islom dini va uning ijtimoiy-ma’naviy qadriyatlari

DOCX 6 стр. 24,7 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 24,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

1.islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. mamlakat taraqqiyoti, unda yashaydigan aholining o‘zaro hamjixatlikda yashashidagi eng muhim omillardan biri bu — millatlar o‘rtasidagi totuvlik va diniy bag‘rikenglikning o‘rnatilishi hamda uning amalda qo‘llanishidir. mamlakatimiz aholisining ko‘pchilik qismi e’tiqod qiluvchi islom dini necha-necha asrlar davomida jamiki insonlarni hamjihat bo‘lishga, ezgu maqsad yo‘lida qo‘lni qo‘lga berishga, o‘zaro nizo, urushlar va milliy hamda diniy kamsitishlarga yo‘l qo‘ymaslikka, umumiy uyimiz-kurrai zaminda do‘st-birodar, ahillikda yashashga undab kelmoqda. dinimizdagi totuvlik va bag‘rikenglik tushunchalari qur’oni karim, hadisi sharif hamda ulug‘ ajdodlarimiz asarlarida o‘z isbotini topgan. buni quyidagilar misollida ham ko‘rish mumkin. birinchidan, islomning asosi bo‘lgan qur’oni karimdagi ilk “fotiha” surasida allohni barcha olamlarning parvardigori, deya tafsir etilishi dinimizning tenglik va bag‘rikenglik dini ekanligidan dalolatdir. ushbu surada allohning rahmli va mehribon ekanligi e’tirof e’tiladi; ikkinchidan, islomda qur’ondan keyingi eng muhim manba bo‘lgan hadisi sharifda, islomda eng yaxshi xislatlar ochlarga taom bermoqlik hamda tanigan yo tanimaganga salom …

2 / 6

bir-biringizga teskari bo‘lmang. ey allohning bandalari, hammangiz aka-uka bo‘linglar” dedilar. bundan ko‘rinib turibdiki, jamiki insonlar bir-birini hurmat qilishi, qo‘llab-quvvatlashi va o‘zaro nizolarga bormasliklari lozim. islom dini g`oyalari va qadriyatlari, unga e’tiqod qiluvchi xalqlar milliy ongning rivojlanishida bir turtki bo`lib asta-sekin ma`naviy ruhiy jihatdan jipslasha borib, yagona maslakdoshlar jamiyati vujudga kela boshladi. zero, bu qadriyatlar va ruhiy bilimlar mohiyatini ezgulik va poklikka da`vat etuvchi g`oyalar tashkil etgan. islom dini yovuzlik ustidan pirovardida tantana qilish to`g`risidagi g`oya bilan tarbiyalanib kelgan xalqlar uchun islomdagi insonparvarlik va ma`rifatpvarvarlik g`oyalari bir-birini to`ldirgandi. diniy qadriyatlar, marosim va an’analarning shakllanishi uzoq tarixiy davrlarga borib taqaladi. ibtidoiy din shakllaridan boshlangan bu jarayon milliy va jahon dinlari shakllanib, keng yoyila boshlagan paytlarda ancha rivojlangan. hozirgi diniy qadriyatlarning mavjudligi diniy talimotlarga asoslansada uning rivojlanishi jamiyat hayotidagi ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy-axloqiy taraqqiyot bilan mustahkamlangan. ular xalqimizning turmush tarzi va jamiyat hayoti uchun muhim ahamiyat kasb etmoqda. milliy ma’naviyatimizning qadimiy ildizlari, shu jumladan …

3 / 6

madaniyat, ilm va tafakkur rivojlangan bir davr bo`ldi. bu davrda diniy bilimlar bilan bir qatorda dunyoviy ilmlar ham o`z rivojiga ega bo`ldi. islom dini - arabiston yarim oroli doirasidan chiqib, taraqqiy etgan jahon diniga aylandi. islomning din sifatida shakllanib, rivojlanishi aynan shu davrlarga to`g`ri keladi. albatta, bunga turli mintaqalardagi jarayonlar o`z ta`sirini ko`rsatdi. xususan, movarounnahrning islom madaniyati va fanning algebra, astronomiya, falsafa, tarix, hadis, kalom va boshqa sohalariga ko`rsatgan ta`siri juda kattadir. ayniqsa fiqh ilmi sohasida movarounnahrning tutgan o`rni beqiyosdir. insonning chin ma`nodagi insonligi uning imoni, diyonati, mehr-oqibati, pokligi va halolligi, kamtarligi va boshqalar bilan o`lchanadi. bu umumiy tarzda insoniylik tushunchasi bilan ifodalanadi. insoniylik esa faqat imonli insonlardagina bo`ladi. bu o`rinda hamma kishilar uchun umumiy tarzda tegishli bo`lgan masalalar ustida baholi qudrat fikr yuritamiz. har birimiz imon tushunchasining mohiyatini to`g`ri anglab, tushunib olsak, imonni izohlovchisi bo`lgan diyonat, vijdonlilik, insof, mehr-oqibat, sahovat, adolatlilik, poklik va halollik, kamtarlik va boshqa ma`naviylik fazilatlarining …

