polimer nanozarralar va kolloid zarralar

DOCX 6 pages 752.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 752.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

polimer nanozarrachalar va kolloid zarrachalar ko’p sonli atom guruhlari yoki molekulalari kimyoviy bog’lanib,uzun zanjir tashkil qilgan yuqori molikulyar birikmaga polimer deb ataladi. polimerning zanjirli molekulasi makromalikula deyiladi. a) elementlar zveno,segment,kontur uzunlik,regulyarlik polimerlar asosini monomerlar (elementar,qaytariluvchi yoki asosiy zvinolar)tashkil qiladi. polimerlar asosan monomerlarni polimerlanish va polikondensatlashni reaksiyalari orqali birikishi tufayli hosil bo’ladi. ayrim polimerlar, jumladan , poliamidlar ham polimerlanish , ham polikondensatlanish usullarida olinishi mumkin . umumiy holda polimerlanish reaksiyasi zanjirli yoki pog’onali bo’ladi. zanjirli polimerlanish reaksiyasi monomer molekulalarning sikllari yoki qo’sh bog’larning ochilishi tufayli amalga oshadi. pog’onali sentiz esa monomerlarning funksional guruhlarini o;zaro ta’sirlashishi hisobiga amalga oshadi. polimerlanish reaksiyasi qonunyatlari turlicha bo’lganligidan kelib chiqgan holda qo’yidagicha toifalanadi zanjirli polimerlanish zanjirli polimerlanish pog’onali sentiz reaksiyasi pog’onali sentiz reaksiyasi ionli reaksiya ozod zanjirli reaksiya pog’onali polimerlanish polikon-densatsiyalanish ionkoordinatsionli anionli kationli polimerlarda kimyoviy (kuchli)bog’lar zanjir bo’ylab asosiy bog’lanishlarni va fizik (kuchsiz)bog’lar zanjirlar o’rtasidagi bog’lanishlarni tashkil etadi. bu ikki xil bog’lanishlar polimerga o’ziga xos …

2 / 6

ir xil kimyoviy tuzilishga ega bo’lgan makromolikula gomopolimer (gomozanjirli)va har xil bo’lsa sopolimer(gemerozanjirli)deb ataladi. agar monomerlarni a,b,c deb belgilasak , u holda quyidagi ketma ketliklarda gopolimer ‘’’’’’’’’’’’’aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa’’’’’’’’’’’’’ va ikkilamchi ‘’’’’’’’’’’’abababababababababababab’’’’’’’’’’’’ hamda uchlamchi ‘’’’’’’’’’’abcabcabcabcabcabcabcabcabc’’’’’’’’’’ sopolimerlar ifodalanadi. keying ikkita zanjir regulyar sopolimerlar deb ataladi va ularni murakkab monomerli yani ab yoki abc kabi elementar zvenolardan tashkil topgan gomopolimer deb qaraladi. agar monomerlar zanjirda tartibsiz takrorlangan bo’lsa , ya’ni ‘’’’’’’’’’’’abaabbbaaaaabbaaababbba’’’’’’’ yoki ‘’’’’’’’’’’’abcccabbaaabcacacabaabc’’’’’’’’ kabi bo’lsa unda bu birikmalar statistik sopolimerlar deyiladi. yuqori molekulyar birikma bir xil yoki har xil monomerlardan tashkil topgan bo’lishidan qat’iy nazar, unda bir monomerning oxirgiga ikkinchi monomerning boshi tutashgan bo’lsa, u noregulyar makromolekula deyiladi. shuningdek yon o’rinbosar guruhlar ham regulyar yoki noregulyar bo’ladi. regulyar sopolimerlar quyidagicha bo’lishi ham mumkin ‘’’’’’’’’’’aaaabbbbccccaaaabbbbcccc’’’’’ yoki ‘’’’’’’’’’’aaaaaaabbbbbbbaaaaaaabbbbbbb’’’’’’ bu holda ular blok –sopolimerlar deyiladi. blok sopolimerlar noyob molekulyar tartibga ega bo’lgan strukturalar , jumladan superkristallar va superpanjaralar hosil qilishi mumkin. zanjirning asosiy zvenosida aromatik sikllar mavjjud …

3 / 6

ziqiy polimerlar deyiladi. (1a-rasm). masalan ,tabiiy kauchuk,tabiiy ipak, sellyuloza. asosiy polimer deyiladi. (1b-rasm). agar yon zanjirlar asosiy zanjirga nisbatan boshqa boshqa tabiatga ega bo’lsa, tarmoqlangan makromolekula undirilgan sopolimer deb ataladi. tarmoqlangan yuqori molekulyar birikmalarning bir necha turlari mavjud. asosiy zanjirning bir atomidan bir necha yon zanjirlar hosil bo’lgan bo’lsa, u yuldizsimon tarmoqlangan makromalikula deb nomlanadi (1v-rasm). zanjirning har bir nomer zvenosiga uzun yon zanjir kimyoviy guruhlar, ya’ni ulanish qisimlar orqali bog’langan bo’lsa, bu birikma taroqsimon makromalekula deyiladi (1g-rasm). poli-n-alkilakrilatlar oddiy va murakkab efirlar misol bo’ladi. 1-rasm . chiziqiy (a), tarmoqlangan (b), yulduzsimon (v), tarqoqsimon (g), to’rsimon (d),va zinasimon (e) zanjirlarining ko’rinishi . zanjirlar bir biri bilan kundalang kimyoviy bog’lar orqali birikib, uch o’lchamli to’r hosil qilgan bo’lsa, u yuqori malekulyar birikma to’rsimon (tikilgan yoki fazoviy)polimer deyiladi (1 d-rasm). shuningdek zanjirlar kamida har ikki atomdan keyin o’zaro kundalang bog’lar bilan birikgan bo’lsa , unda zinasimon yuqori molekulyar birikma hosil bo’lad(1e-rasm). shunday …

