shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. referat, 6 sahifa.

DOC 6 pages 57.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.0 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. reja 1. shamchalar ta‘rifi –tasnifi. 2. asoslar va ularga qo‘yilgan talablar. 3. shamdorilarning qo‘llanilishi va ularning zamonaviy tabobatdagi ahamiyati. 4. manbalar. 1. shamchalar ta‘rifi –tasnifi. shamchalar deb, xona haroratida qattiq, lekin inson tanasi haroratida eriydigan, tana bo‘shliqlariga kiritiladigan dozalangan dori shakliga aytiladi. tana bo‘shliqlarining ko‘rinishi va xususiyatlariga qarab suppozitoriylar turlicha geometrik shakl va o‘lchamlarda bo‘ladi. shamchalar quyidagi turlarga bo‘linadi: - rektal (suppositoria rectalia); - vaginal (suppositoria vaginalia) shamcha; - tayoqchalar (bacilli). rektal suppozitoriylar to‘g‘ri ichakka kiritish uchun, vaginali ayollar qiniga va tayoqchalar siydik chiqarish yo‘llariga hamda boshqa kanallarga (bachadon kanali, ingichka kanallarga kiritish uchun hamda eshitish yo‘llariga) kiritish uchun mo‘ljallangan. shamchalar insoniyatga qadimdan ma‘lum. rektal shamchalar haqida birinchi marta eramizdan avvalgi 2600 yilda eslatib o‘tilgan. rektal shamchalar bilan bir qatorda qadimgi manbalarda, masalan: ebers papirusida vaginal shamchalar to‘g‘risida ham ma‘lumot berilgan. bizga yetib kelgan qo‘lyozmalarning guvohlik berishicha, mesopotamiya va misrliklar turli xil jonivorlardan, …

2 / 6

alar ham ko‘pchilik boshqa dori turlari kabi ikki qismdan tashkil topgan: ta’sir etuvchi modda va shamcha asosidan iborat bo‘lib, dori moddasi asosda bir xil tarqalgan bo‘lishi kerak. shamcha asoslari quyidagi talablarga javob berishi kerak: 1. xona haroratida qattiq bo‘lib, tana haroratida erishi yoki suyulishi. 2. shamcha tarkibidagi dori modda bilan yaxshi aralashishi, ular bilan reaksiyaga kirishmasligi. 3.shilimshiq qatlam va dorivor moddalararo ta‘sirini maksimal ta‘minlash uchun eriydi yoki (tana haroratida suyuqlanadi). 4. orqa teshik ogzini berkituvchi muskullar qarshiligini yengish uchun shamlar, sharcha va tayoqchalar kiritish chog‘ida yetarlicha elastiklik, qattiq holda bo‘lishi, boshqacha qilib aytganda, asos yumshoq — surtma ko‘rinishidagi bosqichni chetlab o‘tib qattiq holatdan birdan suyuq holatga o‘tish xususiyatiga ega bo‘lishi lozim. 5. tarkibidagi yordamchi dori moddalarni qabul qilishi. 6. dorivor moddalarning farmakologik ta‘sirga egaligi. 7. organizmga nisbatan indifferent bo‘lishi. 8. havo va yorug’lik ta‘siriga chidamli va barqaror bo‘lishi. 9. imkon boricha arzon va oson olinadigan bo‘lishi kerak. aytib o‘tilgan talablarga …

3 / 6

di. 3 ml efirdan 1 g kakao moyi eritmasi xona haroratida 24 soat mobaynida tinikligicha kolishi kerak. kakao moyi — qadimiy yaxshi suppozitoriy asos, birok u xorijdan keltiriladi,shunga kura uning urniga ko‘pincha boshqa asoslar ishlatilatiladi,buning ustiga kakao moyining ayrim salbiy xossalari ham bor,chunonchi: polimorfizm va u bilan bog‘liq suyuqlanish haroratining doimiy emasligi,aynib kolishi va x.k. gidrofil asoslar. jelatin-glitserinli asoslar tarkibiga x df buyicha: jelatina 1 qism, glitserin 5 qism va suv 2 qism kiradi. oldingi farmakopeya buyicha asos tarkibida 12,5% jelatina bo‘lgan. chet el farmakopeyalarida bu ko‘rsatkich 10% (fransiya) va 20% gacha (vengriya) kayd qilingan. og‘irligi yuqori bo‘lgan jelatina o‘zida katta barkarorlik va taranglik xossalarini namoyon qiladi. jelatinaning miqdori kam bo‘lsa,asos massasining yumshoqligi oshadi va u tez eriydi. glitserin miqdorining oshishi massaning kurishiga olib keladi. mexaniq turg‘unligi kam bo‘lgan jelatina-glitserinli asoslar vaginal shakldagi dorilarni tayyorlash uchun qo‘llaniladi. bu asosning afzaligi shundan iboratki, unda dorivor moddalar yaxshi suriladi. jelatina-glitserinli asoslar tarkibiga …

4 / 6

kilishi yoki organizmga umumiy ta‘sir ko‘rsatganligi uchun, qisman qopqoq vena sistemasi atrofida kuyulish bo‘lgan, ichishga buyurilgan, moddalar surilishida kiyinchilik tugilganda (masalan, yurak faoliyati), kasal dorivor moddalarni ichganida qayt qilgan hollarda shamdorilarni qo‘llash afzal hisoblanadi. shamdorilar mahalliy ta‘siri buyicha quyidagilarga bo‘linadi: dezinfeksiyalovchi (mikrobiologik ta‘sirni bartaraf qiluvchi), burishtiruvchi, kuydiruvchi, og‘riq qoldiruvchi, qichishishga qarshi. biroq ba‘zi bir dorivor moddalarni bilvosita (organizmga umumiy ta‘siri) ta‘sir etishi uchun qin ichiga kiritish usuli afzal. ayollar jinsiy gormonlari preparatlarining qo‘llanilishi bunga yakkol misoldir, estrogen gormonlarning qin ichiga kiritilishi teri ostiga yuboriladigan dorilarga nisbatan kamrok dozada ta‘sir qiladi. klinik va tajribaviy tadqiqotlarning ko‘rsatishicha, parenteral yuborilgan estrogenlar jigar ta‘sirida kuchsizlanadi. sovun-glitserinli asoslar. ulardan shamchalar tayyorlanadi va sof holda surgi dori sifatida qo‘llaniladi. bu massaning tarkibi har xil. glitserinli jelatinaga uxshash x df buyicha shamchalar shunday tayyorlanadi. 60 g glitserin 2,6 g natriy karbonat kristalli suv hammomida eritiladi, shundan keyin 5 g stearin kislotasi oz-ozdan qo‘shiladi. karbonat gazi chiqarib yuborilgandan …

5 / 6

shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. referat, 6 sahifa. - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. referat, 6 sahifa."

mavzu: shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. reja 1. shamchalar ta‘rifi –tasnifi. 2. asoslar va ularga qo‘yilgan talablar. 3. shamdorilarning qo‘llanilishi va ularning zamonaviy tabobatdagi ahamiyati. 4. manbalar. 1. shamchalar ta‘rifi –tasnifi. shamchalar deb, xona haroratida qattiq, lekin inson tanasi haroratida eriydigan, tana bo‘shliqlariga kiritiladigan dozalangan dori shakliga aytiladi. tana bo‘shliqlarining ko‘rinishi va xususiyatlariga qarab suppozitoriylar turlicha geometrik shakl va o‘lchamlarda bo‘ladi. shamchalar quyidagi turlarga bo‘linadi: - rektal (suppositoria rectalia); - vaginal (suppositoria vaginalia) shamcha; - tayoqchalar (bacilli). rektal suppozitoriylar to‘g‘ri ichakka kiritish uchun, vaginali ayollar qiniga va tayoqchalar siydik chiqarish...

This file contains 6 pages in DOC format (57.0 KB). To download "shamchalar texnologiyasida qo‘llaniladigan yangi asoslar haqida. referat, 6 sahifa.", click the Telegram button on the left.

Tags: shamchalar texnologiyasida qo‘l… DOC 6 pages Free download Telegram