4 / 6

muomala va munosabatlarida g`araz bo`lmaydi ta`madan va xaromdan hazar qiladilar. har ishlarida faqat bu dunyoni emas, oxiratni ham o`ylab ish tutadilar. barcha amallari va hatti-harakatlarini shunga bo`ysundirishga harakat qiladilar. ma`naviy-ahloqiy fazilat sifatida esa imon faqat odamzotgagina xos ruhiy hodisa jumlasiga kiradi. inson, odamzotdan tashqari hech bir mahluqotda imonning o`rni-tagi ham yo`q. binobarin, odamzod jamiki boshqa jonzotlardan biron bir narsaga ishonib, uni muqaddas deb bilishi, ya`ni imon keltirishi bilan ajralib turadi. iymon kishi ma`naviyatining, ahloqining o`q ildizi, poydevori, negizidir. imondan mahrum kimsaning aqli nechog`li o`tkir, irodasi naqadar cho`ng bo`lmasin va shular tufayli o`zligidan qanchalik mag`rurlanmasin, u chinakam insonlar qatoriga hech qachon kiritilmagan, kiritilmaydi ham. zero, imonsiz odam na allohdan qo`rqadi va na bandalaridan uyaladi. u o`z nafsining itoatkor quli bo`lib, har qanday razolat va pastkashliklardan qaytmaydi. alloh hammamizni shundan asrasin. buning uchun imon yo`lini tutishimiz lozim.imonning mohiyati azaldan olam va odamzotning kelib chiqishi, odamning olamdagi o`rni qanday, inson umrining ma`nosi nimada, …

5 / 6

rf-odatlar, rasm-rusumlar, an`analar va ular zamiridagi bilimlar tashkil etadi. dunyoviy imonning o`zagi odamiylikdan iborat bo`lib, uning tarkibiga kiradigan unsurlar, qirralar, jihatlar g`oyat turli-tumandir. odamiylik deganda xalqimiz uzoq tarixi davomida turli sinovlardan o`tib sayqal topib kelayotgan va faqatgina ijobiy fazilatlar tarzida e`zozlanadigan ma`naviy-ahloqiy qadriyatlarni tushunsak bo`ladi. odamiylik g`oyasi xalqimizning butun turmush tarziga, urf-odatlari hamda an`analariga, uning mislsiz boy og`zaki va yozma ijodiga, mumtoz adabiyotimiz va san`atimizga singib ketgan bo`lib, hozircha chuqur o`rganilib umumlashtirilgani yo`q. dunyoviy imon odamlarni to`g`ri yo`ldan borishga qaratilgan ma`naviy qadriyatlar tizimidir. imonli bo`lishning mohiyatini hayo, andisha, shirin so`zlilik, halollik va adolatlilik, or-nomuslilik, vijdonlilik, vafodorlik, mehnatsevarlik, sahovatlilik, mehr-muhabbatlilik, hayr-ehsonlilik kabi ahloqiy qadriyatlardan iborat ekanini ko`ramiz. demak, imon komil insonnnig yetuk ma`naviy fazilatlari majmuidir. imonsizlik esa vijdonsizlik, e`tiqodsizlik, tuban yo`llarga yurish, ahloq, odob, insonparvarlik qoida va talablariga rioya qilmaslikdir. “otang bolasi bo`lma, odam bolasi bo`l”, “o`zingga ravo ko`rmaganni boshqaga ham ravo ko`rma”, “yomon o`z g`amida, yaxshi – el g`amida” singari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dini va uning ijtimoiy-ma’naviy qadriyatlari"

1.islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. mamlakat taraqqiyoti, unda yashaydigan aholining o‘zaro hamjixatlikda yashashidagi eng muhim omillardan biri bu — millatlar o‘rtasidagi totuvlik va diniy bag‘rikenglikning o‘rnatilishi hamda uning amalda qo‘llanishidir. mamlakatimiz aholisining ko‘pchilik qismi e’tiqod qiluvchi islom dini necha-necha asrlar davomida jamiki insonlarni hamjihat bo‘lishga, ezgu maqsad yo‘lida qo‘lni qo‘lga berishga, o‘zaro nizo, urushlar va milliy hamda diniy kamsitishlarga yo‘l qo‘ymaslikka, umumiy uyimiz-kurrai zaminda do‘st-birodar, ahillikda yashashga undab kelmoqda. dinimizdagi totuvlik va bag‘rikenglik tushunchalari qur’oni karim, hadisi sharif hamda ulug‘ ajdodlarimiz asarlarida o‘z isbotini topgan. buni qu...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (24,7 КБ). Чтобы скачать "islom dini va uning ijtimoiy-ma’naviy qadriyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dini va uning ijtimoiy-ma… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram