bakteriofag

DOC 84,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363785656_42618.doc b a k t e r i o f a g www.arxiv.uz reja: 1. bakteriofaglar haqida umumiy tushuncha. 2. bakteriofaglarning morfologiyasi, to`zilishi va ko`payishi. 3. bateriofaglarning xususiyatlari. 4. bakteriofaglar to`g`risidagi nazariyalar. «fagos» — grekcha so`z bo`lib, yemiraman degan ma`noni anglatadi. bakteriyalarda boshqa turli tirik mavjudotlarga o`xshash o`zining paraziti bo`ladi va bu bakteriofag deyiladi. 1917 yili frantsiyalik olim d. erell ichburug` kasalligi bilan ogrib tuzalgan odamning najasida fil`trdan o`tuvchi allaqanday bir narsa borligini aniqladi. filtrdan o`tuvchi bu narsa kasallik qo`zg`atuvchi bakteriyani eritib, kasal qishining tuzalishiga katta yordam berganligini isbotladi va usha fil`trdan o`tuvchi narsaga «bakteriofag» deb nom berdi. bakteriofag ta`sirida bakteriyalarning erib ketishi bakteriofagiya hodisasi deyiladi. bakteriofagiya hodisasini d. erelldan oldin gamaleya (1889) va tvort (1915) ko`rishgan bo`lsa ham, lekin ular buni atroflicha tekshirmasdan qoldirishgan. d. erell bakteriofagiya hodisasini va bakteriofagni chuqur tekshirgan olim. keyingi vaqtlargacha bakteriofag nimaligi to`g`risida turli fikrlar aytilib kelindi. ayrim olimlar bakteriofagni ferment deb hisoblagan edi. …

a oqsil modda borligi aniqlangan. bu oqsil modda dezoksiribonuklein kislota (dnk) dan iborat bo`lib, ayrim faglar tarkibida bu kislotaning miqdori 37—42 protsentni tashkil etadi (bakteriya tanasida dnk — 5,2% bo`lishi isbotlangan). bakteriofag tarkibida nukleoproteidlar ham borligi aniqlangan. fagning dum qismi o`siq bo`lib, uning ust qismi qisqaruvchan qobiq bilan qoplangan. elektron foto bilan suratga olib tekshirilganda bakteriofagning bakteriya tanasiga qanday ta`sir etishi va fagning ko`payishi aniqlangan va u 4 fazadan iborat. 1. adsorbtsiya qilinadi. 2. bakteriya hujayrasiga kiradi. 3. bakteriya hujayrasida rivojlanadi. 4. bakteriya hujayrasini eritib, tashqi muhitga chiqadi. 1-faza. bunda fag zarrachasi bakteriyaning tanasiga kelib, dum qismi bilan yopishadi. 2-faza. fag bakteriya hujayra qobig`ini bo`zib ichkariga kiradi, yoki ichkariga kirmasdan o`zining bosh qismidagi dnkni shprits singari hujayra ichiga yunaltiradi. 3-faza. bunda fag bakteriya hujayrasining har xil kerakli moddalaridan oziqlanib, bakteriya tanasida yashab ko`paya boshlaydi, ya`ni maxsus erituvchi ferment hosil qilib, hujayraning oqsil moddalarini eritib hazm qiladi, natijada ko`payadi. 4-faza. bakteriofag …

sirida bakteriyalar lizisga uchrab tingan bulon qaytadan loyqalanadi, bu bakteriyalarning yana ko`payganligining belgisidir. shundoq yo`l bilan yangi paydo bo`lgan kultura ikkilamchi kultura deyiladi. hozir bu kulturaning paydo bo`lish sabablari aniqlangan; har bir bakteriya kulturasida bakteriofagga nisbatan chidamsiz va bakteriofagga chidamli (fagorezistent) bakteriyalarining varianti bo`lishi mumkin. bakteriofagga chidamli bakteriyalar kulturasiga bakteriofag ta`sir etganda undagi mikroblar erimasdan, o`zgarmagan holda saqlanib qoladi, keyinchalik bular ko`payib ikkilamchi kulturani hosil qiladi. ikkilamchi kultura hosil qiluvchi mikroblar lizogen kul`turalar deyiladi. fagorezistent bakteriyalar varianti bakteriofagga chidamsiz bakteriyalar variantidai morfologik kultural, bioximik jihatdan farq qilmasa ham, antigenlik xususiyatlari bilan ancha farq qiladi. fagorezistent bakteriyalar bakteriofagning bir shtammiga (nusxasiga) chidamlik bo`lsa ham, shu bakteriofagning ikkinchi shtammi ta`sirida ular ham yemirilishi mumkin. demak ikkilamchi kultura o`ziga xos bakteriofag bo`lgandagina erib lizisga uchrashi mumkin. bakteriofagning sxetsifik xususiyatlari bakteriofagning asosiy xususiyatlaridan biri, ayrimlari faqat bir xil bakteriyanigina lizisga uchrata oladi. bu uning o`ziga xos xususiyatidir. bakteriofagning bunday xususiyatini yaxshilab tekshirilishi natijasida bu …

