botanikadagi sistematik birliklar

DOC 155,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363785021_42609.doc botanikadagi sistematik birliklar www.arxiv.uz reja: 1. botanikadagi sistematik birliklar (kategoriyalar) xususida 2. botanika darsliklaridagi sistematik birliklar (kategoriyalar) xususida 3. amaldagi va ajratilgan oilalarning ilmiy va o`zbekcha nomlari o`zbyokiston mustakillikka erishgandan so`ng ta`lim va ilmiy tadqiqot ishlari soxalarida juda katta o`zgarishlar yuz berdi. zero, fanning dunyo miqiyosida tan olingan eng muhim nazariy g`oya va yo`nalishlarini o`zida majassamlashtirgan. «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» tug`risidagi respublikamiz qonunlari talablariga javob bera oladigan, kelajak avlodni tarbiyalab kamol toptirishga qaratilgan, milliy an`ana va g`oyalarni o`ziga singdirib olgan, ekologik muammolarni, shu jumladan inson salomatligini muxofaza qiladigan, biologik (botanika) ta`limi konsensiyasi va standarti (andozasi) talablariga javob bera oladigan, maxalliy materiallarga boy darsliklar yaratish zaruriyati tug`ildi. shunday ekan xech shubxasiz ayni vaqtda o`zbyokistonning barcha oliy ukuv yurtlarida talabalar qanday darsliklardan foydalanmoqda, mavjud darsliklar zamon talabiga javob bera oladimi, ularning soni yetarlimi, kimlar tomonidan qachon va qaysi oliy o`quv yurtlari uchun yozilgan, ularda so`nggi fan yuto`qlari va maxalliy materiallar qay …

qilingan. o`z davrida millionlab talabalariga bilim bergan bu kitoblar o`tgan davr mobaynida fan qo`lga kiritilgan yuto`qlardan ancha uzoqlashib ketdi. boshqacha qilib aytganda, u ancha eskirib, zamon fani talabiga to`liq javob berolmaydigan xolatga tushib qoldi. ayniqsa, ikkinchi tomda keltirilgan dalillar ko`p jixatdan qayta ko`rib chiqishni talab etmoqda. shu munosabat bilan mazkur qo`llanmada ikkinchi tomdagi yuksak o`simliklar sistematikasiga oid materiallarga ko`prok e`tiborni jalb etmoqchimiz. darslik sobiq ittifoq oliy o`quv yurtlarining talablariga mo`ljallab yozilganligi uchun unda keltirilgan o`simlik turlarining aksariyat qismi o`zbyokiston xududlarida uchramaydi. darslikdagi o`simliklar eski tizim (sistema) (ayniqsa, qabila, oila, turkum va boshqa) asosida joylashtirilganligi tufayli so`nggi yillarda mashxur olim akad.a.l. taxtadjyan (s. peterburg, 1966,1967) tomonidan tavsiya etilgan gulli o`simliklarning yangi sistemasi (tizimi) dan katta farq qiladi. jumladan, bo`lim, (ajdod) qabila (tartib), oila, turkumlarning o`rni va hajmiga jiddiy o`zgarishlar kiritilgan. kitob chiqkandan keyin markaziy osiyo xududidan o`z rfa botanika instituti va botanika bog`i (hozirgi «botanika» ilmiy-ishlab chiqarish markazi) xodimlarining ilmiy tadqiqotlari …

haqida puxta ma`lumot beruvchi 10 tomli «opredelitel rateniy sredney azii» nomli yirik monografiya yuzaga keldi. o`zbyokistonda botanika instituti va botanika bog`i hamda oliy o`quv yurtlarining «botanika»darsliklariga kiritilishi lozim bo`lgan qator monografiya, to`plam va risolalar nashr etildi. qayd etilgan dalillar mavjud darsliklardan butunlay voz kechish kerak degan fikrni bildirmaydi, albatta. hech shubxasiz, kelajakda uning fan talabiga javob bera oladigan muhim qismlaridan dars berishda va yangi «botanika» darsligini yozishda foydalanish mumkin. oliy o`quv yurtlari (universitet va ped.instito`tlari) uchun o`simliklar sistematikasidan yozilgan 2 tomlik o`quv qo`llanma (darslik) professor s.s. saxobiddinov qalamita mansub bo`lib. uning 1957 yil nashr etilgan birinchi tomi sporali va ochiq urug`li o`simliklarga, ikkinchi tomi (1966 y.) esa yuksak o`simliklarga bag`ishlangan. bu qo`llanma (darslik) eng og`ir paytlarda o`zbek tilida yozilib, nashr etilgan dastlabki kitoblardan biri edi. u botanika terminologiyasi xali ishlab chiqilmagan bir davrda yuzaga keldi va yoshlarga bilim berishda katta rol o`ynadi. kitobning mazmuniga kelsak, u l.i. kursanov va boshqalar …

» (1977), i.hamdamov va boshqalarning botanika asoslari (1990) va farmasevtika instituta talabalari uchun x.m. maxkamovaning «botanika» (1995) darsligi nashr etildi. mavjud darsliklar haqidagi mutaxassislarning ijobiy va tanqidiy fikrlari botanikaga bag`ishlab utkazilgan qator yirik ilmiy va o`quv jarayonlari bilan bog`liq anjumanlarda bayon etilgan. nashr etilgan darsliklarni tahlil qilish, hozirgi paytda oliy o`quv yurtlarida botanika fanidan dars berishda foydalanilayotgan darsliklar ko`p jihatlari bilan zamon talabiga to`lik javob bermasligini va son jihatidan kam ekanligini ko`rsatdi. shuning uchun oliy o`quv yurtlarida botanika fanidan turli hajmdagi dasturlar asosida ma`ruza matnlari tayyorlana boshlandi. keng kamrovli bilimga ega matnlardan foydalanib dars berish yaxshi, buni hech kim inkor etolmaydi. lyokin ma`ruza matnlari o`zbyokistonning barcha institut va universitetlarida puxta ishlab chiqilgan yagona umumiy dasturiga amal qilingan bilim, malaka va tajribaga ega bo`lgan mugaxassislar guruhlari tomonidan yozilsa maqsadga muvofiq bo`lardi. kuzatishlar ayrim oliy o`quv yurtlaridagi dastur va ma`ruza, matnlarining bir-biridan ko`p jihatlari bilan farq qilishini ko`rsatmoqda. bu, hol ma`ruza matnlarining …

ari qo`lga kiritgan fan yuto`qlari natijalaridan hamda «botanika» ilmiy-ishlab chiqarish markazida saqlanayotgan yer sharining turli qit`alaridan yig`ilgan bir milliondan ziyod yuksak o`simliklarga mansub gerbariylardan hamda mingga yaqin introduksiya iqlimlashtirilgan simliklardan unumli foydalanish: mahalliy florani va uning botanika (darslik)da tutgan o`rnini yetarlicha yorita bilish: professor-o`qituvchilar bilan ilmiy xodimlar o`rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlash: oliy o`quv yurtlarini yuksak o`simliklar sistematikasi bo`yicha mutaxassis pedagoglar bilan ta`minlash kerak deb bilamiz. bayon etilgan fikrlar mustaqil respublikamizning barcha oliy o`quv yurtlari uchun «botanika» fanidan yangi zamonaviy darslik yozish naqadar zarur ekanligini ko`rsatmoqda. shu munosabat bilan o`zbyokistondagi botanika fani o`qitiladigan institut va universitet uchun botanikadan yagona darslik yaratish masalasi, o`z rfa «botanika iichm xodimlari, mirzo ulugbek nomidagi o`zbyokiston milliy universiteta biologiya-tuproqshunoslik fakulteti va boshqa institut va universitetlarning proffessor-o`qituvchilari o`rtasida keng muhokama qilinib, respublikamiz uchun botanika fanidan yagona darslik yaratish zarur degan xulosaga kelindi». yangi darslik o`zbyokiston milliy universiteta biologiya-tuproqshunoslik fakultetining yuksak va tuban o`simliklar sistematikasi kurslari o`qitiladigan kafedralarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "botanikadagi sistematik birliklar"

1363785021_42609.doc botanikadagi sistematik birliklar www.arxiv.uz reja: 1. botanikadagi sistematik birliklar (kategoriyalar) xususida 2. botanika darsliklaridagi sistematik birliklar (kategoriyalar) xususida 3. amaldagi va ajratilgan oilalarning ilmiy va o`zbekcha nomlari o`zbyokiston mustakillikka erishgandan so`ng ta`lim va ilmiy tadqiqot ishlari soxalarida juda katta o`zgarishlar yuz berdi. zero, fanning dunyo miqiyosida tan olingan eng muhim nazariy g`oya va yo`nalishlarini o`zida majassamlashtirgan. «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» tug`risidagi respublikamiz qonunlari talablariga javob bera oladigan, kelajak avlodni tarbiyalab kamol toptirishga qaratilgan, milliy an`ana va g`oyalarni o`ziga singdirib olgan, ekologik muammolarni, shu jumladan inson salomatligini muxofaza qiladigan...

Формат DOC, 155,0 КБ. Чтобы скачать "botanikadagi sistematik birliklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: botanikadagi sistematik birlikl… DOC Бесплатная загрузка Telegram