институционал иқтисодиёт фанини ўрганиш ва институтлар назарияси

DOCX 9 pages 43.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

муаммо ҳаммага маълум усуллар орқали ечилиши мумкин деб ўйлама! 1–мисол. ҳозирги пайтда корхона ва ташкилотларда иш хақи тарқатишнинг биринчи кунида жуда кўп одамлар навбатда тўпланади. натижада иш вақти йўқотилади ва турли хил асаббузарликлар содир бўлади. сиз бу салбий ҳодисаларни олдини олиш учун раҳбар сифатида кассирга қандай маслаҳат берар оласиз? 2–мисол. сиз раҳбарлик қилаётган салқин ичимликлар заводининг маҳсулотлари ички бозорда ўтмай қолди. сотиш ҳажмини ва фойда миқдорини кўпайтириш учун корхона раҳбари сифатида қандай қарор қабул қиласиз? 3–мисол. сизнинг 5 соат бўш вақтингиз бор. ишларингиз уларнинг муҳимлиги бўйича қуйидагича тақсимланади: а) машғулотларга таёргарлик 2 соат; б) янги газеталар билан танишиб чиқиш 1 соат; в) квартирани тозалаш 1 соат; сиз бу ишларни бажармоқчи бўлиб турганингизда кинотеатрда анчадан бери кўрмоқчи бўлиб юрган фильмингиз қўйилаётганлигини эшитдингиз. бир серияли фильмни кўриш сиз учун қанчага тушади? икки серияли фильмни кўришчи? 4–мисол. фараз қилайлик, ўқишни томомлаганингиздан сўнг сизни узоқ бир шаҳарга ишга таклиф қилишди. сиз узоқ бир жойга, …

2 / 9

ойдалана олади. 6. институционал иктисодиёт аниқ фан бўлмаганлиги ҳолда, таҳлилнинг илмий услубларидан фойдалана олмайди. 7. бир шароитда амалга оширилган иқтисодий сиёсат, бошқа шароитда нотўғри амал қилиши мумкин. 8. норматив иқтиодиёт “аслида қандай” эмас, “нима қандай бўлиши керак” саволининг таҳлилий муаммолари билан шуғулланади. 9. табиий фанлардан фарқли равишда, институционал иктисодиёт фани, фундаментал назарий асосларга таянган ҳолда амалий фаолият билан яқинроқ боғлиқликка эга. 10. олий математикани ўзлаштирмасдан туриб, институционал иктисодиёт фанини ўрганиш мумкин эмас. мавзуга доир амалий машқлар ва кейслар: муаммо ҳаммага маълум усуллар орқали ечилиши мумкин деб ўйлама! 1–мисол.йўл ҳаракати қоидалари институт ҳисобланадими? а) ҳа; б) йўқ. жавоб: а), чунки уларйўл ҳаракатиқатнашчилари ўртасидагиўзаро муносабатларни таркиблайди. бошқача айтганда, йўл ҳаракати қоидалари – йўлдаги хатти-ҳаракатни тартибга солувчи институт. 2–мисол.яқин дўкончадан кундалик мевалар харид қилиш истеъмолчи томонидан амалга оширилган мақсадга мувофиқ хатти-ҳаракатнинг тўлиқ ифодаси ҳисобланадими? а) ҳа; б) йўқ. жавоб: б), чунки тўлиқ мақсадга мувофиқлик моделига мувофиқ ҳаракат қилувчи истеъмолчи ҳар куниумуман бозорда ўзини …

3 / 9

уционализм; б) "янги" институционал иқтисодиёт; в) неоинституционал иқтисодиёт. жавоб: в), методологик индивидуализм тамойилига кўра фақат талабанинг ўзи ўз ишининг ташкил этилишига жавоб беради, ташқи институционал омиллар эса иккинчи даражали бўлиб, талабанинг ўқишга бўлган муносабатини акс эттиради. кейслар расмий ва норасмий институтлар: талабаларнинг кўчиришларига қарши қандай курашиш мумкин? талабаларни дастур ёрдамида чиқариб олинган кўчирма учун ҳайдашади. виржиния штати университети физика факультетининг профессори лу блумфилд (lowbloomfield), талабалар ўртасида кўп сонли адабий ўғирлик ҳолатлари ҳақида эшитиб, унга киритилган талабалар ишларини 50 соат ичида матнли кўринишларнинг мос келиши нуқтаи назаридан таҳлил қиладиган махсус компьютер дастурини ёзди. таҳлил тугаганидан кейин дастур профессорни ғазаблантирадиган натижаларни берди, — аниқланишича, талабаларнинг аксарияти ўз ишлари учункатта миқдордаги тайёр матнларни интернетдан ҳамда бошқа талабаларнинг ишларидан ўзлаштириб олар экан. профессорнинг талабига кўра университетда махсус текшириб бошланиб, унда 122 нафар талаба ва битирувчидан иборат рўйхат тузилди. талабалар энди университетдан ҳайдалиши, битирувчилар эса дипломдан маҳрум этилиши мумкин, деб хабар беради «associated press». университет …

4 / 9

дабий ўғирлик, кўчириш ёки соҳтакорлик устида ушлаган ўқитувчилар нима қилиши кераклиги аниқ ёзиб қўйилган шундай ҳужжатни тайёрладикки, унда талабани университдан ҳайдашгача кескин чоралар назарда тутилган. бунда талаба ўқитувчининг ҳатосидан кафолатланган бўлиши керак. ўқувчиларнинг ҳуқуқларини ҳам ҳимоя қилиш лозим. шунинг учун талаба шикоят аризасини беришга ҳақли. лекин агар унинг айби исботланса, жазо қатъий бўлиши керак. ўқитувчи сифатида мен барча қоидаларни биринчи машғулотнинг ўзидаёқ эълон қиламан. кўчирмачиликка нисбатан муносабат оддий: аниқланган ҳолатда дарҳол «қониқарсиз» баҳо қўйилади. ҳукум қатъий, шикоятга ўрин йўқ. агар қоидалар брча олдиндан маълум бўлса тортишишга на ҳожат. кўчириш таваккалчилиги ҳақида тинимсиз огоҳлантираман. агар кимдир ёнидагидан кўчирган бўлса, иккаласига ҳам «қониқарсиз» баҳо қўйилади. аммо ҳамма гап кўчириш ва адабий ўғирликда эмас. бундан ташқари, соҳтакорлик ҳам мавжуд. бу бир талаба бошқаси учун қалбаки ҳужжат бўйича зачёт ёки имтиҳон топширадиган ҳолат. ана шундай ҳолатлардан бири бизда ҳам аниқланди. биз бунинг учун талабани университдан ҳайдадик. ҳозирча ҳеч ким буни такрорлашга таваккал қилгани йўқ. …

5 / 9

тибни” таъминлашда расмий қоидаларга қараганда ғоят катта роль ўйнайди. 4. аралаш иқтисодёт давлат ва хусусий мулкдорлар қарори асосида ривожланади. 5. институтлар асосини унинг таркибий қисмлари ҳисобланган нормалар ташкил этади. 6. институтларнинг асосий хусусиятларини қамраб олган ҳолда, уларнинг асосий функцияларини ҳамда ривожланиш қонунларини акс эттиради. 7. товар (хизмат) лар ва ресурслар доиравий айланиши иқтисодий моделида уй хўжалигини ресурсларга бўлган эҳтиёжи ифодаланади. 8. қоидаларга зарурат ҳамма вақт, биттадан кўп субъект мавжуд бўлиб, улар ўртасида қандайдир муносабатлар юзага келган тақдирда, туғилади. 9. норасмий нормалар жамиятда расмий қоидаларга қараганда анча олдин пайдо бўлиб, кўп жиҳатдан расмий, қонунчилик билан мустаҳкамланган нормалар учун асос бўлиб хизмат қилди. 10. институтлар қандай ишлаётганлигини, нима учун улар асрлар мобайнида мавжуд бўлиши ва ривожланишини, уларнинг “ҳаётийлиги” ёки барқарорлигини тушуниш учун институционал ўзгаришларга олиб келувчи сабабларни ўрганиб чиқиш лозим. мавзуга доир амалий мисоллар ва кейслар: муаммо ҳаммага маълум усуллар орқали ечилиши мумкин деб ўйлама! 1–мисол.штакельберг бўйича мувазанат ҳамма вақт мавжуд бўладими? …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "институционал иқтисодиёт фанини ўрганиш ва институтлар назарияси"

муаммо ҳаммага маълум усуллар орқали ечилиши мумкин деб ўйлама! 1–мисол. ҳозирги пайтда корхона ва ташкилотларда иш хақи тарқатишнинг биринчи кунида жуда кўп одамлар навбатда тўпланади. натижада иш вақти йўқотилади ва турли хил асаббузарликлар содир бўлади. сиз бу салбий ҳодисаларни олдини олиш учун раҳбар сифатида кассирга қандай маслаҳат берар оласиз? 2–мисол. сиз раҳбарлик қилаётган салқин ичимликлар заводининг маҳсулотлари ички бозорда ўтмай қолди. сотиш ҳажмини ва фойда миқдорини кўпайтириш учун корхона раҳбари сифатида қандай қарор қабул қиласиз? 3–мисол. сизнинг 5 соат бўш вақтингиз бор. ишларингиз уларнинг муҳимлиги бўйича қуйидагича тақсимланади: а) машғулотларга таёргарлик 2 соат; б) янги газеталар билан танишиб чиқиш 1 соат; в) квартирани тозалаш 1 соат; сиз бу ишларни бажармоқ...

This file contains 9 pages in DOCX format (43.1 KB). To download "институционал иқтисодиёт фанини ўрганиш ва институтлар назарияси", click the Telegram button on the left.

Tags: институционал иқтисодиёт фанини… DOCX 9 pages Free download Telegram