i bakteriyaga ta`sir etadigan bakteriofag monovalentlik fag deyiladi. aksincha, fag bir tur bakteriyaning o`ziga va yaqin avlodlariga ham ta`sir etib lizisga uchratsa, bu polivalentlik fag deyiladi. baktyeriofagning antigyenlik xususiyati bakteriofagning yana bir xususiyati shundan iboratki, u antigenlik xususiyatiga ham egadir. masalan, agar bir xil fag kuyonga parenteral ravishda yuborilsa, uning organizmida shu fagga qarshi neytrallovchi moddalar (antilizinlar) hosil bo`ladi. shu fag bilan kuyon uzoq vaqt immunizatsiya qilinsa, uning qon zardobi ana shu bakteriofagni butunlay neytrallash kuchiga ega bo`ladi. masalan, petri kosachasidagi zich oziq muhitga fagni neytrallovchi kuyon zardobidan kushiladi va unga kuyonga yuborilgan fag ham aralashtiriladi. so`ngra kosachaga shu fagning ta`sirida lizis bo`ladigan bakteriya ekilsa, bu eqilgan bakteriyalar lizis bo`lmasdan, normal o`sib koloniyalar hosil qiladi, chunki kuyon zardobidagi maxsus moddalar (antilizinlar) fagni neytrallamaydi. kuyonni bu fag bilan immunizatsiya kilgandan unga qarshi neytrallovchi narsa hosil bo`lishi — fagning antigenlik xususiyat borligini ko`rsatadi. bakteriofagning chidamliligi bakteriofagning ximiyaviy va fizikaviy faktorlarga chidamliligi har …

kka ham ancha chidamli bo`ladi. shundan foydalanib hozirgi vaqtda ichburukka qarshi ishlatiladigan fagni quruq holda qo`llanilmoqda. ultrabinafsha nuri bakteriofagni 10—15 mino`tda, tik tushgan qo`yosh nuri esa 2—3 soatda o`ldiradi. bakteriyalarning vegetativ shakllariga qaraganda faglar ko`pchilik ximiyaviy dezinfektorlarga ancha chidamlidir. ular kislotali muhitda tez nobud bo`ladi, kuchsiz ishkoriy muhitga esa ancha chidamlidir. surmaning 0,5 % li eritmasi, 1% fenol bir necha kunda, ba`zan bir xaftada fagning aktivligini yo`qota oladi. spirt, efir va xloroform fagning kuchini juda kam o`zgartiradi. 1% li formalin ta`sirida fag bir necha minut ichida aktivligini yo`qotadi. tripsin fagni 24 soat ichida parchalaydi. fag oshqozondagi xlorid kislota ta`siriga chidamsizdir. yuqori darajada qontsentratsiyalangan glitserin ham fagni o`ldiradi. bakteriofagning yana bir xususiyati shuki, u bakteriyaga spetsifik ta`sir etish bilan birga, boshqa mikrobni ham lizis qilishga moslana oladi. uning bu xususiyati adaptatsiya deyiladi. bakteriofagning tarqalishi va uni ajratib olish usullari bakteriofag tabiatda keng tarqalgan bo`lib, bakteriyalar bor joyda uchraydi. bakteriofag chiqindi suvda, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bakteriofag"

1363785656_42618.doc b a k t e r i o f a g www.arxiv.uz reja: 1. bakteriofaglar haqida umumiy tushuncha. 2. bakteriofaglarning morfologiyasi, to`zilishi va ko`payishi. 3. bateriofaglarning xususiyatlari. 4. bakteriofaglar to`g`risidagi nazariyalar. «fagos» — grekcha so`z bo`lib, yemiraman degan ma`noni anglatadi. bakteriyalarda boshqa turli tirik mavjudotlarga o`xshash o`zining paraziti bo`ladi va bu bakteriofag deyiladi. 1917 yili frantsiyalik olim d. erell ichburug` kasalligi bilan ogrib tuzalgan odamning najasida fil`trdan o`tuvchi allaqanday bir narsa borligini aniqladi. filtrdan o`tuvchi bu narsa kasallik qo`zg`atuvchi bakteriyani eritib, kasal qishining tuzalishiga katta yordam berganligini isbotladi va usha fil`trdan o`tuvchi narsaga «bakteriofag» deb nom berdi. bakteriofag ta`siri...

Формат DOC, 84,0 КБ. Чтобы скачать "bakteriofag", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bakteriofag DOC Бесплатная загрузка Telegram