эмоционал (ҳиссий) бузилишлар ва нутқ бузилишларининг дифференциал ташхиси

DOCX 8 pages 29.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
5 маъруза. эмоционал (ҳиссий) бузилишлар ва шу каби ҳолатларда нутқ бузилишларидан фарқлаш режа: 1. електив мутизмни бирламчи нутқ нуқсонларидан фарқлаш 2. невротик дудуқланиш ва уни дифференсиал ташҳислаш 3. билингвизм, унинг ижобий ва салбий оқибатлари одатда эмоционал ва хулқ-атвор бузилишлари болалик ва ўсмирлик даврида бошланади(ф90-ф98). электив мутизм (ф94.0) (баъзи ижтимоий ҳолатларда сўзлашиш қобилиятсизлиги) қизларда кўпроқ истерик невроз шакли сифатида учрайди. бу ҳолат нутқда яққол эмоционал танловчанлик (селективлик) билан ифодаланади: бола айрим вазиятларда тил кўникмаларини намоён қилади ва бошқа (муайян) вазиятларда гапира олмайди. эмоционал бузилишлар, одатда, ижтимоий жонкуярлик, камгаплик, таъсирчанлик ёки қаршилик кўрсатиш каби таниқли шахс хусусиятлари билан бирга кўриб чиқилади. а.вебернинг фикрига кўра, мутизм-шахснинг зарур алоқани ўрната олмаслигитаъсири остида ижтимоий-психологик муносабатларнинг олдинги босқичидаги регрессия. г.е.сухарева мутизмни шок ва субшок ҳолатидаги ўткир психоген реакциялар бўлимида кўриб чиқади. унинг фикрига кўра, ўрта даражада кучли зарба психоген таъсири остида мутизм содир бўлиши мумкин, унда"қисман тормозланиш" кузатилади. одатда, г.е.сухареванинг фикрига кўра, филогенетик жиҳатдан энг ёш …
2 / 8
бўлган даврда ривожланади. мактабда гапиришдан бош тортишлари мактабга кирганидан кейин дастлабки бир неча ой давомида нисбатан кенг тарқалган ҳолатдир. бу каби муаммоларнинг деярли барчаси қисқа муддатли бўлади. олти ёки етти ёшга бориб, частоталарнинг10 000 ига 3 дан 18 гача рўйхатга олинади (болалик аутизм частотаси замонавий ҳисоб-китобларига мувофиқ). ўғил болалар қизларга нисбатан нутқ бузилишларига кўпроқ мойил бўлишига қарамай, қизларда электив мутизм ҳам кенг тарқалган. электив мутизмнинг умумий қабул қилинган таърифига кўра, бола баъзи вазиятларда одатий меъёрга асосан гаплашиши керак, лекин кўпинча тарихда нутқ ривожланишининг асосий босқичларида кечикиш ёки артикуляция билан боғлиқ кичик муаммолар мавжуд. бу дифференциал ташхис учун муҳим аҳамиятга эга. селектив (танлов) тоифасидаги болалар мутахассис билан танлаб гаплашиш эҳтимоли бўлмаганлиги учун боланинг артикуляцияси ва нутқий ривожланиш даражасини бошқа томондан баҳолаш муҳим: уйда гаплашаётган боланинг ёзувини тинглаш ва ёзма ишларини ўрганиш. дифференциал ташхис қуйидаги мезонлар асосида аниқланади. 1. ёш болалар нотаниш вазиятда қанчалик мулоқотга киришимли бўлишлари билан сезиларли фарқланадилар. мактабда ўткинчи …
3 / 8
олкованинг ёзишича, дудуқланиш (ф 98.5) - нутқ аппарати мушакларининг беихтиёр қисқариши (судороги)оқибатида келиб чиқадиган нутқ темп-ритмик ташкил этилишининг бузилиши. дудуқланишда нутқ товуш, бўғин ёки сўзларни тез-тез такрорлаш ёки ўзлаштириш, ёки нутқнинг ритмик оқимини бузадиган тез-тез дудуқланиш ёки паузалар билан тавсифланади. тезлаштирилган нутқ (ф98.6)-тахилалия, баттаризм– нутқ силлиқлигининг бузилиши - оиласида тез ва меъёрдан ортиқ гапирадиганлар бўлиши,улар томонидановознинг асоссиз бўлиниши нотўғри иборалар, такрорлашлар, унинг тушунарлилиги пасайиб кетишига олиб келишимумкин.айрим муаллифлар тезлаштирилган нутқни марказий нутқ механизмининг органик шартланган бузилиши деб ҳисоблайдилар ва бунда муҳим ролни дудуқланиш билан тезлаштирилган нутқнинг генетик алоқасига ишора қилиб, ирсиятга боғлайдилар. тахилалияда секундига 10-12 та товуш ўрнига 20-30 та товуш талаффуз қилинади. нутқ тезкорлиги билан ажралиб туради. агар шошиб гапирилса, нутқ эътибори бузилиши, ноўрин тўхташ, такрорлаш, ютиш, бўғин ва сўзларнинг ўрнини алмаштириш, ибора ва гаплардаги ноаниқликлар кузатилади. бироқ, нутққа эътибор қаратилса, хатоликлар (тутилишлар) йўқолади. нутқий мулоқот вазиятига қараб белгиларнинг оғирлик даражаси ўзгаради. энг катта қийинчиликларни ҳаётий вазиятларда, авторитар одамлар …
4 / 8
ифр 10-кхк бўйича рукн психологик, педагогик хулоса клиник, педагогик хулоса ф90 – ф98 болалик ва ўсмирлик даврида бошланадиган ҳиссий ва хулқий бузилишлар бошланиши болалик ва ўсмирлик ёшларига хос бўлган ижтимоий ҳаракатдаги бузилишлар ф 94 ф94.0 электив мутизм бошқа ҳиссий ва хулқий бузилишлар ф 98 ф98.5 дудуқла ниш алоқа воситаларини қўллашдаги бузилишлар дудуқла ниш(невроз, асаб тизими касаллиги) ф98.6 тезлашган нутқ алоқа воситаларини қўллашдаги бузилишлар тахилалия (баттаризм, полтерн) дифференциал ташхис учун маълум бир қийинчиликларнинг икки тури мавжуд: невротик ва невроз (асаб тизими касаллиги) каби. н.а.власова, н.м.асатиани вабошқа муаллифларнинг ишларида эрта мия органик етишмовчилиги билан болаликда дудуқланиш ҳолатларининг муҳим қисмининг патогенетик муносабатларини кўрсатувчи фактлар мавжуд. дудуқланадиган болалар шуғулланадиган турли гуруҳларда умумий мотор ривожланиши даражасидаги фарқ дифференцион ташхислаш ва коррекция (тузатиш)ни амалга ошириш мақсадида (н.а.власова, н.м.асатиани) клиник таснифлашнингибтидоси бўлган. хх асрнинг 70-йилларида в.в.ковалев дудуқланишнинг бу икки асосий клиник шакли ўртасидаги патогенетик фарққа асосланиб, болалар ва ўсмирларда невротик ва невроз каби дудуқланиш тушунчасини илгари сурди …
5 / 8
иятнинг бирданига ўзгариши ёки тўсатдан қўзғалиш ҳаракати боланинг дудуқланишининг бошланиши учун сабаб бўлади. невротик дудуқланадиган беморлар симптомларнинг юқори динамикаси, коррекцион ва логопедик услубларининг тез ўзлаштирилиши ва психотерапевтик таъсирларга кучли таъсирчанлиги билан ажралиб туради. бундай дудуқланишнинг кечиши, одатда,ижобий хусусиятга эга, аммо нефропатия ва (ёки) такрорий психогенияларнинг мавжудлиги дудуқланишнинг клиник кўринишини ва унинг прогнозини сезиларли даражада оғирлаштиради. невроз дудуқланиш кўпинча босқичма-босқич бошланиши мумкин ва иборали (гапли) нутқ шаклланиш пайтидан бошлаб қайд этилади. невроз дудуқланиши аниқланган беморлар учун нутқ ва умумий моториканинг кечиккан ривожланиши, психопатологик белгилиполиморфизм (комбинация ва церебрастеник невроз каби касалликлар) ва нутқ бузилиши (дудуқланишдан ташқари дислалия, тахилалия, овоз модуляцияси етишмаслиги ва бошқалар). невротик дудуқланиш билан таққослаганда мушакларнинг беихтиёр оғрикли қисқаришга тайёрлиги, гиперкинезга мойиллик, чидамлилик билан боғлиқ ҳаракатлар кузатилади. неврологик текшириш, одатда, доимий вазовегетатив бузилишларва унинг мотор тузилмаларига ишора сифатида бош миянинг эрта органик шикастланиш қолдиқ ҳодисаларини кўрсатади. невроз дудуқланишдаги нутқ бузилишлари ўзининг мустаҳкамлиги, қаршилик кўрсатмаслиги, психотерапевтик таъсирларга бироз сезгир, логопедик тузатиш …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "эмоционал (ҳиссий) бузилишлар ва нутқ бузилишларининг дифференциал ташхиси"

5 маъруза. эмоционал (ҳиссий) бузилишлар ва шу каби ҳолатларда нутқ бузилишларидан фарқлаш режа: 1. електив мутизмни бирламчи нутқ нуқсонларидан фарқлаш 2. невротик дудуқланиш ва уни дифференсиал ташҳислаш 3. билингвизм, унинг ижобий ва салбий оқибатлари одатда эмоционал ва хулқ-атвор бузилишлари болалик ва ўсмирлик даврида бошланади(ф90-ф98). электив мутизм (ф94.0) (баъзи ижтимоий ҳолатларда сўзлашиш қобилиятсизлиги) қизларда кўпроқ истерик невроз шакли сифатида учрайди. бу ҳолат нутқда яққол эмоционал танловчанлик (селективлик) билан ифодаланади: бола айрим вазиятларда тил кўникмаларини намоён қилади ва бошқа (муайян) вазиятларда гапира олмайди. эмоционал бузилишлар, одатда, ижтимоий жонкуярлик, камгаплик, таъсирчанлик ёки қаршилик кўрсатиш каби таниқли шахс хусусиятлари билан бирга кўри...

This file contains 8 pages in DOCX format (29.3 KB). To download "эмоционал (ҳиссий) бузилишлар ва нутқ бузилишларининг дифференциал ташхиси", click the Telegram button on the left.