o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi

PPTX 10 pages 939.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 939.0 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint presentation o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi bilan bog‘liq ekanligi roxmanova gulsevar 1. til aloqalari va lug'atshunoslik an'analari 2. qadimgi turk va arab leksikografiyasi tarixi 3. o'zbek leksikografiyasining ildizlari reja: zamonaviy o'zbek leksikografiyasining xususiyatlari o'zbek tili lug'atlarida, arab va fors tillaridan olingan 5000 dan ortiq so'zlarning etimologiyasi va zamonaviy ma'nolarini aniqlashga alohida e'tibor qaratiladi. zamonaviy o'zbek leksikografiyasi 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, 100 mingdan ortiq so'zli lug'atlar yaratish bilan, shu jumladan, samarqand va toshkentdagi ilmiy markazlarning hissasini aks ettiradi. hozirgi zamon o'zbek leksikografiyasi, elektron lug'atlar yaratish va 300 dan ortiq terminologik lug'atlarni nashr etish orqali, milliy tilning rivojlanishiga sezilarli hissa qo'shmoqda. arab leksikografiyasi tarixi ix-xi asrlarda bag'dod, qayrovan va kordovada arab tilining lug'atlari, jumladan, birinchi katta lug'at bo'lgan "sahih al-lug'a" kabi asarlar yaratildi, bu esa keyinchalik turkiy lug'atshunoslikka ta'sir ko'rsatdi. andalusiya (ispaniya) va shimoliy afrikada 12-15 asrlarda arab tilining mintaqaviy dialektlari va ularning leksikasini aks ettiruvchi ko'plab …

2 / 10

lib kelgan, bu esa o'zbek tili leksikasining boy va xilma-xil bo'lishiga yordam bergan. qadimgi türk yozuvlarida, masalan, 8-asrga oid orxon-enesei yodgorliklarida uchraydigan leksik birliklarning bir qismi hozirgi o'zbek tilida ham mavjud bo'lib, bu ikki til o'rtasidagi genetik aloqani ko'rsatadi. arab tili ta'siri o'zbek leksikografiyasida arabcha so'zlarning fonetik va morfologik o'zgarishlarini kuzatish, 8-15-asrlar oralig'ida bo'lib o'tgan til aloqalarining chuqurligini ko'rsatadi, ayniqsa diniy va ilmiy terminologiyada. arab tili ta'siri natijasida, taxminan 1000 dan ortiq arabcha so'zlar o'zbek tilining lug'at tarkibiga kirgan bo'lib, ularning aksariyati samarqand va buxoro kabi yirik shaharlardagi ilmiy muhitda faol qo'llanilgan. arab tilidan o'zbek tiliga o'tgan 300 dan ortiq so'zlar, o'zbek tilida yangi ma'no va qo'llanilishlarga ega bo'lib, tilning boyishida muhim rol o'ynagan, jumladan, matematika va astronomiya sohalarida. qadimgi turk leksikografiyasi tarixi qadimgi turk leksikografiyasining eng qadimgi namunalari milodiy viii-ix asrlarga oid, xitoy va mo'g'uliston hududlarida topilgan yozuvli manbalar orqali o'rganilgan. bu davrda lug'aviy ma'lumotlar asosan turkiy tillar va …

3 / 10

s ettiradi, bu davrda 100 dan ortiq qo'lyozma lug'atlar mavjud bo'lgan. sovet davrida, taxminan 1920-1990 yillar oralig'ida, o'zbek tili bo'yicha 5 jildli "o'zbek tili lug'ati" kabi keng ko'lamli lug'atlar yaratildi, ular 100 000 dan ortiq so'zni o'z ichiga oldi. xix asrning ikkinchi yarmida rus olimlari tomonidan o'zbek tili bo'yicha birinchi lug'atlar (masalan, "turk-rus lug'ati") nashr etilishi o'zbek leksikografiyasining rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. leksik madaniy almashinuv turk xalqlari orasida so'z boyligi almashinuvi natijasida 15-asrda zamonaviy o'zbek tiliga taxminan 5000 ta qadimgi turkiy ildizga ega so'zlar o'tgan. "leksik madaniy almashinuv" jarayonida 8-10-asrlarda buxoro va samarqand shaharlarida arab tilidan o'zbek tiliga 300 dan ortiq so'zlar kirib kelganligi aniqlangan. "leksik madaniy almashinuv" o'rganilishi natijasida, 11-13 asr yozma manbalarida taxminan 200 ta fors-tojikcha so'zlarning o'zbek tiliga kirib kelganligi tasdiqlangan. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png

4 / 10

o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi - Page 4

5 / 10

o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi"

powerpoint presentation o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi bilan bog‘liq ekanligi roxmanova gulsevar 1. til aloqalari va lug'atshunoslik an'analari 2. qadimgi turk va arab leksikografiyasi tarixi 3. o'zbek leksikografiyasining ildizlari reja: zamonaviy o'zbek leksikografiyasining xususiyatlari o'zbek tili lug'atlarida, arab va fors tillaridan olingan 5000 dan ortiq so'zlarning etimologiyasi va zamonaviy ma'nolarini aniqlashga alohida e'tibor qaratiladi. zamonaviy o'zbek leksikografiyasi 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, 100 mingdan ortiq so'zli lug'atlar yaratish bilan, shu jumladan, samarqand va toshkentdagi ilmiy markazlarning hissasini aks ettiradi. hozirgi zamon o'zbek leksikografiyasi, elektron lug'atlar yaratish va 300 dan ortiq terminologik ...

This file contains 10 pages in PPTX format (939.0 KB). To download "o‘zbek lug‘atchiligining eski turkiy til va arab leksikografiyasi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek lug‘atchiligining eski t… PPTX 10 pages Free download Telegram