yo`sintoifalar bo`limi – bryophyta

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363699218_42469.doc yo`sintoifalar bo`limi – bryophyta www.arxiv.uz reja: 1. yo`sintoifalarning tarqalishi va ekologiyasi. 2. yo`sintoifalarning muhim belgilari. 3. bo`limning tasnifoti va ularning asosiy vakillari 4. xo`jalikdagi ahamiyati. bu bo`lim 20 mingdan ortiq turni o`z ichiga oladi. ular er sharining deyarli barcha qit`alarida keng tarqalgan. bularning yashashi uchun asosan namlik ya`ni suv muhitini bo`lishi muhim hisoblanadi. shuning uchun ham ular zax joylarda, tog`larda, ariq bo`ylarida, ba`zan cho`llarda (tortula, funariya, richiya) uchraydi. bu bo`lim o`simliklari boshqa yuksak o`simliklar bo`limidan farq qilib, uning asosiy belgisi–hayot jarayonida gametofit naslning ustunligidir. ammo bularda ham har ikkala nasl ya`ni gametofit va sporofit bir-biriga bog`lik holda rivojlanadi. yo`sinsimonlar eng qadimgi o`simliklar bo`lib, ular paleozoy erasining silur, devon davrlaridan boshlab rivojlanib, hozirda ham shimoliy yarim sharni o`rmon, tundra zonalarida o`simlik qoplamida muhim o`rin tutadi. ular kelib chikishi bo`yicha suv o`tlaridan kelib chiqqan deb qaraladi. yo`sin toifalilar bo`limi 3 ta sinfga bo`linadi: 1. jigarsimon yo`sinlar sinfi - marchantiopsida 2. antotserotsimonlar …

ntsiya (marchantia polymorpha). bu o`simlik tarqalishiga ko`ra kosmopolit. u er yuzining deyarli barcha qit’alarida, o`ta zax joylarda: buloqlarning atroflarida, sharsharalarni quyi qismida, daryo va ko`llarni qirg`oqlarida, o`rmonlarda va shuningdek botqoqliklarda uchraydi. uning tanasi serbargina dixotomik ravishda shoxlangan tallomdan iborat. shoxlangan har bir tallomni uchida kichkina o`yiq yoki chuqurchalar bo`lib, shu joyida tallomning o`sish nuqtasi bo`ladi. tallom shu erdan o`sadi va shoxlanadi . tallomning ostki tomonida ikki xil oddiy va tilsimon rizoidlar buladi. ularning vazifasi tallomni tuproqqa biriktirib turish va zarur bo`lgan ozuqa moddalarni o`tkazishdan iborat. ulardan tashqari tallomning ostki tomonida yana to`q binafsha rangli qorin tangachalar (amfigastriyalar) bir qavat bo`lib joylashgan. bular boshlang`ich (embrional) holdagi barg hisoblanadi. tallom ustki va ostki epidermis bilan qoplangan bo`lib, ustki epidermis tagidan bir qavat joylashgan havo bo`shliqlari, ularni tubidan bir nechta xlorofill donochalariga ega bo`lgan xujayralar mavjud. har bir havo bo`shliqlarda bittadan ustitsa (og`izcha) o`rin olgan. ular birgalikda havo bilan tutashgan bo`ladi. bulardan tashqari, …

iborat bo`lib, bu-anteridial bo`shliklardir. ularning har birida bittadan anteridiy bor. anteridiy elipssimon tuzilishga ega bo`lib, qisqa banddan iborat. ikki xivchinli spermatozoyidlar ana shu anteriydagi spermagen xujayralardan hosil bo`lib keyinchalik tashqariga chiqadi. arxegoniyli tirgovchi shaklan ko`p shu`lali yulduzga o`xshash tanacha va banddan iborat. arxigoniylar yulduzcha shu`lalari orasida joy olgan. har bir arxegoniyni tuzilishi kolbachaga o`xshagan bo`lib, qavarib turgan pastki qismida ya`ni qorinchasida tuxum xujayra etiladi. uning ustki qator qismi ingichkalanib bo`yinchani hosil qiladi. arxigoniylar perixetsiya degan maxsus qoplagich bilan o`ralgan holda to`da-to`da bo`lib joylashib, ularning bo`yin qismi pastga qaragan bo`ladi. har bir arxegoniy yana alohida periantsiy deb ataluvchi qavat bilan ximoyalangan. arxegoniy etilgan vaqtda bo`yin qismini uchi ochiladi va undagi kanalcha xujayralari shilimshiq modda ishlab chiqarib, kanalning ichini to`ldiradi. ayni shu vaqtda anteridiyda etilgan ikki xivchinli spermatozoidlar tashqariga chiqib, suv tomchilari bilan arxegoniylarga kelib tushadi. kelib tushgan spermatozoidlar kanal orqali, tuxum xujayraga etib kelib ko`shiladi va natijada otalanish sodir bo`ladi. otalangan …

porofit nasl esa zigota hosil bo`lishdan spora hosil bo`lgunga qadar qisqa davrni egallaydi va to`lig`icha gametofitga bog`liq ravishda, uning hisobidan oziqlanadi. 1. yungermaniyakabilar sinfchasi ham oldingi o`simliklarga yaqin. ammo ulardan tashqi morfologik tuzilishi jihatlaridan farq qiladi. bularda anteridiy va arxegoniylar tirgovuchsiz to`g`ridan to`g`ri tallomda hosil bo`ladi. 2. antotserotsimon yo`sinlar sinfi. bu sinfga (100 tur) kiruvchi o`simliklar bir uyli ba`zan ikki uyli. bir uylilarda jinsiy a`zolar anteridiy va arxegoniylar bitta o`simlikda hosil bo`ladi. tallomining har bir xujayrasida pirenoidli yashil plastinka ko`rinishida yirik xromatofar bor, bu xromatofor yashil suv o`tlarini xromatoforiga o`xshaydi. sinfning keng tarqalgan vakillaridan biri anthoceros laevis. bu o`simlik haydalgan erlarda va ariq bo`ylarida uchraydi. sporalari sporogonni ikki pallaga ajralishi natijasida tashqariga tarqaladi. 3. sfagnumsimonlar yoki poya bargli yo`sinlar sinfi. bu sinfga (9500 tur) taalluqli o`simliklar morfologik va anatomik tuzilishi jihatidan jigarsimon o`simliklardan quyidagi asosiy belgilari bilan farq qiladi: bular orasida tallom tuzilishiga ega bo`lgan vakillar yo`k. tanasi poya va …

a qalin chim hosil qilib o`sadi. uning poyasi tik o`suvchi 20-30-40 sm gacha etib boradi, shoxlanmaydi, uchli, dag`al, qattiq barglar bilan zich qoplangan. barglari poyani o`rab turuvchi qin hosil qilib, ketma-ket joylashgan. poyani eng pastki bargsiz qismi tuproq ostida ildiz poyaga aylanib, undan ko`p xujayrali rizoidlar hosil bo`ladi. poyaning ichki tuzilishi bir muncha murakkab tuzilishga ega bo`lib, tashqi tomonidan epidermis, undan po`st va markaziy qismini o`tkazuvchi nay bog`lamlari tashkil etadi. ular floema va ksilemaga to`g`ri keladi. kakku zigiri 2 uyli o`simlik. jinsiy a`zolari anteridiy va arxegoniylar hisoblanib, ular poyani uchki tomonida hosil bo`ladi. anteridiy serbar, qizg`ish yoki sarg`ish barglar orasidan joy olgan. anteridiyning devori bir qavat ichi bir nechta spermogen xujayralardan tashkil topgan. har bir spermogen xujayradan ikki xivchinli spermitozoidlar etiladi. anteridiylar orasida iplarga o`xshab ko`rinadigan va yuqori tomoni kengayib, plastinkalarga aylanadigan maxsus parafizalar bor. arxegoniylarni tuzilishi oldingi yo`sinlardagidek. otalanishi suv yordamida amalga oshadi. otalangan tuxum xujayradan sparofit nasl sporogoniy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yo`sintoifalar bo`limi – bryophyta"

1363699218_42469.doc yo`sintoifalar bo`limi – bryophyta www.arxiv.uz reja: 1. yo`sintoifalarning tarqalishi va ekologiyasi. 2. yo`sintoifalarning muhim belgilari. 3. bo`limning tasnifoti va ularning asosiy vakillari 4. xo`jalikdagi ahamiyati. bu bo`lim 20 mingdan ortiq turni o`z ichiga oladi. ular er sharining deyarli barcha qit`alarida keng tarqalgan. bularning yashashi uchun asosan namlik ya`ni suv muhitini bo`lishi muhim hisoblanadi. shuning uchun ham ular zax joylarda, tog`larda, ariq bo`ylarida, ba`zan cho`llarda (tortula, funariya, richiya) uchraydi. bu bo`lim o`simliklari boshqa yuksak o`simliklar bo`limidan farq qilib, uning asosiy belgisi–hayot jarayonida gametofit naslning ustunligidir. ammo bularda ham har ikkala nasl ya`ni gametofit va sporofit bir-biriga bog`lik holda rivojlan...

DOC format, 48.0 KB. To download "yo`sintoifalar bo`limi – bryophyta", click the Telegram button on the left.

Tags: yo`sintoifalar bo`limi – bryoph… DOC Free download Telegram