiladi. fosforli o’g’itlar. fosforli birikmalar tabiatda asosan fosforit va apatitlar holiday uchraydi. tabiiy fosfatlar aksari ftorapatit mineralidan iboratdir. bu minerallar suvda yoki nitratli eritmalarda erimaydi, ularni o’simlik o’zlashtira olmaydi. bu minerallarni o’simlik o’zlashtira oladigan shaklga aylantirish maqsadida fosforit va apatit birikmalari termik usulda yoki kislotalar ta’sirida qayta ishlanadi. bu yo’l bilan olingan mahsulotlar fosforli o’g’itlardan iborat …

3 / 13

igan fosfat kislota bo’lmaydi. uning o’zi suvda erimaydi, lekin kuchsiz kislotalarda yaxshi eriydi. yerda bu tuz korbanat kislota va ildizdan ajralib chiqadigan moddalar ta’sirida yaxshi eriydi va o’simlik tomonidan o’zlashtiriladi. presipitat paxta hosiliga ko’rsatadigan ta’siri jihatdan fosforli o’g’itlarning eng yaxshi turlaridan biri hisoblanadi. ko’p marta o’tkazilgan tajribalarda dikalsiy fosfat tarkibidagi fosfor o’simliklar tomonidan yaxshi o’zlashtirilishi isbotlangan. termofasfat. qaratov fosfaritlaridan tayyorlanadigan termofasfat maydalangan fosfatni tabiiy sulfatlar: natriy sulfat va astraxanit bilan birlashtirish yo’li bilan hosil qilinadi. termofasfatning tarkibi asosan 3cao na2o*p2o5 formulasiga mos keladi. termofasfat tarkibidagi fosfat kislotaning umumiy miqdori 22,6% ga, uning eruvchan qismi esa -20,4% ga yetadi. termofasfat juda mayda qilib tuyilgan kul rang, og’ir kukundir. yerga termofasfatni qancha solish uning tarkibidagi eruvchanfosfat kislotaning miqdoriga qarab belgilanadi. termofasfat asosiy haydov oldidan tuproqqa solinganda eng ko’p ta’sir ko’rsatadi. termofasfatning g’o’zaga ta’sirchanligini o’rganish yuzasidan o’tkazilgan tajribalarning natijalari termofasfat g’o’za va boshqa qishloq xo’jaligi ekinlari uchun o’g’it sifatida yaroqli ekanligini ko’rsatadi.ammo superfosfat …

4 / 13

i maydalash yo’li bilan hosil qilinadi. fosforit uni mushtlashmaydi,namiqmaydi,3,7%namlikda sochiluvchanligini yo’qotadi. fosforit uni o’simlik yaxshi o’zlashtira olmaydigan o’g’it hisoblanadi. o’rta osiyoning karbanatli tuproqlari –bo’z tuproqlarida va qalin qora tuproqlarida fosforit uni yaxshi samara bermaydi, ammo kislotali podzollashgan qora tuproqlarda u juda foydalidir. bu o’g’it qadimdan podzollashgan tuproqlarning kislotaliligini pasaytiradi va o’simlikka foydali ta’sir etadi. agar fosforit uni tuproqqa yetarli miqdorda solinsa, hosil faqat 1- yiligina emas, balki keyingi yillarda ham ortib boradi. 1- tajriba. ammoniy sulfatni aniqlash. ammoniy sulfat (nh4)2so4 suvda yaxshi eriydigan oq kristall moddadir. qisqich yordamida bir bo’lak pista ko’mir olib, uni gorelka alangasida qizdiring va cho’g’langan ko’mir ustiga quruq ammoniy sulfat bo’lakchasini qo’ying. ammiak hidi keladi, chunki bunda ammoniy sulfat parchalanadi: (nh4)2so4=2nh3+h2so4 probirkaga ammoniy sulfatning ozroq eritmasidan quyib, unga o’yuvchi natriyning 8%li eritmasidan qo’shib qizdiring. bunda ham ammiak ajralib chiqadi: (nh4)2so4+2naoh=2nh3+2h2o+na2so4 probirkadagi ammoniy sulfat eritmasiga bariy xlorid eritmasi ta’sir ettiring. bunda bariy sulfatning mayday kristallari cho’kmaga tushadi: …

5 / 13

sariq tusga kiradi. kaliyli selitrani aniqlash. bu o’g’it oq rangli, mayda, quruq kristallar holiday bo’ladi. kaliyli selitra, natriyli selitra kabi cho’g’langan ko’mir ta’sirida parchalanib kislorod ajratib cjhiqaradi. bunda ko’mir yonadi va tarkibida kaliy borligi sababli alanga gunafsha tusga kiradi. fosforli o’g’itlarni aniqlash. tajriba. beshta probirkaga taxminan 1 g dan quyidagi mineral o’g’itlardan: fosforit uni, suyak talqoni, tomasshlak, pretsepitat va superfosfat soling. probirkalarning hammasiga 2-3 ml dan xlorid kislota quyib, probirkalardagi suyuqliklarni chayqating va tindirib qo’ying.so’ngra hosil qilingan xlorid kislotali eritmalardan 1 ml dan olib, alohida probirkalarga quying. ularning har qaysisiga taxminan shuncha hajm ammoniy molibdat eritmasidan qo’shing va qalay tayoqcha bilan aralashtiring, eritma ko’k tusga kirishi eritmada fosfat kislota yoki uning eruvchan tuzi borligidan dalolat beradi. demak, har qanday fosforli o’g’itni kislota va qalay ishtirokida ammoniy molibdat ta’sir ettirib, aniqlash mumkin ekan. e’tiboringiz uchun raxmat!

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mineral o’g’itlar va ularni aniqlash usullari"

powerpoint presentation “mineral o’g’itlar va ularni aniqlash usullari” mavzusida yozgan taqdimot ishi. . i. kirish: 1. mineral o’g’itlarning umumiy tavsifi. ii. asosiy qism: 1.makro va mikro o’g’itlar. 2.azotli o’g’itlar. 3.fosforli o’g’itlar. 4.kaliyli o’g’itlar. 5.o’g’itlarning aniqlash usullari. iii. xulosa: 1. o’g’itlarning qishloq xo’jaligidagi ahamiyati. tuproq unumdorligini oshirish va qishloq xo’jaligi o’simliklaridan mo’l xosil olish maqsadida yerga solinadigan moddalar o’g’itlar deb ataladi. zavodlarda ishlab chiqariladigan o’g’itlar mineral o’g’itlar deb ataladi. mineral o’g’itlar ikki sinfga: mikroo’g’itlar, makroo’g’itlarga bo’linadi. mikroo’g’itlar deb tarkibida o’simliklar tomonidan o’zlashtiriladigan oziq elementlari ko’p miqdorda bo’ladigan o’g’itlarga aytiladi. bunday o’...

This file contains 13 pages in PPT format (284.5 KB). To download "mineral o’g’itlar va ularni aniqlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mineral o’g’itlar va ularni ani… PPT 13 pages Free download Telegram