jinoyatchilik - bolalarda g‘ayriqonuniy hatti-harakatlarning namoyon bo‘lish shakllari

DOCX 9 pages 47.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

9-ma’ruza: jinoyatchilik - bolalarda g‘ayriqonuniy hatti-harakatning namoyon bo’lish shakli sifatida reja: 1. voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi muammosi. 2. voyaga yetmagan huquqbuzarlar uchun maxsus o‘quv tarbiyaviy muassasa. 3. voyaga yetmagan jazoga hukm qilinganlarning yosh bilan bog'liq o‘ziga xosliklari hamda tarbiyaviy muassasalarda joylashuvi. tayanch so’z va iboralar: voyaga yetmagan shaxs, jinoyat, huquqbuzarlik, yosh davrlari, yosh xususiyatlari, motiv, maxsus o’quv-tarbiya muassasalari 1. voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi muammosi balog’at yoshiga yetmaganlar va yoshlar o’rtasidagi jinoyatchilik butun dunyoda eng dolzarb ijtimoiy muammolardan biri hisoblanadi. bunday jinoyatchilikning o’sishi eng avval rivojlangan kapitalistik mamlakatlar uchun xosdir. balog’at yoshiga yetmaganlar va yoshlar o’rtasida jinoyatchilikning asosiy sabablari deb g’arb mutaxassislari yoshlar o’rtasidagi ishsizlikni, yoshlarning kelajaklariga ishonmasliklari, jamiyatni boshqarish hozirgi zamon usullaridan qoniqmasliklarini ko’rsatadilar. masalan, germaniya politsiyasi ma’lumotlari bo’yicha 1996 yili hibsga olingan hamma huquqbuzarlardan 14 % doimiy ish joyiga ega emas edi. aniq harakatlar bilan o’g’rilik qilgan jinoyatchilar orasida ishsizlar to’rtdan bir qismini tashkil etdilar, ular tomonidan shaxslarga nisbatan jinoyatlar 28 …

2 / 9

irish juda jiddiy zulm o’tkazgan jinoyatchilar orasida 75 % o’zlariga ham ota-onalari va boshqa shaxslar tomonidan shavqatsiz munosabat ko’rsatilganini aniqlab berdi. ular kuch ishlatib jinoyat sodir etishlarning umumiy sonidan 33 % ni sodir etganlar. yaponiyalik mutaxassislar o’z mamlakatlarida balog’at yoshiga yetmaganlar jinoyatlari hozircha o’sib borishi sabablarini o’ziga xos baholaydilar. ular jinoyatchilik o’sishi turmush sharoitlaring, farovonlikning o’sishi va o’qish bilan, oilada tarbiyaning yetarli bo’lmasligi, oilaning an’anaviy qadriyatlari buzilishi, individualizmning namoyon bo’lishi bilan bog’liq oqibatlar-stresslar sababli deb hisoblaydilar. yaponiyada o’tkazilgan tekshirishlar balog’atga yetmagan huquqbuzarlar ko’pincha ota-onasiz o’sgarlar, hamda kam ta’minlangan oilalardan chiqqan bolalar bo’lib chiqishini ko’rsatdi. rossiyalik mutaxassislar ham jinoyatchilikning o’sishini ko’rsatadilar. hozirgi davrda o’smirlar rossiyada aholining eng kriminogen zararlangan qismi hisoblanadilar. o’zbekiston respublikasi jinoyat kodeksiga binoan balog’at yoshiga yetmagan huquqbuzar deb jinoyat sodir etish paytiga kelib 14 yoshga to’lgan, lekin hali 18 yoshga to’lmagan shaxslar hisoblanadilar. balog’at yoshiga yetmaganligi javobgarlikni yumshatuvchi holat sifatida qaraladi. masalan, balog’at yoshiga yetmaganlarga nisbatan ba’i bir …

3 / 9

rni ota-onalari yoki ularni o’rnini bosuvchi shaxslar, yoki maxsus davlat organlari nazoratiga topshiriladi. 3) keltirgan zararini qoplash majburiyati yuklatiladi. 4) bo’sh vaqti cheklanadi va boshqalar. tarbiyaviy ta’sir choralarini muntazam bajarmay kelgan holatida sud jinoiy javobgarlikka tortishi mumkin. shunday qilib, haqiqatda jinoiy jazolar jinoiy jazonadigan harakatlar amalga oshirgan o’smirlarning yarmidan kamiga nisbatan qo’llanilmoqda. alohida balog’at yoshiga yetmaganlar uchun mumkin bo’lgan jazo (amalga oshirish) asosiy turi ozodlikdan mahrum etish hisoblanadi, bu jazoni ular tarbiyalash koloniyalarida o’taydilar. agarda huquqbuzarlik sodir etgan o’smir 14 yoshga to’lmagan bo’lsa (ya’ni jinoiy javobgarlikka tortish yoshiga to’lmagan bo’lsa) uni maxsus o’quv-tarbiyaviy tashkilotga yuboradilar. ijtimoiy-pedagogikada delikvent hulqi deb o’rnatilgan huquqiy qoidalarni buzish va xuquqbuzarlikka olib keladigan hulqi tushuniladi: delikvent (lotincha delingnens - huquqbuzar) - hulqi o’zining keskin ko’rinishlarida jinoiy jazolanadigan harakatlardan iborat xulqi yomon sub’ekt. delikventlik (lotincha delingnens – jinoiy harakat amalga oshiruvchi huquqbuzar) – sotsiologiyada va yurisprudentsiyada militsiya ro’yxatida turadigan yoki jinoiy jazoga olib kelishi mumkin bo’lgan qoidabuzarliklarga …