4 / 6

aksiyasi orqali hosil bo’ladi: … -ch2-ch2-ch2-ch2-…….yoki [-ch2-ch2-]n bu yerda n-monomerlar soni. eng murakkab tuzilishga ega bo’lgan polimerlarga oqsil moddalar misol bo’la oladi. oqsil molekulasi asosini peptidlar (polipeptidlar) tashkil qiladi. peptidlar qaytariluvchi elementar zvenolar sifatida qaralishi mumkin. ular α-l-aminokislotalar qoldiqlarini peptid bog’lari orqali birikishi tufayli hosil bo’ladi. r’ r | | h2n-ch-cooh 2h 2n 2ch-cooh h 2n-ch-co-nh-ch-cooh 2h 2o | | r r bunda r,r’- har xil aminakislotalar ; -co-nh-peptid bog’i oqsil molekulalar tuzilishi va xossalariga qarab 4 ta strukturaviy guruhga bo’linadi. birlamchi strukturasi –bu makromalekulyar (peptid) zanjirda aminakislota qoldiqlarining ketma –ket joylashishini ifodalaydi. ikkilamchi strukturasi- polipeptid zanjirining konformatsiyasini tavsiflaydi. uchlamchi strukturasi- bu ikkilamchi strukturani qayrilishi yoki egilishi tufayli jipslashib hosil bo’lgan strukturasi polipeptid zanjirlarini o’zaro joylashishini ifodalaydi. to’rtlamchi struktura-bu bir necha o’lchamli strukturalarni fazoviy strukturaga birikishi va joylashishidir. polimerlar asosan ikki xil usulda ya’ni erituvchilar ishtirokida eritilgan holda yoki issiqlik ta’sirida suyultirilgan holda qayta ishlanishi mumkin. polimerlarni suyuqlik holatiga o’tkazib, …

5 / 6

ya miqdoriga nisbatan ikkiga bo’linadi. molyar kogeziya energiyasi 4-8 kj/mol elastomerlar va 8-20 kj/mol bo‘lsa plastmassalar deyiladi. polimerlarning qattiq holatdagi asosiy hossalaridan biri, ularning amorf, amorfkristall va kristallar holatlarda bo’lishidir. amorf holatdagi polimerlarda yaqin qo’shni zvenolar o‘ziga hos (kuchsiz)bog’lar hosil qiladi va uzoqroq joylashgan zvenolar o’rtasida umumiy tartibga ega bog’lanish va xossalar mavjud bo’lmaydi. amorf bog’lanishni yaqin tartibli bog’lanishlar ham deyiladi. kristal polimerlarda bir necha o’nlab, yuzlab zvenolar ma’lum tartibda joylashgan holda, kristall panjara hosil qilib bog’langan bo’ladi. amorf-kristall polimerlarda kristall strukturali qisimlar amorf qismlar bilan ketma-ket yoki tartibsiz joylashgan bo’ladi. jumladan, polimer tolalar odatda amorf-kristal tuzilishiga ega bo’ladi. chiziqli polimerlarning asosiy xossalaridan biri, ularning termodinamik egiluvchanligidir. ushbu xossaga muvofiq polimerlar egiluvchan zanjirli va qattiq zanjirlilar guruhlariga ajratiladi. bu xossalar bevosita makromolekulalarning konfiguratsiyasi va konformatsiyasiga bog’liqdir. image1.png

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimer nanozarralar va kolloid zarralar"

polimer nanozarrachalar va kolloid zarrachalar ko’p sonli atom guruhlari yoki molekulalari kimyoviy bog’lanib,uzun zanjir tashkil qilgan yuqori molikulyar birikmaga polimer deb ataladi. polimerning zanjirli molekulasi makromalikula deyiladi. a) elementlar zveno,segment,kontur uzunlik,regulyarlik polimerlar asosini monomerlar (elementar,qaytariluvchi yoki asosiy zvinolar)tashkil qiladi. polimerlar asosan monomerlarni polimerlanish va polikondensatlashni reaksiyalari orqali birikishi tufayli hosil bo’ladi. ayrim polimerlar, jumladan , poliamidlar ham polimerlanish , ham polikondensatlanish usullarida olinishi mumkin . umumiy holda polimerlanish reaksiyasi zanjirli yoki pog’onali bo’ladi. zanjirli polimerlanish reaksiyasi monomer molekulalarning sikllari yoki qo’sh bog’larning ochilishi tufay...

This file contains 6 pages in DOCX format (752.2 KB). To download "polimer nanozarralar va kolloid zarralar", click the Telegram button on the left.

Tags: polimer nanozarralar va kolloid… DOCX 6 pages Free download Telegram