uyg'onish davri madaniyati haqida taqdimot

PPTX 20 sahifa 2,2 MB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

uyg'onish davri madaniyatining dunyo madaniyati taraqqiyotida tutgan o'rni uyg'onish davri madaniyatining dunyo madaniyati taraqqiyotida tutgan o'rni uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar), gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri. "renessans" atamasi dastlab italiyadagi madaniy-maʼnaviy yuksalish (14—16-asrlar)ga nisbatan qoʻllanilgan, uni oʻrta asrchilik turgʻunligidan yangi davrga oʻtish bosqichi deb baholaganlar. renessansning asosiy alomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash (qarang gumanizm), uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr (yunonrum) madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherkov sxolastikasidan qutulib, adabiyot va sanʼatda dunyoviy goʻzallik, hayot taronalarini qizgʻin kuylash; inson erki, qurfikrlilik uchun kurashish. italiyada shoir petrarka va dante, rassom jotto, adib va mutafakkirlar bokkachcho, ariosto, tasso, byome renessans gʻoyalarining jarchilari boʻlib maydonga chiqsilar. keyinchalik mikelanjelo, rafael, shekspir, servantes yevropaning turli mamlakatlarida buni davom ettirdilar. ammo renessans, yaʼni uygʻonish faqat yevropa hodisasi emas. dunyo madaniyatini yaxlit olib oʻrgangan olimlarning ishlari …

2 / 20

afasini qurʼon maʼrifati bilan uygʻunlashtirib, qayta tiklashga intilish tasavvuf taʼlimoti, "ishroq" falsafasida namoyon boʻlgan. shu asosda turli nazariyalar, taʼlimotlar yuzaga kelib, fikriy xilmaxillik rivojlandi. tasavvufiyorifona taʼlimotning qaror topishi, tariqatlar ham, aslida, hurfikrlik va inson kamolotiga boʻlgan ishonchning nishonasi edi sharq uygʻonish davri vakillari oʻz xalklarining ked. madaniyat bilan birga, yunon vahind xalklari merosidan ham foqdalanishgan. yunon olimlarining asarlari 8—9-asrlarda arab tiliga tarjima qshshndi, sharxlandi. aflotun, arastuni sharq faylasuflari ham oʻz ustozlari deb hisoblashgan, plotin qarashlari ibn alarabiyga taʼsir etib, "vahdatul vujud" falsafasiga turtki berdi. biroqyunonlar koʻp fikrlarni qad. osiyoliklardan olganlar. bu tarix qonuniyati; abu rayhon beruniyning "kitob attafhim li avoil sinoat attanjim" asari qoʻlyozmasi (13a).yuksalishga shaylangan xalq oʻz madaniyati va oʻzigacha yaratilgan bashariy yutuqlarni oʻzlashtirib, yana yuksaklikka koʻtariladi. sharq uygʻonish davri keng koʻlamli: taʼlim va tahlil, madrasamaorif rivojlangan, ulkan kutubxonalarda yuz minglab jild kitoblar yigʻilgan, "xazinat ulhikma", "dor ululum"larda tolibi ilmlar, ustozshogirdlar suhbati bardavom edi, olimning obroʻeʼtibori yuksak qadrlandi. sharq …

3 / 20

nashr etilgan. algebra, algoritm fanlari xorazmiy asarlari tufayli shakllangan musiqada ham uygʻonish davri jarayoniga xos yuksalish dastlab sharkda yuz berdi. markaziy osiyo xalqlarining qad. anʼanalari arab, hind va fors musiqiy meros asarlari, cholgʻulari bilan oʻzaro taʼsir jarayonlari natijasida yanada boyib qaytadan jonlandi. zero, forobiy va uning izdoshi ibn sino musikaning nazariy, falsafiy va estetik masalalarini atroflicha tadqiq etib, umumsharqiy taʼlimotni yaratishgan. xususan, yaqin va oʻrta sharq xalklari musiqa amaliyotiga tayangan holda, kuy va usullar, qoʻllaniladigan sozlar, muayyan shakl va janrlar doirasida mushtaraklik mavjudligini isbotlashgan. forobiyning "kitob ul musiqa alkabir" ("musiqaga doyr katta kitob") va, ayniqsa, ibn sinoning "javomeʼ ilm ulmusiqi" ("musiqaga oid ilmlar toʻplami") kabi asarlarida yunon olimlari (pifagor, aristoksen va boshqalar)ning qarashlari boyitilib, tovushlar balandpastligi munosabatlari matematik uslubda ifodalangan. uygʻonish davrida teatr sanʼati xayot koʻzgusi hisoblanib, koʻpqirrali inson xarakteri, real voqelik ziddiyatlarini aks ettirishga alohida ahamiyat berdi. bu davr teatr namoyandalari antik drama tajribalaridan foydalanib xalq tomosha sanʼati anʼanalarini …

4 / 20

tdi: pastbalandliklar birbiri bilan murakkab zinalar orqali bogʻlandi, tepalik va qiyaliklar turli bezak qurilmalar (gʻor, suv kaskadlari, favvora, haykallar) hamda manzarali oʻsimliklar bilan bezatildi. asosiy yoʻl, qolgan yoʻlka va zinalar darvozaga yoʻnaltirilgan boʻlib, kompozitsiyaning tugal boʻlishini taʼminlagan. meʼmoriy nazariy masalalarga eʼtibor ortdi. bunyod etilayotgan binolarni ilmiy asoslashga intilish kuchayib, bir nechta ilmiy asarlar yaratildi. 16-asr oʻrtalaridan italiyada maxsus oʻquv yurtlari, akademiyalar tuzildi va ularda meʼmorlikka oid taʼlim berilishi muhim voqea boʻldi. bu esa yevropa meʼmorligining keyingi taraqqiyotiga taʼsir koʻrsatdi, meʼmoriy klassitsizm tamoyillarining shakllanishida muhim rol oʻynadi. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 20

uyg'onish davri madaniyati haqida taqdimot - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"uyg'onish davri madaniyati haqida taqdimot" haqida

uyg'onish davri madaniyatining dunyo madaniyati taraqqiyotida tutgan o'rni uyg'onish davri madaniyatining dunyo madaniyati taraqqiyotida tutgan o'rni uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar), gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri. "renessans" atamasi dastlab italiyadagi madaniy-maʼnaviy yuksalish (14—16-asrlar)ga nisbatan qoʻllanilgan, uni oʻrta asrchilik turgʻunligidan yangi davrga oʻtish bosqichi deb baholaganlar. renessansning asosiy alomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash (qarang gumanizm), uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr (yunonrum) madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherkov sxolastikasidan qutuli...

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (2,2 MB). "uyg'onish davri madaniyati haqida taqdimot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: uyg'onish davri madaniyati haqi… PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram