yumshoq dori turatlari. shamchalar, ishlatiladigan asoslar, umumiy texnologiyasi

PPT 30 pages 1.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

powerpoint presentation ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги тошкент фармацевтика институти мавзу: юмшоқ дори турлари. шамчалар, ишлатиладиган асослар, умумий технологияси. режа: 1.шамчалар таърифи, таснифи 2.шамчаларни дори тури сифатида афзаллик ва камчиликлари 3.асослар ва уларга куйилган талаблар 4.шамчаларни тайёрлаш технологиялари 5.шамчаларни сифатини бахолаш шамчалар таърифи, таснифи шамчалар - деб организм бўшликларига киритиш учун мўлжалланган, хона хароратида қаттик, ва тана хароратида суюқланадиган дозаларга бўлинган дори турига айтилади. давлат фармакопеясининг xi нашрида шамчаларга маҳсус мақола келтирилган тарихдан шамчалар қадимги дори шакллларидан бўлиб, уларнинг тарихида қуйидаги даврлар белгиланган: биринчи давр- какао мойи шамча асоси сифатида ишлатилишидан аввал (таҳминан xviii асргача); иккинчи давр – какао мойи асосий асос сифатида ишлатилиш вакти (таҳминан xx асрнинг иккинчи ўнлигининг оҳирларигача); учинчи давр- какао мойини ўрнини босувчи асослар қидириш вақти (ҳозирги вақт). шамчалар * шамчалар таcнифи. (шаклига ва қўлланилишига қараб ) рeктал (suppositoria rectalia)- тўғри ичакка киритиш учун; учли конус ёки цилиндр шаклида бўлиб, узунлиги 2.5-4 см, диаметри 1,5 см …

2 / 30

чаларни таснифи (таъсирига қараб ) умумий таъсир этувчи. бу шамчалар энг кўп тарқалган бўлиб, бунда дорилар қонга тез сўрилади. шунинг учун дорини касал оғиз орқали ича олмаса, қайт қилса, ошқозон-ичак йўли касалланган бўлса ва болалар учун шамчалар энг қулай дори тури бўлиб ҳисобланади. махаллий таъсир этувчи. бу шамчалар қуйидаги ҳолларда ишлатилади: яллиғланган ерни даволаш учун. оғрик. қолдириш учун. ични юритиш учун қулланилади дезинфекциялащ учун буриштирувчи қичишишга қарши куйдирувчи афзалликлари ошқозон –ичак йўлига тушмасдан тўғридан тўғри қонга ўтади; болалар ва қариялар амалиётида қулай; маҳcуc ҳамшира талаб этилмайди; турли хил хусусиятга эга бўлган дори моддаларни қўшиш мумкин; дори модданинг ноҳуш ҳид ва мазаcини бeркитади. камчиликлари қўллаш ноқулай; аcоc cифатида ишлатиладиган какао мойи чeт элдан кeлтирилади , қиммат; тexнологияcи мураккаб, кўп вақт талаб қилади. шамчаларга куйиладиган талабалар шамчаларнинг оғирлигидаги четланиш ±5 %дан ошмаслиги лозим. таркибидаги доривор моддалар аниқ дозаланган бўлиши керак. рецептда кўрсатилган асос миқдори сабабсиз ўзгартирилиши мумкин эмас. шамчалар бир хил шаклга …

3 / 30

рга ва уларни тўғри танлаб олишига боғлик. шамча асосларига қуйидаги талаблар қўйилади. асос тана ҳароратида суюқланиши ёки эриши керак хона хароратида қаттиқ бўлиши керак қўшиладиган дори моддалари билан яхши аралашиши керак хаво ва ёруғлик таъсирида ўз хусусиятларини ўзгартирмаслиги керак дори моддалар билан реакцияга киришмаслиги керак дорини таъсирига монелик қилмаслиги керак шамчаларда қўлланиладиган асосларнинг табиатига қараб таснифи: гидрофоб - сув билан аралашмайдиган (мойсимон) асослар: какао мойи; какао мойини парафин ва гидрогенланган ёғлар билан аралашмаси; а ва б туридаги қаттиқ ёғлар; гидрогенланган ёғларнинг мум, қаттиқ парафин билан аралашмаси ва б. 2. гидрофил - сув билан намланади, сувда эрийдиган, сувли эритмалар билан яхши аралашадиган асослар): желатин- глицеринли асослар совун - глицеринли асослар полиэтилен оксидли асослар ва б. гидрофоб асослар: какао мойи – oleum cacao, butirum cacao – иссиқ пресслаш йўли билан шоколад дарахтининг тозаланган ва қовурилган уруғидан олинади. совуганидаг сўнг оч-сарғиш рангли, ўзига хос хушбўй хидли қуюқ бирхил масса кўринишида бўлади. суюқланиш харорати …

4 / 30

угунги кунда ушбу асос 50% гидрогенланган ёғ, 20% парафин, 30% какао мойидан иборат гидрогенланган мойлар – шамча дори турининг асоси сифатида кўпгина фармакопеялар томонидан қабул қилинган. масалан, ер ёнғоқнинг гидрогенланган ёғи – швецария фармакопеясига, кунгабоқар мойининг гидрогенлангани - британия фармакопеясида расмий асос сифатида киритилган. гидрофил асослар: желатин-глицеринли асослар (massa gelatinosa) ушбу асосларнинг таркибий қисмлари желатин, глицерин ва тозаланган сув. уларнинг нисбатлари хар хил фармакопеяларда турлича келтирилган. масалан, желатин миқдори 10% дан (франция) 20% гача (венгрия) бўлиши мумкин. биз амалиётимизда қўллайдиган таркиби қуйидагича: желатин -1 қисм тозаланган сув – 2 қисм глицерин – 5 қисм технологияси: майдаланган желатин устига тозаланган сув қуйилиб 30-40 дақиқага қолдирилади, бўкиши учун. сўнг глицерин қўшилади ва сув хаммомида бир хил масса хосил бўлгунча иситилади камчилиги: кўп доривор моддалар билан номутаносиб, механик қатиқликка эга эмас, сақланганда қўриб қолади, микроорганизмларни ривожланиши учун яхши мухит бўлганлиги сабабли, тез моғорлайди гидрофил асослар: совун-глицеринли асос (massa sapo-glycerinata) австрия ва польша фармакопеялари …

5 / 30

даги доривор моддаларни тўлиқ чиқариб беради; узоқ сақланиш вақтига эга бўлиб, микроорганизмлар ривожланиши учун муҳит яратмайди; қуйиш ва пресслаш йўли билан олинадиган шамчаларда қўлланилиши мумкин; субтропик иқлимга эга бўлган давлатларда ишлатилиши мумкин, чунки хароратнинг ўзгаришларига чидамли; ушбу асосда тайёрланган шамчалар эстетик кўринишга эга бўлиб, таннархи унчали қиммат эмас. гидрофил асослар: полиэтиленоксидли асослар (камчиликлар:) кўпгина моддалар (фенол, резорцин, танин, салицилатлар, йодидлар, бромидлар ва б.) билан номутаносиб тўғри ичакда эрувчанлиги секин кечади ва тўлиқ эмас, демак доривор моддар хар хил тезликда ва секин сўрилади полиэтиленоксидлар ёнидаги тўқималардан сувни тортиш ва уларда эриш хусусиятига эга полиэтиленоксидларнинг қовушқоқлиги паст бу эса дори турини бўшлиқларда туришини қийинлаштиради шамча таркибига дори моддаларни қўшиш агар дори моддаcи мойда эриcа, 1 қиcм мойда эритилиб қўшилади (камфора, фeнол,ментол). агар дори моддаcи мойда эрувчан бўлcа ва миқдори кўп бўлcа, бунда аcоcни эриш тeмпeратураcини паcайтириб юборади. бу xолда шамчаларни қаттиқлигини ошириш учун мум ёки парафин қўшилади. агар дори моддаcи cувда эриcа, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yumshoq dori turatlari. shamchalar, ishlatiladigan asoslar, umumiy texnologiyasi"

powerpoint presentation ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги тошкент фармацевтика институти мавзу: юмшоқ дори турлари. шамчалар, ишлатиладиган асослар, умумий технологияси. режа: 1.шамчалар таърифи, таснифи 2.шамчаларни дори тури сифатида афзаллик ва камчиликлари 3.асослар ва уларга куйилган талаблар 4.шамчаларни тайёрлаш технологиялари 5.шамчаларни сифатини бахолаш шамчалар таърифи, таснифи шамчалар - деб организм бўшликларига киритиш учун мўлжалланган, хона хароратида қаттик, ва тана хароратида суюқланадиган дозаларга бўлинган дори турига айтилади. давлат фармакопеясининг xi нашрида шамчаларга маҳсус мақола келтирилган тарихдан шамчалар қадимги дори шакллларидан бўлиб, уларнинг тарихида қуйидаги даврлар белгиланган: биринчи давр- какао мойи шамча асоси сифатида ишлатилишидан...

This file contains 30 pages in PPT format (1.3 MB). To download "yumshoq dori turatlari. shamchalar, ishlatiladigan asoslar, umumiy texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yumshoq dori turatlari. shamcha… PPT 30 pages Free download Telegram