4 / 9

an ochiq sotsiumda (o’smir kichik huquqbuzarlik sodir etgan bo’lsa yoki shartli hukm etilgan bo’lsa) o’tkazilsa yoki maxsus o’quv tarbiyaviy tashkilotlarda olib borilsa, tarbiyalash koloniyalarida asosan balog’atga yetmagan hukm etilganlarga yordam reabilitatsion dasturlari amalga oshiriladi. balog’atga yetmaganlar uchun koloniyalarda tarbiyalash jarayoni «kattalar» koloniyalaridan ancha farq qiladi. bu koloniyalarda qonun hukm etilganlar bilan ishlash uchun katta imkoniyatlar yaratib beradi, ta’sir ko’rsatish pozitiv choralari qo’llaniladi, bu imtiyozlar sonini ancha oshiradi va jazo choralarini ancha kamaytiradi. o’smirlar bilan ishlashda umumta’lim va professional tayyorgarlikdan iborat o’quv-tarbiyaviy ishlarga asosiy e’tibor qaratiladi. hamma tarbiyalanuvchilar uchun ular kasb egallashlari uchun kerakli sharoitlar yaratiladi: shu bilan birga kasb tanlash keng va ixtiyoriy imkoniyatlari ta’minlanadi. region va mehnat bozori talablari, yoshi, jismoniy va psixik xususiyatlari hisobga olinadi. mehnat tarbiyasining samaraliligini oshirish o’smirlarni ijtimoiylashtirish masalasini, ularni mustaqil hayotga tayyorlashning muhim sharti hisoblanadi. hukm etilganlarning ko’pchiligi koloniyaga kelishidan avva maktablarda kollejlarda o’qigarlar, imtizomni buzuvchi, tartibbuzarlikni boshlovchi va janjallarda ishtirok etuvchi deb ta’riflanadilar, …

5 / 9

va madaniyati yuqori darajali ish bilan, texnologiyalar bilan ta’minlash juda muhim ahamiyatga ega bo’ladi. bajargan ishlariga haq to’lashni ta’minlashga erishish zarur, bu o’smirlarning o’z mehnatlari natijasiga qiziqishlarini oshiradi. jinoyatchilarni tuzatish jarayonini ta’minlovchi asosiy vositalarga umumta’lim o’qitish kiradi. umumta’lim o’qitish balog’atga yetmaganlarga ta’sir ko’rsatish vositasi sifatida alohida rol o’ynaydi. chunki tarbiyalash koloniyasida tashkilotning asosiy tuzilish elementi va amalda koloniyada olib boriladigan tarbiyaviy ishlarning markazi hisoblanuvchi umumta’lim maktabida hamma hukm etilganlar bilim oladilar. koloniyaga kelganlarida hamma hukm etilganlar umumta’lim maktabining kerakli sinflariga taqsimlanadilar, otryadlar bo’yicha taqsimlash ularning bilim darajalaridan kelib chiqib «bo’lim-sinf» printsipi asosida amalga oshiriladi. ishlab chiqarishda ishlash yoki kasb-hunar kollejida o’qitish faqatgina maktabdan bo’sh vaqtida amalga oshirilishi mumkin. koloniyada tarbiyalash jarayonida maktab o’qituvchilarining, otryadlar tarbiyachilari va kasb-hunar kolleji o’qituvchilari, ishlab chiqarish murabbiylarining aniq o’zaro aloqalari juda muhimdir. koloniyada eng keng tarqalgan tarbiyaviy ishlar usullari suhbatlar, lektsiya, munozaralar, qiziqarli insonlar bilan uchrashuvlar hisoblanadi. oxirgi paytlarda halol hayot kechirayotgan koloniyaning sobiq tarbiyalanuvchilari …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jinoyatchilik - bolalarda g‘ayriqonuniy hatti-harakatlarning namoyon bo‘lish shakllari"

9-ma’ruza: jinoyatchilik - bolalarda g‘ayriqonuniy hatti-harakatning namoyon bo’lish shakli sifatida reja: 1. voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi muammosi. 2. voyaga yetmagan huquqbuzarlar uchun maxsus o‘quv tarbiyaviy muassasa. 3. voyaga yetmagan jazoga hukm qilinganlarning yosh bilan bog'liq o‘ziga xosliklari hamda tarbiyaviy muassasalarda joylashuvi. tayanch so’z va iboralar: voyaga yetmagan shaxs, jinoyat, huquqbuzarlik, yosh davrlari, yosh xususiyatlari, motiv, maxsus o’quv-tarbiya muassasalari 1. voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi muammosi balog’at yoshiga yetmaganlar va yoshlar o’rtasidagi jinoyatchilik butun dunyoda eng dolzarb ijtimoiy muammolardan biri hisoblanadi. bunday jinoyatchilikning o’sishi eng avval rivojlangan kapitalistik mamlakatlar uchun xosdir. balog’at yoshiga yetmagan...

This file contains 9 pages in DOCX format (47.9 KB). To download "jinoyatchilik - bolalarda g‘ayriqonuniy hatti-harakatlarning namoyon bo‘lish shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: jinoyatchilik - bolalarda g‘ayr… DOCX 9 pages Free download Telegram