o`simliklarda suv balansi

DOC 49.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363760723_42545.doc o’simliklarda suv balansi www.arxiv.uz reja 1. suvni o`simlik hayotidagi o`rni 2. suvni fizik kimyoviy xossalari 3 .ldiz tizimi va uning suvni so`rishi 4. erkin va boғlangan suv 5. hujayraga suv yutilishining asosiy қonunlari 6. o`simlik tanasida suvni harakatga keltiruvchi kuchlar 7. so`rish kuchi va suv potentsiali suv tirik organizmlarning yashashi uchun asosiy muhitlardan biridir. suvsiz sharoitda organizmlar nobud bo`ladi yoki anabioz xrlatiga utadi. o`simliklar tanasida suvning miqdori 70 foizdan to 90 foizgacha bo`lishi mumkin. bu ularning tur va navlariga, yoshiga, yashash muhitiga, xar xil organlariga vaxaggo xujayra organoidlariga ham boғliқ, ayniқsa, o`simlikning yosh a`zolarida va bargida bu ko`rsatkich 90 foizgacha borishi mumkin. suv miqdori xujayra protoplazmasida;80 foiz, shirasida 98 foiz, pustila 50 foizgacha yetishi mumkin. ayrim xul mevalarda juda ko`p: bodringda 98 foiz, pomidorda 94 foiz, tarvuzda 92 foiz, kartoshkada 77 foizgacha bo`ladi. o`simliklar hayotiy jarayonida suv kuyidagi vazifalarni bajaradi: bioqimyoviy reaktsiyalarning sodir bo`lishi uchun asosiy muhit bo`lib hisoblanadi; …

ik moddalarning x.osil bo`lishida ishtirok etib; k.olgan 998 yoki 998, 5 k,ismi tana orkali burlanib ketadi. o`simlik uz ontogenezida sarflaydigan suv miqdori ko`p yoki oz bo`lishi iklim sharoiti-ga boғliқ.. masalan, issik. va kuruk. iklimda bu ko`rsatkich sernam iklimdagidan kura 2-3 marta ko`p bo`lishi mumkin. krlaversa, bunga tuproqdagi suv miqdori ham ta`sir k.iladi. suvning shimilishi va harakati. barcha kuruklikda yashovchi o`simliklarning tanasida tuxtovsiz suv almashinish jarayoni sodir bo`lib turadi. bunday jarayon o`simliklarning suv rejimi deyiladi va uch bosqichdan iborat: 1) suvning ildiz tomonidan shimilishi; 2) o`simlik tanasi bo`ylab x,arakati va taksimlanishi; 3) barglar orkali burlanishi - transpiratsiya. bu bos-kichlarning xar biri bir kancha jarayonlarni uz ichiga oladi. o`simliklar suvga bo`lgan talabningjuda oz қismini yer usti a`zo-lari (asosan barglari) orkali ta`minlaydilar. bu asosan yoringarchilik va xavo namligi yukrri bo`lgan davrlardagina yuz berishi mumkin. me`yoriy o`sish va rivojlanishni ta`minlaydigan asosii suv miqdori tuproqdan ildiz tizimi orkali olinadi. ildiz tizimi va uning suvni so`rishi. …

asi tugallanib, ildizlarningtukchalik kismi boshlanadi va u yerda ildiz asosii tutsimalarining shakllanishi tugaydi: rizoderma, birlamchi pustlok., endoderma va markaziy tsilindr to`қimalari. rizoderma bir kavat bo`lib joylashgan xujayralardan iborat. asosan ildiz tukchalarini hosil kiladi va buning natijasida ildizning suv va suvda erigan mineral moddalarini suruvchi yuzasini bir necha barobar oshiradi. ildizning tukchalar krplagan kismi kancha ko`p bulsa, uning umumiy suvni suruvchi satxi ham shuncha ko`p bo`ladi. bunday tukchalarning har biri tuproq, kapillyari ichiga kirib, undagi suvni suradi va uzining asosiy fiziologik funktsiyasini bajaradi. ildizning tukchalik қismidan yukrrisi passiv xususiyatga ega. chunki birlamchi pustlok,xujayralariningdevori kalinlashadi, pukakdashadi va x,atto ayrim xujayralar nobud bo`ladi. buning natijasida suv va unda erigan moddalarni ololmaydi. ko`pchilik yer ustida yashovchi usim-liklar ontogenezining birinchi bosk.ichida ildiz tizimi ustki qismi-ga nisbatan tez rivojdanadi va atrofga mustahkam, keng tarkaladi. rallasimonlarning ildizi 1,5-2 m chukurlikkacha yetishi mumkin. vir tup kuzgi sulining ildizi eng kulay sharoitda yaxshi rivojlanib, yon shoxlari juda ko`payadi, ya`ni …

tukchalari, ildizdagi pustlok.ni hosil k,iluvchi parenxima xujayralari, endoderma, peritsikl markazi, parenxima va utkazuvchi naychalargacha davom etadi. ancha faol xususiyatga ega mazkur harakat mexanizmiga fakat asri-mizning 80-yillaridagina anikliklar kiritildi. ildizning pustlok, to`қimasi dujayralari ork.ali suv x.arakati uch yul bilan sodir bo`lishi mumkin: apoplast, simplast va transvakuolyar simplast suvning hujayra tsitoplazmasi ork.ali harakatlanishini bildiradi. rizoderma va parenxima xujayralariga suvning kirishi va x,arakatlanishi osmos konunlari asosida sodir bo`ladi. bu harakatga қisman atf ham sarflanadi. umuman suv ildiz tukchalaridan to utkazuvchi naylargacha simplast yuli bilan harakat kiladi. apoplast deb suvning xujayra pusti orkali harakatlanishiga aytiladi. xujayra pustining suvga nisbatan karshiligi tsitoplazmaga karaganda ancha kamligi apoplast harakatining faolligiga sabab bo`ladi. bu harakat rizoderma - ildiz tukchalari xujayralarining pustidan boshlanib, endoderma xujairalarigacha davom etadi. evdodermaga kelgan suv uz yunalishini apoplasg yuli bilan davom ettirolmaydi. chunki bu yerda pusti juda kalinlashgan (kaspari belbogi) va suv utkazmaydigan xujayralar kavati joylashgan. biroқ ular orasida maxsus utkazuvchi xujayralar borki, ular …

ksilema naylaridagi eritmaning ildizdan yer usti қismlarigacha yetib borishini ta`minlaydi. agar tuvak o`simlik tanasini ildizga yaқin joyidan kesib, krlgan tsismi-ga rezina nayma kiydirilsa va unga kalta shisha naycha utkazilsa, u o`olda ildiz xujay-ralariningbosimi tufayli shisha naychadagi eritma ko`tarila boshlaydi. suv tuplaydigan naycha urniga simob monometri urnatilsa, ildiz bosimini ulchash mumkin kesilgan poyadan eritmaning ok.ib chik,ishi usimliklarning yigtshi deb ataladi. ajralib chiққan eritma shira deyiladi. chunki uningtarkibida organik va anorganik moddalar erigan xrlda bo`ladi va ma`lum kontsentratsiyani tashqil etadi. o`simliklarning ildiz bosimi har xil bo`lib, utsimon o`simliklar- da 1-3 atm. atrofida, yog`ochsimon o`simliklarda esa biroz ko`proқ. bo`ladi. yiglash hodisasi ham hamma o`simliklarda bir xil emas. ba`zilarida (kungabokar, makkajuxori va boshқalar) uning borligi juda oson aniklansa, boshq.a-larida (k.aragay, archa) deyarli sezilmaydi. kolaversa, bu x.odisa yil fasllariga o`am bogli;, masalan, baxrrda kuchli. ba`zilari-ning (ok. kdyin, tok) kesilgan poyalaridan ko`p eritma okib chikadi. bu ildiz bosiminingjuda yuk.oriligidan dalolat be-radi. bu davrda asosiy poyada bosim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`simliklarda suv balansi"

1363760723_42545.doc o’simliklarda suv balansi www.arxiv.uz reja 1. suvni o`simlik hayotidagi o`rni 2. suvni fizik kimyoviy xossalari 3 .ldiz tizimi va uning suvni so`rishi 4. erkin va boғlangan suv 5. hujayraga suv yutilishining asosiy қonunlari 6. o`simlik tanasida suvni harakatga keltiruvchi kuchlar 7. so`rish kuchi va suv potentsiali suv tirik organizmlarning yashashi uchun asosiy muhitlardan biridir. suvsiz sharoitda organizmlar nobud bo`ladi yoki anabioz xrlatiga utadi. o`simliklar tanasida suvning miqdori 70 foizdan to 90 foizgacha bo`lishi mumkin. bu ularning tur va navlariga, yoshiga, yashash muhitiga, xar xil organlariga vaxaggo xujayra organoidlariga ham boғliқ, ayniқsa, o`simlikning yosh a`zolarida va bargida bu ko`rsatkich 90 foizgacha borishi mumkin. suv miqdori xujayra proto...

DOC format, 49.5 KB. To download "o`simliklarda suv balansi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simliklarda suv balansi DOC Free download Telegram