ekonometrika yakuniy testlar

DOCX 68 pages 819.8 KB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 819.8 KB

File type DOCX

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

1-variant 1. ekonometrika fanining maqsadi, metodi va vazifalari. ekonometrikaning maqsadi- bu real iqtisodiy ob’yektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilishning usullarini ishlab chiqishdan iborat. ekonometrikaning metodologiyasi . ekonometriklar iqtisodiy muammoni tahlil qilishda qanday yo‘l tutadilar, ya’ni ularning metodologiyasi nimalardan iborat? ekonometrika metodologiyasi bo‘yicha bir necha maktablar mavjud, lekin biz bu yerda hozirgacha iqtisodiyot va boshqa ijtimoiy fanlarning empirik tadqiqotlarida ustunlik qilib kelayotgan an’anaviy yoki klassik metodologiyani keltirib o‘tamiz. an’anaviy ekonometrik metodologiyalar quyidagi yo‘nalishlarda olib boriladi: 1. nazariya yoki gipotezaning qo‘yilishi; 2. nazariyaning matematik modelini aniqlashtirish; 3. statistik yoki ekonometrik modelni aniqlashtirish; 4. ma’lumotlarni to‘plash; 5. ekonometrik model parametrlarini baholash; 6. gipotezalarni testdan o‘tkazish; 7. prognozlash yoki oldindan aytib berish; 8. boshqarish maqsadlari uchun modeldan foydalanish. ekonometrikaning vazifalari 1) modelni spesifikasiya qilish - empirik tahlil uchun ekonometrik modellarni tuzish; 2) modelni parametrlashtirish - tuzilgan model parametrlarini baholash; 3) modelni verifikasiya qilish - model parametrlari sifatini va butun modelning o‘zini tekshirish; 4) model …

2 / 68

yektlarining iqtisodiy faoliyati tahlili va rejalashtirishni takomillashtirishga qaratilgan tadbirlardan biridir. iqtisodiy-statistik modelashtirishni noaniq bo‘lishligining sabablari quyidagi hollarda sodir bo‘lishi mumkin: 1. axborotli – axborotning xatoligi, uning ko‘rsatkichlari, omillar va ob’yektlar majmuining noaniqligi; 2. tarkibiy – aniqlanmagan xilma-xilliklarning mavjudligi; 3. modelli – ko‘rsatkichlar va dalillar o‘rtasida bog‘lanish shakllaridan noto‘g‘ri foydalanish. 3)chiziqli va chiziqsiz regression bog‘lanishlar. korrelyatsion tahlil bog‘lanish zichligi haqida tushuncha beradi lekin uning ko‘rinishi (shakli) haqida emas. regression tahlil bir yoki bir nechta omillarning natijaviy ko‘rsatkichga ta’sirini tahlil qilish uchun qo‘llaniladi. agar korrelyatsion tahlil asosida o‘rganilayotgan hodisalar o‘rtasidagi bog‘liqliklar mustahkam (ya’ni yetarlicha kuchli va statistik jihatdan ahamiyatli) bo‘lsa, ularning matematik ifodasini regression model ko‘rinishida topish va uning adekvatligini baholash maqsadga muvofiqdir. juft regressiyada analitik bog‘lanish turini tanlash uchta usul orqali amalga oshirilishi mumkin: - grafik (korrelyatsiya maydonini tahlil qilish asosida); - analitik (o‘rganilayotgan xodisalar o‘rtasidagi munosabatni nazariy jihatdan o‘rganish asosida); - eksperimental (qo‘llaniladigan sifat mezoni asosida eng yaxshi tanlovi bilan …

3 / 68

odel so‘zi lotincha “modulus” so‘zidan olingan bo‘lib, o‘lchov, me’yor degan ma’noni anglatadi. keng ma’noda model biror ob’yektni yoki ob’yektlar sistemasini namunasidir. model tushunchasi biologiya medisia, fizika va boshqa fanlarda ham qo‘llaniladi. jamiyatdagi va iqtisodiyotdagi ob’yektlarni matematik modellar yordamida kuzatish mumkin. bu tushuncha modellashtirish deyiladi. iqtisodiy model - iqtisodiy ob’yektlarning soddalashtirilgan nusxasidir. bunda modelning hayotiyligi, uning modellashtiriladigan ob’yektga aynan mos kelishi muhim ahamiyatga egadir. lekin yagona modelda o‘rganilayotgan ob’yektning hamma tomonini aks ettirish mumkin emas. shunda jarayonning eng xarakterli va eng muhim belgilari aks ettiriladi. iqtisodiyotda modellar turli asoslarga kо’ra tasniflanadi. amaliy maqsadiga kо’ra ekonometrik modellar iqtisodiy jarayonlarning umumiy xususiyatlari va qonuniyatlarini tadqiq qilishda ishlatiladigan nazariy-analitik modellarga va aniq iqtisodiy masalalarni yechishda qо’llaniladigan amaliy modellar (iqtisodiy tahlil, bashoratlash, boshqarish modellari)ga bо’linadi. 2. korrelyatsiya koeffitsientining turlari va hisoblash usullari. korrelyatsiya koeffitsiyenti (r) –1 dan +1 oralig‘ida bo‘ladi. agar r 0 bo‘lsa omillar o‘rtasida bog‘lanish mavjud emas, 0 r 1 bo‘lsa, to‘g‘ri bog‘lanish …

