parazitozlar (sodda jonivorlar va gelmintlar) keltirib chiqaruvchi kasalliklar. referat 10 bet.

DOC 10 pages 62.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: parazitozlar (sodda jonivorlar va gelmintlar) keltirib chiqaruvchi kasalliklar. reja 1. parazitozlarning asosiy turlari. 2. parazitozlar keltirib chiqaradigan kasalliklar. 3. xastalikdan saqlanish yo‘llari. 4. adabiyotlar. 1. parazitozlarning asosiy turlari. odam va hayvonlarning a’zo va to‘qimalari hisobiga yashovchi mayda chuvalchanglar – gijjalar (gelmintlar), ular keltirib chiqaradigan kasalliklar gelmintozlar deyiladi. insoniyatga gelmintozlar juda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lib, ular barcha parazitar kasalliklarning 90 foizni tashkil qiladi. kasallik manbai bemor odam va gijjalar bilan zararlangan hayvonlar hisoblanadi. qo‘zg‘atuvchining turi, yuqish yo‘li va yuqish omillariga ko‘ra gelmintozlar uchga bo‘linadi: - biogelmintozlar; - geogelmintozlar; - kontagioz. biogelmintozlar. bu turdagi kasallikda gijja lichinkalarining invaziya (yuqumlilik darajasi) bosqichiga qadar yetilishida oraliq xo‘jayin, tirik organizm – ya’ni, biologik muhit kerak bo‘ladi. geogelmintozlar. bu turdagi gelmintozda lichinkalarning yuqumlilik bosqichiga qadar yetilish jarayoni tuproqda yuzaga keladi. kontagioz. kontagioz ya’ni, muloqot orqali yuqadigan gelmintozlar – ushbu turdagi gelmintlar odamdan odamga bevosita iflos qo‘llar, uning ichki kiyimi, choyshablari, yuvinishda ishlatiladigan buyumlari va maishiy …

2 / 10

gan sabzavotlar, rezavor mevalar va ko‘katlarni iste’mol qilish orqali o‘zlariga gijja tuxumlarini yuqtirib oladilar. aynan sabzavotlar, rezavor mevalar va ko‘katlar orqali askaridoz, trixotsefalyoz, ankilostomidoz, strongiloidoz va exinokokkoz kabi gijja kasalliklari kelib chiqadi. 2. parazitozlar keltirib chiqaradigan kasalliklar. parazitlar xo'jayinlariga turlicha ta'sir ko'rsatadi va ularda har xil kasalliklarni keltirib chiqaradi. hayvonot dunyosi keltirib chiqaradigan kasalliklar invazion yoki parazitar kasalliklar (asosan parazit chuvalchanglar, o'rgimchaksimonlar, hasharotlar hamda bir hujayrali hayvonlar tomonidan qo'zg'atiladigan kasalliklar) deyiladi, o'simliklar dunyosi keltirib chiqaradigan kasalliklar esa infektsion kasalliklar deyiladi(viruslar, bakteriyalar, zamburug’lar). xo'jayinning bitta organi yoki butun organizmida joylashgan parazitlar yig’indisiga – parazitotsenoz deyiladi va u yerdagi o’zaro munosabatlar sinergetik (bir-birini to’ldiruvchi) yoki antogonistik (qarama-qarshi) xarakterga ega bo’ladi. xo’jayinda bir nechta parazit bo’lsa (parazitotsenoz), parazitlarning umumiy patogenlik xususiyati yanada ortadi. parazitlarning patogenlik ta’siri ko’p omillarga ya’ni, parazitning turiga, tanada tarqalishiga, invaziya intensivligiga, xo’jayinni fiziologik xolatiga va hokazolarga bog’liq. organizmdagi turli parazitlar xo'jayin organizmiga turlicha ta'sir ko'rsatadi. m: askarida bilan zararlangan …

3 / 10

oonozlar. ayrim guruh parazitlar faqat hayvonlarda parazitlik qiladi va ular keltirib chiqaradigan kasalliklar zoonozlar deb ataladi(m: qushladagi bezgak kasalligi). 2. antropozoonozlar. odam va hayvonlar uchun umumiy bo’lgan parazitar kasalliklar. bunda tashuvchilar kasallik qo'zg'atuvchilarini hayvonlardan odamga va aksincha, odamdan hayvonlarga yuqtiradi(m: kanalar va hasharotlar turli gelmintozlarni, o'lat, leyshmanioz, tayga ensefaliti va boshqalarni yuqtiradi). 3. antroponozlar. kasallikning faqat odam organizmida kuzatilishi (m: trixomonodoz, ichburug', bezgak, vabo va h.k.). invazion kasalliklarni har birini alohida nomlash uchun kasallik qo'zg’atadigan parazit avlodi nomini oxiriga “az”, yoki “oz” qo'shimchasi qo'shiladi. m: amyobalar keltirib chiqaradigan kasallik, amyobiaz, ascaridalar avlodi vakilari qo'zg’atadigan kasallik askaridoz, fasciola avlodi vakillari qo'zg’atadigan kasallik fastsiolyoz deb ataladi. parazitar kasalliklarni klinik belgilari turlicha bo’ladi. kasallik belgilari yashirin (yopiq), namoyon bo’lsa ham turli boshqa kasalliklarga xos belgilarni paydo bo’lishi bilan kechadi: - surunkali charchash; - ishtahani o’zgarishi(yomonlashuvi); - asabiy bo’lib qolish; - ovqat hazm qilish sistemasidagi buzilishlar(ko’ngil aynashi, qayt qilish, ich qotishi, ich ketishi, qorin …

