materiklar iqlimi va iqlimni shakillantiruvchi omillar

PPTX 15 pages 2.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation materiklar iqlimi iqlim xosil qiluvchi omillar xasanova nozima 1. materik iqlimi 2. iqlimni shakillantiruvchi omillar 3. materik iqlimining xususiyatlari reja: relyefning ta'siri baland togʻli hududlar, masalan, pomir-oloy togʻ sistemasining 3000-5000 metr balandliklarida, quyosh radiatsiyasining kuchli ta'siri tufayli keskin kontinental iqlim shakllanadi, bu yerda katta amplitudali harorat farqlari kuzatiladi. markaziy osiyo choʻllarida, masalan, qizilqum choʻlida, relyefning tekisligi tufayli yozning issiq va quruq, qishning sovuq va quruq boʻlishiga olib keladigan kuchli kontinental iqlim hukmronlik qiladi. quruqlik va suvning issiqlik sig'imi ekvator yaqinidagi okeanlarning katta issiqlik sig'imi tufayli, bu hududlarda yil davomida harorat farqi past bo'ladi. aksincha, sibir kabi qit'a ichki qismlarida, suv massalaridan uzoqligi sababli, juda katta harorat farqlari kuzatiladi. suvning yuqori issiqlik sig'imi tufayli, masalan, orol dengizi atrofidagi hududlar, quruqlikka qaraganda ancha yumshoq iqlimga ega bo'ladi, bu harorat tebranishlarini kamaytiradi. suv massasi 1 kaloriya issiqlikni o'zlashtirish uchun 1 gradus selsiyga ko'tarilish uchun 1 gramm suv 4 havoning aylanishi o'rta …

2 / 15

adi. okean oqimlari el-nin’yo hodisasi 2-7 yilda bir marta sodir boʻlib, peru va ekvador qirg'oqlaridagi suv haroratini 5°c gacha oshiradi, global iqlimga ta'sir ko'rsatadi. gulf stream kabi iliq okean oqimlari, 5-10 million kub metr suvni sekundiga tashiydi va g'arbiy yevropa iqlimini sezilarli darajada yumshatadi. antropik omillar o'zbekistonning farg'ona vodiysida, 10000 ga yaqin dehqon xo'jaliklarida, intensiv sug'orish natijasida yer osti suvlari 5-10 metrga pasaygan, bu esa tuproqning sho'rlanishiga va unumdorligining pasayishiga olib keldi. markaziy osiyo, xususan qozogʻistonning shimoliy hududlarida, antropik omillar tufayli 2020-yildan beri o'rtacha harorat 1-2°c ga ko'tarildi, bu esa qurg'oqchilikka va cho'l hosil bo'lishiga olib keldi. iqlimbop qiluvchi omillar shimoliy amerika tekisliklarida, 40° shimoliy kengliklarda, qishda sovuq, quruq antitsiklonlar hukmronlik qiladi, bu esa qattiq qish mavsumini keltirib chiqaradi. ekvator yaqinidagi hududlarga nisbatan 60° shimoliy kengliklarda joylashgan sibir kabi mintaqalar quyosh nurlarining kamroq tusish burchagiga ega, bu esa ancha past temperaturaga olib keladi. materik iqlimining xususiyatlari materik iqlimi qishda kuchli …

3 / 15

? materik iqlimining amplitudasi, masalan, sibirda yoki markaziy osiyoda, 50°c dan ortiq boʻlishi mumkin, bu esa okeanik iqlimga qaraganda ancha yuqori. materik iqlimining shakllanishida qit’aning kattaligi muhim rol oʻynaydi; masalan, yevroosiyo qit’asi katta hajm tufayli kuchli materik iqlimiga ega. kenglik ta'siri kenglik ta'siri natijasida, masalan, 40° shimoliy kenglikda joylashgan samarqand shahri bilan 60° shimoliy kenglikda joylashgan sankt-peterburg shahri o'rtasida sezilarli harorat farqi kuzatiladi, bu esa iqlimning keskin kontinental bo'lishini ko'rsatadi. kenglik ta'siri tufayli, masalan, toshkent (41°n) va moskva (55°n) shaharlarida yillik temperatura amplitudasi farqi 20°c dan ortiq bo'lib, kontinental iqlimning kuchli ta'sirini aks ettiradi. dengizdan uzoqlik dengiz sathidan 1000 metr va undan baland joylashgan tog‘li hududlar, misol uchun, pomir tog‘lari, dengizdan uzoqligi bilan birgalikda, ancha qattiq va sovuq qish fasllariga ega bo‘lib, minimal temperatura -30°c dan pastga tushadi. o‘rta osiyo hududida, dengizdan 500 km dan ortiq masofada joylashgan shaharlar, masalan, toshkent, qishda sovuq, yozda esa issiq va quruq ob-havo bilan …

4 / 15

materiklar iqlimi va iqlimni shakillantiruvchi omillar - Page 4

5 / 15

materiklar iqlimi va iqlimni shakillantiruvchi omillar - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "materiklar iqlimi va iqlimni shakillantiruvchi omillar"

powerpoint presentation materiklar iqlimi iqlim xosil qiluvchi omillar xasanova nozima 1. materik iqlimi 2. iqlimni shakillantiruvchi omillar 3. materik iqlimining xususiyatlari reja: relyefning ta'siri baland togʻli hududlar, masalan, pomir-oloy togʻ sistemasining 3000-5000 metr balandliklarida, quyosh radiatsiyasining kuchli ta'siri tufayli keskin kontinental iqlim shakllanadi, bu yerda katta amplitudali harorat farqlari kuzatiladi. markaziy osiyo choʻllarida, masalan, qizilqum choʻlida, relyefning tekisligi tufayli yozning issiq va quruq, qishning sovuq va quruq boʻlishiga olib keladigan kuchli kontinental iqlim hukmronlik qiladi. quruqlik va suvning issiqlik sig'imi ekvator yaqinidagi okeanlarning katta issiqlik sig'imi tufayli, bu hududlarda yil davomida harorat farqi past bo'ladi. ak...

This file contains 15 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "materiklar iqlimi va iqlimni shakillantiruvchi omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: materiklar iqlimi va iqlimni sh… PPTX 15 pages Free download Telegram