azot guruhi prezentatsiyasi

PPTX 20 pages 68.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation azot guruhchasi. azot marjona 1. azot guruhi: umumiy xususiyatlar 2. azotning biologik ahamiyati 3. azotning kimyoviy xossalari reja: azotning allotropik modifikatsiyalari azotning asosiy allotropik modifikatsiyasi n₂ boʻlib, yer atmosferasining taxminan 78% ini tashkil etadi va 2 atomli molekula shaklida mavjud. uning erish nuqtasi -210°c, qaynash nuqtasi esa -196°c atrofida. o'zbekistonning olmaliq shahridagi ilmiy markazlarda, yuqori energiyali lazerlardan foydalanib, azotning meta-barqaror allotropik modifikatsiyalarini olish bo'yicha tadqiqotlar olib borilmoqda, lekin hozircha 3 dan ortiq allotropik shakl haqida ma'lumot yo'q. azotning kamdan-kam uchraydigan allotropik shakllaridan biri, n₄ ni olish, juda yuqori bosim va past harorat sharoitida, masalan, 100 gigapaskal bosim va -200°c atrofida amalga oshiriladi, bu esa uning barqarorligini cheklaydi. azotning elektron tuzilishi va valentligi azotning elektron tuzilishi uning tabiatda keng tarqalganligi bilan bog'liq. uning 7 ta izotopi mavjud, eng ko'p tarqalgani ¹⁴n hisoblanadi. atmosferada esa 78% azot gaz (n₂) ko'rinishida mavjud, bu esa yer atmosferasining muhim tarkibiy qismidir. azot atomining …

2 / 20

qishloq xo'jaligi korxonalarida keng qo'llaniladi. o'zbekistonda 2022-yilda azot o'g'itlari ishlab chiqarish hajmi 1,5 million tonnadan oshdi, bu mamlakatning qishloq xo'jaligi ehtiyojlarini qondirishga sezilarli hissa qo'shdi. azot kislotasi va uning tuzlari azot kislotasi kuchli oksidlovchi bo'lib, 68% li eritmasi qaynatilganda 121°c da qaynaydi va uning tuzlari – nitratlar, o'g'it sifatida keng qo'llaniladi, masalan, chili shorasidan olinadigan chili selitrasi. azot kislotasining konsentrlangan eritmasi metallarga, xususan, misga ta'sir qilib, azot oksidi hosil qiladi va bu reaksiya natijasida toksik gazlar ajralib chiqadi, buning oldini olish uchun maxsus xavfsizlik choralari ko'riladi, masalan, 3-sinfli himoya vositalari. azot kislotasi va uning tuzlari (nitratlar) portlovchi moddalar ishlab chiqarishda, masalan, ammoniy nitrat (nh₄no₃) kabi birikmalarning sintezi uchun ishlatiladi, bu esa dunyodagi ko'plab mamlakatlarda kimyo sanoatining muhim qismidir. azot bilan bog'liq muammolar jahon sog'liqni saqlash tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, dunyo bo'yicha 2 millionga yaqin o'lim holati yiliga azot dioksidining yuqori darajadagi ta'siriga bog'liq. o'zbekistonning qoraqalpog'iston respublikasidagi ba'zi hududlarda azotli o'g'itlarning ortiqcha …

3 / 20

ekiston kabi qishloq xoʻjaligi rivojlangan davlatlar uchun yangi texnologiyalarni joriy etish zarurligini koʻrsatadi. oʻzbekistonda ammoniy sulfat ishlab chiqarish hajmini 2025-yilga kelib ikki barobarga oshirish rejalashtirilgan boʻlib, bu mamlakatning azotli oʻgʻitlarga boʻlgan ichki talabini qondirishga yordam beradi. azotning sanoatda qo'llanilishi suyuq azot, -196°c da qaynaydigan kriogen suyuqlik sifatida, tibbiyot va oziq-ovqat sanoatida muzlatish va saqlash jarayonlarida, masalan, samarqanddagi muzlatgichlarda, keng qo'llaniladi. azot, 78% ni tashkil etadigan atmosfera tarkibiy qismi sifatida, metallurgiya sanoatida, masalan, po'lat ishlab chiqarishda, qizdirilgan pechlarda inert muhit yaratish uchun keng qo'llaniladi. ammiak ishlab chiqarishda, azotning muhim roli bor, chunki ammiak o'g'itlar, portlovchi moddalar va boshqa kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishda, masalan, farg'ona vodiysidagi kimyo zavodlarida, asosiy xomashyo hisoblanadi. tadqiqotlar va istiqbollar jahon bo'yicha 50 dan ortiq ilmiy markaz azot birikmalarining yangi sintez usullarini o'rganmoqda, bu esa 2030-yilga kelib yangi avlod ekologik toza o'g'itlarini yaratishga imkon beradi. o'zbekiston fanlar akademiyasi kimyogarlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar natijasida azot oksidlarini 30% ga …

4 / 20

lan, n₂o (kulgir gaz) yevropada 2021-yilda atmosfera gazlari tarkibida 327 ppb ga yetgan va iqlim o'zgarishiga 300 dan ortiq marta ko'proq ta'sir ko'rsatadi. azotning tibbiyotda qo'llanilishi suyuq azot (-196°c) kriyoterapiyada, ya'ni teri va shilliq pardalardagi malign va benign o'smalarning muzlatish yo'li bilan yo'q qilinishida samarali qo'llaniladi, ayniqsa, terining kichik o'smalari davolashda samaradorligi yuqori. azot oksidi (n2o) gazining 1-2% li aralashmasi stomatologiyada og'riqsizlantirish vositasi sifatida qo'llaniladi, bemorlarning taxminan 80%ida samarali bo'lib, jahon bo'ylab ko'plab mamlakatlardagi stomatologiya klinikalarida keng qo'llaniladi. ba'zi dorilar tarkibida azot atomlari mavjud bo'lib, ularning biologik faolligi va organizm tomonidan singishiga ta'sir ko'rsatadi. masalan, nitratlar yurak-qon tomir kasalliklarini davolashda aqsh va evropa davlatlarida keng qo'llaniladi. atmosferadagi azot sikli azot siklining muhim bosqichlaridan biri – ammonifikatsiya jarayoni, unda organik birikmalardagi azotning ammiak (nh₃) ga aylanishi, masalan, hindiston kabi zich aholisi bo'lgan mintaqalarda juda muhimdir. atmosferadagi azotning 78% ini tashkil etayotgani va bu miqdor yer yuzidagi hayot uchun muhim ahamiyatga ega …

5 / 20

ydi. azot guruhiga 15-guruh yoki pniktogenlar deb ham ataladi va 5 ta elementdan iborat bo'lib, ularning atom raqamlari 7 dan 85 gacha o'zgaradi, bu esa ularning xossalarida katta farqlarni keltirib chiqaradi. azotning ekologik ahamiyati nitratlarning ortiqcha miqdori, ayniqsa, sirdaryo daryosi havzasidagi suv havzalariga tushganda, suvning eutrofikatsiyasiga olib kelishi va 1000 dan ortiq suv o'simliklarining rivojlanishiga sabab bo'lishi mumkin. azot, o'simliklar o'sishi uchun muhim ozuqa elementi bo'lib, uning tuproqdagi yetishmasligi 20% gacha hosildorlikni pasaytirishi mumkin, ayniqsa, qashqadaryo viloyatining qurg'oqchil hududlarida. atmosferadagi azotning 78% ni tashkil qilishiga qaramay, o'simliklar uni to'g'ridan-to'g'ri o'zlashtira olmaydi, shuning uchun 50 dan ortiq mamlakatda azotli o'g'itlarning qo'llanilishi muhim ahamiyat kasb etadi. azotning kimyoviy xossalari azotning atom radiusi 56 pm bo'lib, bu davriy jadvalning 15-guruhi elementlari orasida eng kichik hisoblanadi. bu uning yuqori ionlanish energiyasi va yuqori elektr manfiyligi bilan bog'liq, bu esa uning reaktivligini cheklaydi. azotning oksidlanish darajasi -3 dan +5 gacha o'zgaradi, bu esa uning turli …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "azot guruhi prezentatsiyasi"

powerpoint presentation azot guruhchasi. azot marjona 1. azot guruhi: umumiy xususiyatlar 2. azotning biologik ahamiyati 3. azotning kimyoviy xossalari reja: azotning allotropik modifikatsiyalari azotning asosiy allotropik modifikatsiyasi n₂ boʻlib, yer atmosferasining taxminan 78% ini tashkil etadi va 2 atomli molekula shaklida mavjud. uning erish nuqtasi -210°c, qaynash nuqtasi esa -196°c atrofida. o'zbekistonning olmaliq shahridagi ilmiy markazlarda, yuqori energiyali lazerlardan foydalanib, azotning meta-barqaror allotropik modifikatsiyalarini olish bo'yicha tadqiqotlar olib borilmoqda, lekin hozircha 3 dan ortiq allotropik shakl haqida ma'lumot yo'q. azotning kamdan-kam uchraydigan allotropik shakllaridan biri, n₄ ni olish, juda yuqori bosim va past harorat sharoitida, masalan, 100 gi...

This file contains 20 pages in PPTX format (68.4 KB). To download "azot guruhi prezentatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: azot guruhi prezentatsiyasi PPTX 20 pages Free download Telegram