o`simliklar gistologiyasi asoslari

DOC 57.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363760439_42541.doc o‘simliklar gistologiyasi asoslari www.arxiv.uz reja: 1. to`qimalar haqida tushuncha. 2. to`qimalarning klassifikasiyasi 3. to`qimalarning xillari va vazifalari o`simliklar tanasi har xil to`qimalardan tashkil topgan. shakli jihatidan o`xshash bo`lgan bir yoki bir necha xil vazifani bajaradigan, hujayralar to`plamiga to`qima deyiladi. to`qimalar shakliga ko`ra ikki xil bo`ladi. parenximatik va prozenximatik. parenximatik hujayralardan tashkil topgan to`qimalarga parenximatik to`qimalar deyiladi. prozenxitamik hujayralardan tashkil topgan to`qimalarga prozenximatik to`qima deyiladi. to`qimalar kelib chiqishiga ko`ra ikkita katta guruhga bo`linadi. 1. embrional hosil qiluvchi to`qimalar. 2. doimiy to`qimalar. embrional hosil qiluvchi to`qima hujayralari yadrosi yirik, tez -tez bo`linish xususiyatiga ega bo`ladi. hosil qiluvchi to`qimadan vujudga kelgan hujayralar avval o`sadi, so`ngra ma`lum shaklga kirib, doimiy to`qimani hosil qiladi. bu to`qima yashayveradi, kam o`zgaradi, keyinchalik nobud bo`ladi. hosil qiluvchi to`qima kelib chiqishiga ko`ra, ikki xil bo`ladi. 1. birlamchi hosil qiluvchi to`qima prokambiy, 2. ikkilamchi hosil qiluvchi to`qima kambiy. o`smiliklarning bo`yiga o`sishi, eniga kengayishi yoki yangi organlarning paydo bo`lishi negizida, …

vchi ikkita doimiy to`qima; birlamchi yog`ochlik ya`ni ksilema va birlamchi lub ya`ni floema hosil bo`ladi. prokambiy asosan bir pallali o`simliklarda uchraydi. birlamchi yog`ochlik va birlamchi lubni hosil qilgandan keyin bir pallali o`simliklarda prokambiy to`qimasi to`liq yo`qolib ketadi. ikki pallali o`simliklarda prokambiy to`qimasi birlamchi yog`ochlik birlamchi lubni hosil qilib o`zi yo`qola boradi. yo`qolib borayotgan bir qismi prokambiy qayta bo`linib, ko`payishdan kambiy to`qimasi vujudga kela boshlaydi. kambiy to`qimasi lub va yog`ochlikning o`rtasida joylashib keyinchalik u o`zidan tashqariga ikkilamchi lubni, o`zidan ichkariga ya`ni markazga qarab ikkilamchi yog`ochlikni hosil qiladi. shuning uchun ikki pallali o`simliklarning o`q qismi yo`g`onlashadi. yillik xalqalar kambiy to`qimasifaoliyati tufayli hosil bo`ladi. alohida qoplovchi to`qima po`kak hosil qiluvchi po`kak kambiysi ham ikkilamchi hosil qiuvchi to`qimaga kiradi. o`simliklarda hosil qiluvchi to`qima joylashgan o`rniga ko`ra; uchki tepa apikal meristema. 2. interkalyar mersitema. 3. yon loterial meristema. 4. yara meristema. tepa meristema vegetativ novdada va gul novda hosil qiluvchi hamda ildiz uchki meristemalariga bo`linadi. …

gan. qirqbo`g`im, qo`ng`irboshlar, ziradoshlar oilasida eryong`oq, bug`doy, arpa, javdar, makkajo`xorida interkalyar o`sadi. yon loterial meristema kelib chiqishiga ko`ra , ikkilamchi meristema bo`lib, u ko`p yillik ikki pallali o`simliklarning ildiz va poyasining ksilema (yog`ochlik) hamdafloema (lub) qismlarining o`rtasida ular yuzasiga paralel bo`lib joylashadi va u kambiy deyiladi. eniga o`sishini ta`minlaydi. 4. yara mersitema o`simliklarning biror qismi zararlansa, o`sha erda bu meristema hosil bo`lishi mumkin. yara meristema parenxima to`qimalarning tirik hujayralaridan hosil bo`ladi. meristema- bir- biri bilan zich joylashgan katta yadroli, po`sti yupqa (pektin va sellyulozali) ichi faqat sitoplazma bilan to`lgan vakuolasiz tirik hujayralar yig`indisidan tashkil topgan. doimiy to`qimalar; bajaradigan vazifasiga ko`ra 5 xil bo`ladi. 1. qoplovchi to`qimalar.2. asosiy to`qimalar.3. mexanik to`qimalar. 4. o`tkazuvchi to`qimalar. 5. ajratuvchi to`qimalar. qoplovchi to`qima, barcha organlarini qurib qolishdan va tashqi muhitning boshqa noqulay sharoitlaridan ya`ni ortiqcha quyosh ta`siridan kuchli isib ketishdan, mexanik shikastlanishdan, zararkunanda mikroorganizmlarning ichki to`qimalarga kirishidan himoya qiladi. qoplavchi to`qima kelib chiqishiga ko`ra 3 …

i, rangsiz, plyonkaga o`xshash bo`lib, suv va gazlarni o`tkazmaydi. ba`zi bir o`simliklar masalan: palmada (klopstockia ceresara) mum qatlamining qalinligi 5 mmgacha boradi. tashqi muhit hamda ichki to`qimalar o`rtasida gaz va modda almashinish jarayoni maxus moslamalar ya`ni epidermada joylashgan og`izchalar (us`tisalar) orqali amalga oshadi. og`izchalarning o`simliklar uchun ahamiyati katta. og`izchalar katta kichikligi o`simliklar barg yuzasi miqdori o`simlik turiga, tashqi muhit sharoitiga bog`liq. masalan bir mm yaltirbosh bargida 30 ga yaqin, kungaboqarda 220 - 250, soya joydagisida 140 tagacha og`izchalar bargning ostki epidermisida, suv betida suzib yuruvchi o`simliklarda bargi ustida bo`ladi. epiderma ko`pincha bir yil yashaydi, keyin tushib ketadi. epiderma bir qavat hujayralardan tashkil topgan. oleandr (nirium oleandr) o`simligida ikki qavat bo`ladi. fukus ko`pchilik nina bargli o`simliklar vakillari o`simliklarida epiderma bir necha yil to`kilmasdan yashaydi. kuzga borib ko`p yillik o`simliklar organlarida epiderma o`rnini ikkilamchi qoplovchi to`qima (perederma) egallaydi. po`kak (periderma) odatda epiderma o`simlik organlarida bir necha oydan yilgacha saqlanadi, keyin to`kiladi, o`rnini …

smiqchalar hosil bo`ladi. yasmiqchalar tut, gilos o`simliklarida yaxshi ko`rinadi. bular orqali havo almashinib turadi. po`kak qalinligi har xil bo`ladi. masalan po`kakli eman (querus ruber) daraxtida po`kakning qalinligi 25 smgacha borishi mumkin. quruq po`stloq. ko`p yillik daraxt o`simliklarning poyalari po`kak o`rnini quruq po`stloq egallaydi. shu sababli uchlamchi qoplovchi to`qima ham deyiladi. o`lik to`qimalar yig`indisiga quruq po`stloq deyiladi. quruq po`stloq tashqi muhitning noqulay ta`sirlaridan o`simlikni asraydi. o`rmon zonasida o`suvchi daraxtlarning quruq po`stlog`ida lishayniklar, zamburug`lar, moxlar hayot kechiradi. vaqt o`tishi bilan ba`zi daraxtlarda (tok, chinorda) to`kilib ketadi. asosiy to`qima. asosiy to`qima deb hosil qiluvchi to`qimadan vujudga kelib, dumaloq parenxima hujayralaridan iborat bo`lgan to`qimalarga aytiladi. bu hujayralar bir biridan hujayralararo bo`shliq bilan ajralib turadi. asosiy to`qima vazifasi o`zida oziqa to`plash, o`simliklarni oziqlantirishdan iborat. bajaradigan vazifasiga ko`ra, asosiy to`qimalar bir necha xil bo`ladi. 1. so`ruvchi parenxima. ildizning so`rish zonasida bo`lib, ildiz tuklari hamda birlamchi po`stloqning yosh parenxima hujayralaridan iborat. suv va unda erigan mineral moddalarni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`simliklar gistologiyasi asoslari"

1363760439_42541.doc o‘simliklar gistologiyasi asoslari www.arxiv.uz reja: 1. to`qimalar haqida tushuncha. 2. to`qimalarning klassifikasiyasi 3. to`qimalarning xillari va vazifalari o`simliklar tanasi har xil to`qimalardan tashkil topgan. shakli jihatidan o`xshash bo`lgan bir yoki bir necha xil vazifani bajaradigan, hujayralar to`plamiga to`qima deyiladi. to`qimalar shakliga ko`ra ikki xil bo`ladi. parenximatik va prozenximatik. parenximatik hujayralardan tashkil topgan to`qimalarga parenximatik to`qimalar deyiladi. prozenxitamik hujayralardan tashkil topgan to`qimalarga prozenximatik to`qima deyiladi. to`qimalar kelib chiqishiga ko`ra ikkita katta guruhga bo`linadi. 1. embrional hosil qiluvchi to`qimalar. 2. doimiy to`qimalar. embrional hosil qiluvchi to`qima hujayralari yadrosi yirik, te...

DOC format, 57.5 KB. To download "o`simliklar gistologiyasi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simliklar gistologiyasi asosl… DOC Free download Telegram