steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. referat, 9 bet

DOC 9 pages 761.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 761.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. reja 1. steroidlar va terpenlar haqida umumiy tushuncha. 2. steroidlar va terpenlarning stereokimyosi. 3. steroidlar va terpenlar ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. 4. manbalar. 1. steroidlar va terpenlar haqida umumiy tushuncha. sovunlanmaydigan lipidlarni ikkita katta guruhga bo‘lib o‘rganiladi: - terpenlar; - steroidlar. terpenlar ko‘proq o‘simliklarda, steroidlar esa tirik organizmlarning tarkibida uchraydi. terpenlar tabiatda ignabargli daraxtlarning sharbati va smolasida, shuningdek, qator o‘simliklarning efir moylarida uchraydi. ikki va undan ortiq izopren molekulasi qoldiqlaridan tashkil topgan uglevodorodlar va ularning kislorod saqlagan hosilalari terpenlar sinfini tashkil qiladi. xususan, kislorod saqlagan hosilalari terpenoidlar deb ataladi. izopren molekulasi qoldiqlaridan tashkil topgani uchun ularni izoprenoidlar deb ham ataladi. sovunlanmaydigan lipidlar sinfiga kiruvchi steroidlar steranning hosilalardir. hozirgi kunda 20000 dan ortiq steroid ma’lum va ulardan 100 dan ortig‘i tibbiyotda qo‘llanadi. ular organizmda turli vazifalarni bajaradi. 2. steroidlar va terpenlarning stereokimyosi. steroidlar halqali tuzilishga ega. steroidlarning asosini steran (siklopentanopergidrofenantren) …

2 / 9

aming eng muhim namoyondasi bo'lib, u organizmning barcha to‘qimalarida ayniqsa nerv to‘qimalarida ko‘p boiadi. biologik membranalaming asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. terpenlar umumiy (c5h8)n formulaga ega. odatda n ning qiymati 0 dan 8 gacha bo‘ladi. keng tarqalgan izoprenoidlardan biri tabiiy kauchuk bo‘lib, u izoprenning polimeridir terpenlar «boshi» (b) «dumiga» (d) – izopren qoidasi bo‘yicha bog‘langan pentadiyen qoldiqlardan tuzilgan molekulalardir. bu qoidaga ko‘ra bir izopren molekulasining birinchi uglerod atomi (b) boshqa izopren qoldig‘ining to‘rtinchi uglerod atomiga (d) birikadi. terpenlarning hosil bo‘lishini ikkita izopren qoldig‘idan tashkil topgan mirtsen misolida ko‘rib chiqish mumkin. ochiq zanjirli terpenlarga xmel moyida uchraydigan mirsen, atirgul moyida uchraydigan geraniol spirt va boshqalar misol bo‘ladi. molekulasidagi izopren qoldiqlarining soniga ko‘ra terpenlar quyidagicha sinflanadi: - ikki izopren qoldig‘ini saqlagan terpenlar – monoterpenlar; - uchta izopren qoldig‘ini saqlagan terpenlar – seskviterpenlar; - to‘rtta izopren qoldig‘i saqlagan terpenlar – diterpenlar; - oltita izopren qoldig‘i saqlagan terpenlar – triterpenlar; - sakkizta izopren qoldig‘i saqlagan …

3 / 9

reaksiyasi natijasida hosil bo‘ladi. 3. steroidlar va terpenlar ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. bir halqali terpenlar va ularning kislorodli birikmalarini mentan qatoridagi uglevodorodlaning hosilalari deb qarash mumkin. mentanning o‘zi tabiatda uchramaydi. u suyuqlik bo’lib simolni gidrogenlab olinadi. mentan qatori terpenlaming namoyondasi limonendir. limonen - rus olimi vagner tomonidan aniqlangan. u ikkita enantiomer ko‘rinishida uchraydi. (+) - limonen apelsin, selderiy va zira moyida uchraydi. (-) - limonen esa limon va archa moyida uchraydi. rasimat limonen dipenten deb ham ataladi. u izoprenni polimerlab olinadi. dipenten skipidarda, shuningdek kauchuk quruq haydalganda ham hosil bo‘ladi. limonen - alkenlarga xos reaksiyalarga kirishadi, yani brom va suvni biriktirib olish reaksiyalariga kirishadi: terpengidrat tibbiyotda (bronxit) balg‘am ko‘chiruvchi, antiseptik va siydik haydovchi vosita sifatida qo’llaniladi. mentanning kislorodli birikmalaridan mentol yalpiz moyidan yoki timolni gidrogenlab olinadi. u suvda yomon, organik erituvchilarda yaxshi eruvchan kristall (тс = 42,5°с) modda. teriga surtilganda kuchli sovutadi va shuning uchun bosh og‘rig‘ini qoldiruvchi vosita hisoblanadi. …

4 / 9

steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. referat, 9 bet - Page 4

5 / 9

steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. referat, 9 bet - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. referat, 9 bet"

mavzu: steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. reja 1. steroidlar va terpenlar haqida umumiy tushuncha. 2. steroidlar va terpenlarning stereokimyosi. 3. steroidlar va terpenlar ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. 4. manbalar. 1. steroidlar va terpenlar haqida umumiy tushuncha. sovunlanmaydigan lipidlarni ikkita katta guruhga bo‘lib o‘rganiladi: - terpenlar; - steroidlar. terpenlar ko‘proq o‘simliklarda, steroidlar esa tirik organizmlarning tarkibida uchraydi. terpenlar tabiatda ignabargli daraxtlarning sharbati va smolasida, shuningdek, qator o‘simliklarning efir moylarida uchraydi. ikki va undan ortiq izopren molekulasi qoldiqlaridan tashkil topgan uglevodorodlar va ularning kislorod saqlagan hosilalari terpenlar sinfini tashkil q...

This file contains 9 pages in DOC format (761.5 KB). To download "steroidlar va terpenlarning stereokimyosi hamda ular ishtirokidagi muhim biologik jarayonlar. referat, 9 bet", click the Telegram button on the left.

Tags: steroidlar va terpenlarning ste… DOC 9 pages Free download Telegram