4 / 68

$adi. agar juft korrelyatsiya koeffitsiyenti 0,8 dan katta bo‘lsa, unda omillararo bog‘lanish kuchli deb hisoblanadi va erkin omillar ma’lum darajada bir birini takrorlaydi. agar modelda o‘zaro bog‘langan omillar qatnashsa, model yordamida qilingan hisoblar noto‘g‘ri chiqishi mumkin va omillar ta’siri ikki barovar hisoblanishi mumkin. o‘zaro bog‘langan ta’sir etuvchi omillardan bittasi modeldan chiqarib tashlanadi. albatta modelda kuchliroq va mustahkamroq omil qoladi. 3. ko‘p omilli modellarda agar natijaviy omilga bir necha omillar ta’sir ko‘rsatsa, unda omillar orasida ko‘plikdagi korrelyatsiya koeffitsiyenti hisoblanadi. chiziqsiz regressiya uchun o‘rganilayotgan hodisalar o‘rtasidagi bog‘lanishlarning zichligi korrelyatsiya indeksi bilan baholanadi rxy (0\ taжn-2 bo‘lsa, regressiya tenglamasining tegishli koeffitsiyenti ahamiyatga ega deb hisoblanadi. taжn-2 - aniqlik bilan n-2 erkin darajalar sonida styudent mezoni. hosil bo‘lgan regressiya tenglamasi va uning koeffitsiyenlari ijobiy baholangandan keyin shu tenglama bo‘yicha prognoz qiymatlarini hisoblab topish mumkin. buning uchun regressiya tenglamasidagi x o‘zgaruvchiga tadqiqotchini qiziqtirgan tegishli qiymatlar beriladi, a va b koeffitsiyentlar eng kichik kvadratlar usuli bilan …$

5 / 68

darajalarining ortishi bilan ortib borsa, u holda vaqt qatorsining multiplikativ modeli tanlanadi. qo'shimcha modelni tanlashda, davriy komponent qator asl va silliqlangan qator darajalari orasidagi farqni topish bilan farqlanadi. multiplikativ modelda davriy tebranishlar dastlabki va tekislangan qator darajalari orasidagi nisbatni topish yo'li bilan aniqlanadi. keyin bir tebranish davridagi kuzatuvlarga mos keladigan o'rtacha qiymatlar hisoblanadi. 11-variant 1. regression tahlilda eng kichik kvadratlar usulining qо‘llanilishi. funksiyalar parametrlari odatda “eng kichik kvadratlar” usuli bilan aniqlanadi. eng kichik kvadratlar usulini mazmuni quyidagicha: haqiqiy miqdorlarning tekislangan miqdorlardan farqining kvadratlari yigindisi eng kam bo‘lishi zarur (yyxˆ )2 min bir omilli chiziqli bog‘lanishni olaylik: yxˆa0+a1x qiymat (y-yxˆ )2 eng kam bo‘lishi uchun birinchi darajali xosilalar nolga teng bo‘lishi kerak. chiziqli regressiyaning parametrlar sharxini ko‘rib chiqamiz. omilli o‘zgaruvchi a1 koeffitsiyenti, u x omili bir birlikga o‘zgarsa y ning o‘rtacha hisobda qanchalarga o‘zgarishini ko‘rsatadi. misol uchun tassavur qilaymizki, xarajat bilan ishlab chiqarilgan mahsulot hajmi o‘rtasida bog‘liqligi quyidagini tashkil etsa: y …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrika yakuniy testlar"

1-variant 1. ekonometrika fanining maqsadi, metodi va vazifalari. ekonometrikaning maqsadi- bu real iqtisodiy ob’yektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilishning usullarini ishlab chiqishdan iborat. ekonometrikaning metodologiyasi . ekonometriklar iqtisodiy muammoni tahlil qilishda qanday yo‘l tutadilar, ya’ni ularning metodologiyasi nimalardan iborat? ekonometrika metodologiyasi bo‘yicha bir necha maktablar mavjud, lekin biz bu yerda hozirgacha iqtisodiyot va boshqa ijtimoiy fanlarning empirik tadqiqotlarida ustunlik qilib kelayotgan an’anaviy yoki klassik metodologiyani keltirib o‘tamiz. an’anaviy ekonometrik metodologiyalar quyidagi yo‘nalishlarda olib boriladi: 1. nazariya yoki gipotezaning qo‘yilishi; 2. nazariyaning matematik modelini aniqlashtirish; 3. statistik yoki ekonomet...

This file contains 68 pages in DOCX format (819.8 KB). To download "ekonometrika yakuniy testlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrika yakuniy testlar DOCX 68 pages Free download Telegram

ekonometrika yakuniy testlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ekonometrika yakuniy testlar"

Similar files