4 / 10

rifi bo’yicha kasallik qo'zg’atuvchilari odam va hayvonlarga qon so’ruvchi bo'g’imoyoqlilar orqali o'tsa bunday kasalliklar transmissiv yoki tabiiy o’choqli kasalliklar deyiladi. tabiiy o’choqli kasalliklarning tarqalishida bo’g’moyoqlilarning ahamiyati nihoyatda katta. bo’g’moyoqlilarni qon so’ruvchi parazitligidan ko’ra kasallik qo’zg’tuvchilarini sog’lom odam va hayvonlarga yuqtirishi xavfli hisoblanadi. m: bezgak, tif, virusli ensefalit, leyshmanioz, tripanasomoz. transmissivus - lotincha so'z bo'lib, olib o'tish, tashib o'tish, o'tkazish degan ma'nolarni anglatadi. transmissiv kasalliklarni qo'zg’atuvchilarini tabiatda manba (makon) lari mavjud bo’ladi. akademik ye.n. pavlovskiy va uning shogirdlari sobiq ittifoqning turli mintaqalarida parazitlarni murakkab sirkulyatsiya jarayonlarini o’rganish hamda odam va hayvonlarda ko’p uchraydigan kasallik qo’zg’atuvchi va tarqatuvchilarini kompleks ekologo-parazitologik tomondan tatqiq qilish maqsadida juda katta hajmdagi ishlarini olib borishgan. tadqiqotlar natijasida transmissiv kasalliklarni tabiiy o’choqli ekanligi haqida ta’limot yaratildi. transmissiv kasalliklarni tabiiy o’choqlari u yoki bu geografik mintaqalarga moslashganligi bilan xarakterlanadi (m: o’rmon zonalarida kana ensefaliti, cho’l zonalarda tif, o’lat (chuma) o’choqlari, kesilgan o’rmon, quruq o’tloqlarda, sharqiy zonalarda yapon ensefaliti, issiq …

5 / 10

toparazitlar (bo'g’moyoqlilar) bo'lishi shart. leyshmaniozda - kasallik qo'zg’atuvchilari -leyshmaniyalar, tabiiy rezervlari – kemiruvchilar(qum kalamushlari, yumronqoziqlar), tashuvchilari - iskabtoparlar (flebotomus avlodi). parazitar kasalliklar qo'zg’atuvchilarini yuqtirish yo'llari turlicha. ularni asosiylari quyidagilar: 1. kontaktli (parazitlar kasal hayvonlardan sog' mollarga, ular birga boqilganda va molboqarlar orqali, trixomonadalar va boshqalar). kontaktli o’z navbatida passiv va faol bo'ladi (passiv-trixomonadalar jinsiy yo'l orqali, faol: shistosomalarning lichinkalari faol teri orqali o'tishi). kasallik qo'zg’atuvchilari kasallangan organizmlar bilan to'g’ridan-to'g’ri kontakt orqali yuqadi (qichima, tif, toksoplazma va boshqalar). 2. aerogenli - qo'zg’atuvchilar (havo yo'li) nafas yo'llari orqali yuqadi (gripp, toksaplazmoz, tuberkulyoz, pnevmosistoz). 3. suv orqali - kasallik qo'zg’atuvchilari bilan ifloslangan suv iste’mol qilish bilan bog’liq (amyobali va bakteriyali dizinteriya, vabo(xolera), qorin tifi va boshqalar). 4. alimentar yoki kasallik qo'zg’atuvchilari bilan zararlangan oziq ovqat mahsulotlari orqali (parazitlarning tuxum va lichinkalari chorva mollariga passiv holatda yem-xashak, suv, oraliq xo'jayini orqali oshqozon va ichakka tushadigan parazit chuvalchanglar, koksidiyalar, balantidiylar, toksoplazmalar va boshqalar). 5. perkutan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitozlar (sodda jonivorlar va gelmintlar) keltirib chiqaruvchi kasalliklar. referat 10 bet."

mavzu: parazitozlar (sodda jonivorlar va gelmintlar) keltirib chiqaruvchi kasalliklar. reja 1. parazitozlarning asosiy turlari. 2. parazitozlar keltirib chiqaradigan kasalliklar. 3. xastalikdan saqlanish yo‘llari. 4. adabiyotlar. 1. parazitozlarning asosiy turlari. odam va hayvonlarning a’zo va to‘qimalari hisobiga yashovchi mayda chuvalchanglar – gijjalar (gelmintlar), ular keltirib chiqaradigan kasalliklar gelmintozlar deyiladi. insoniyatga gelmintozlar juda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lib, ular barcha parazitar kasalliklarning 90 foizni tashkil qiladi. kasallik manbai bemor odam va gijjalar bilan zararlangan hayvonlar hisoblanadi. qo‘zg‘atuvchining turi, yuqish yo‘li va yuqish omillariga ko‘ra gelmintozlar uchga bo‘linadi: - biogelmintozlar; - geogelmintozlar; - kontagioz. biogelmintozl...

This file contains 10 pages in DOC format (62.0 KB). To download "parazitozlar (sodda jonivorlar va gelmintlar) keltirib chiqaruvchi kasalliklar. referat 10 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitozlar (sodda jonivorlar … DOC 10 pages Free download Telegram