elektron tijorat xavfsizligi va elektron to‘lovlar tizimi

DOCX 6 стр. 21,9 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 21,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

elektron tijorat xavfsizligi reja: 1. elektron tijorat va biznesning muammolari 2. elektron to’lovlar tizimi 3. identifikasiyalovchi shaxsiy nomerni himoyalash elektron biznes xaridor va sotuvchi orasidagi aloqani tashkil etish, buyurtmani ifodalash, muhokama qilish, o’zgartirish, tovarlarni va xizmatlarni sotish usullarini hamda to’lovni amalga oshirish jarayonlarini o’zgartirish uchun yangi texnologiyalardan foydalanadi. hozirda elektron tijorat va biznesning aksariyat muammolari axborot xavfsizligi bilan bog’liq, ya’ni xavfsizlik muammolari elektron tijorat va biznes rivojidagi jiddiy to’siq hisoblanadi. har qanday tijorat kompaniyasining boshqa kompaniyalar bilan yoki ushbu kompaniyaning bo’limlari orasida aloqa o’rnatilishi zarur. hozirda global internet tarmog’i o’zining uzellari o’rtasida ishonchli va arzon axborot almashinuvini ta’minlaydi. ochiq global internet tarmog’i kanallaridan faol foydalanuvchi elektron biznesning ishlashi jarayonida ko’pgina xavf-xatarlar paydo bo’ladi. internetdan foydalanish kanallari kompaniyaning axborot resurslaridan chetdan foydalanishga imkon berishi mumkin. kommunikasion, xususan http — protokol asosidagi dasturlardan ehtiyotsizlik bilan foydalanish axborot tizimining ishga layoqatligini buzuvchi va/yoki axborot tizimi ma’lumotlarini buzuvchi maxsus dastur — "troyan otlarining" kirishiga …

2 / 6

e. computer security handbook. wiley.2014, p. 894] internet konfedensial axborotni dunyoning istalgan nuqtasiga yuborishi mumkin, ammo agar u yetarlicha himoyalanmagan bo’lsa, ushlab qolinishi, nusxalashtirilishi, o’zgartirilishi hamda har qanday chetdagi foydalanuvchilar -niyati buzuq odamlar, raqiblar va oddiy qiziquvchilar tomonidan o’qilishi mumkin. masalan, yetarlicha himoyalanmagan to’lov topshirig’i yoki kredit kartochka nomerini jo’natayotganda esda tutish lozimki, jo’natish xususiy/shaxsiy tarmoq orqali amalga oshirilmayapti va chetdagi foydalanuvchilar xabaringizni manipulyasiya qilish imkoniyatiga ega. undan tashqari xabaringiz almashtirilib qo’yilishi mumkin: xabarlarni xuddi v foydalanuvchidan yuborilganidek a foydalanuvchidan yuborish usullari mavjud. internet tarmog’i maxsus paket, tamomila qonuniy paketlar, sonining haddan tashqari ko’pilgi uzatishdagi buzilishlar, tarmoq komponentlarining nosozligi tufayli ishga layoqat bo’lmasligi mumkin. bunday xollar “xizmat qilishdan voz kechish” deb ataladi va elektron tijorat uchun eng jiddiy tahdid hisoblanadi. axborot xavfsizligi elektron biznes tizimining eng muhim elementlaridan biri hisoblanadi va usullar va vositalarning butun bir to’plami yordamida ta’minlanishi shart. elektron tijorat sohasidagi savdo ko’lami internet xavfsizligi masalalaridan tashvishlangan xaridorlar, …

3 / 6

aning haqiqiyligiga shubha qiladi, shunday hol ham ro’y berishi mumkinki, xaridor kredit kartochkasining nomerini yetarlicha vakolatga ega bo’lmagan shaxsga beradi; - sotuvchida buyurtma bergan xaridor kredit kartochkasining qonuniy egasi ekanliginining tekshirish imkoni yo’q; - kredit kartochkasining bank - emitenti to’lovni bajarishga talab qo’ygan sotuvchini tekshirishni istab qolishi mumkin; - ma’lumotlar yaxlitligiga kafolat yo’q - hatto ma’lumotlarni jo’natuvchi indentifikasiyalangan bo’lsada, uchinchi tomon ma’lumotlarni, ular uzatilishi vaqtida, o’zgartirish imkoniyatiga ega. axborot xavfsizligini ta’minlash nuqtai nazaridan elektron tijoratning na’munaviy qo’llanilishini — internet orqali mahsulotga va xizmatlarga ega bo’lishni ko’raylik. ushbu jarayon quyidagi bosqichlar orqali ifodalanishi mumkin. 1. buyurtmachi web-server orqali mahsulot yoki xizmatni tanlaydi va mos buyurtmani rasmiylashtiradi. 1. buyurtma magazinning buyurtmalar ma’lumotlari bankiga kiritiladi. 1. buyurtma berilgan mahsulot yoki xizmatni olish mumkinligini ma’lumotlarning markaziy bazasi orqali tekshiriladi. 1. agar mahsulotning olinishi mumkin bo’lmasa, buyurmachi u to’g’rida ogohlantiriladi va mahsulot yoki xizmatga ega bo’lish jarayoni to’xtatiladi. mahsulotga so’rov boshqa skladga (buyurtmachi roziligida) yo’naltirilishi …

4 / 6

dalanuvchi so’rovini boshqa serverga yo’llash. bu tahdid oltinchi bosqichda buyurtmachi kredit kartochkasining nomerini kiritganda kuchayadi; · yolg’on buyurtmalar berish va elektron magazin xodimlari tomonidan firibgarlik qilish. hozirda ichki/tashqi tahdidlar munosabati 60/40ni tashkil etadi; · elektron tijorat tizimida uzatiladigan ma’lumotlarni ushlab qolish. buyurtmachining kredit kartasi xususidagi axborotni ushlab qolish o’zgacha xavf-xatarni tug’diradi; · kompaniyaning ichki tarmog’iga kirish va elektron magazin komponentlarini obro’sizlantirish; · “xizmat qilishdan voz kechish” (denial of service) hujumini amalga oshirish va elektron tijorat ishlashini yoki uning uzelini buzish. ushbu tahdidlar natijasida kompaniya - elektron bitim provayderi - mijozlar ishonchini yo’qotadi, moddiy zarar ko’radi. ba’zi xollarda bu kompaniyalarga kredit kartochka nomeri fosh qilingani uchun da’vo qo’zg’atilishi mumkin. “xizmat qilishdan voz kechish” hujumi natijasida elektron magazinning ishlashi buzilishi mumkin, uning ishga layoqatligini tiklashga inson, vaqt va material resurslari talab etiladi. elektron to’lovlar tizimi elektron to’lovlar tizimi deb bank plastik kartalarini to’lov vositasi sifatida qo’llanilishidagi usullar va ularni amalga oshiruvchi subyektlar …

5 / 6

balki moliyaviy masalalar (korxonalar bilan hisoblarni bajarish tartibi)ni ham qamrab oladi. elektron to’lovlar tizimining faoliyatini quyidagidek tasavvur qilish mumkin: elektron to’lovlar tizimi bilan birgalikda faoliyat ko’rsatadigan bank ikki, ya’ni bank-emitent va bank-ekvayer toifasida xizmat ko’rsatadi: bank-emitent plastik kartalarni ishlab chiqaradi va ularning to’lov vositasi sifatida kullanilishiga kafolat beradi. bank-ekvayer savdo va xizmat ko’rsatuvchi tashkilotlar tomonidan qabul qilingan to’lovlarni bank bo’limlari yoki bankomatlar orqali amalga oshiradi. hozirgi kunda avtomatlashtirilgan savdo pos (point-of-sale — sotilgan joyda to’lash)— terminali va bankomatlar keng tarqalgan. pqs-terminalda plastik kartadan ma’lumotlar uqiladi va mijoz o’z pin-kodi (personal identification number identifikatsiyalovchi shaxsiy nomer)ni kiritadi va klaviatura orqali to’lov uchun zaruriy qiymat teriladi. agar mijozga naqd pul kerak bo’lsa, bu holda u bankomatdan foydalanishi mumkin. ushbu jarayonlarni bajarishda jarayonlar markazi imkoniyatlaridan foydalaniladi. jarayonlar markazi – maxsuslashtirilgan servis tashkilot bo’lib, bank-ekvayerlaridan yoki xizmat ko’rsatish manzillaridan keladigan muallif so’rovnomalarni va tranzaktsiya protokollarini qayta ishlashni ta’minlaydi. ushbu ishlarni amalga oshirish uchun jarayonlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektron tijorat xavfsizligi va elektron to‘lovlar tizimi"

elektron tijorat xavfsizligi reja: 1. elektron tijorat va biznesning muammolari 2. elektron to’lovlar tizimi 3. identifikasiyalovchi shaxsiy nomerni himoyalash elektron biznes xaridor va sotuvchi orasidagi aloqani tashkil etish, buyurtmani ifodalash, muhokama qilish, o’zgartirish, tovarlarni va xizmatlarni sotish usullarini hamda to’lovni amalga oshirish jarayonlarini o’zgartirish uchun yangi texnologiyalardan foydalanadi. hozirda elektron tijorat va biznesning aksariyat muammolari axborot xavfsizligi bilan bog’liq, ya’ni xavfsizlik muammolari elektron tijorat va biznes rivojidagi jiddiy to’siq hisoblanadi. har qanday tijorat kompaniyasining boshqa kompaniyalar bilan yoki ushbu kompaniyaning bo’limlari orasida aloqa o’rnatilishi zarur. hozirda global internet tarmog’i o’zining uzellari o’r...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (21,9 КБ). Чтобы скачать "elektron tijorat xavfsizligi va elektron to‘lovlar tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektron tijorat xavfsizligi va… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram