fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanish mavzusini o‘rganish metodikasi

DOCX 39 pages 6.1 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

kurs ishi mavzu: “fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanish” mavzusini o‘rganish metodikasi. mundarija kirish i bob.fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari haqida umumiy tushuncha .…………………………………………………….....5 1.1. boshlang‘ich sinf ona tili darslarida fe’l va uning turlari …………..………….5 1.2. fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi………………………...15 ii bob.boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun fe’l tuslanishini o‘rganish metodikasi……………………………….24 2.1.fe’lning shaxs-son qo‘shimchalarini o‘rgatishda yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish ……………………………………………………24 2.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga shaxs-son qo‘shimchalarini mashqlar orqali o‘rgatish …………………………………………………………………………..31 xulosa…………………………………………………………………………37 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..39 kirish kurs ishining dolzarbligi. tilning qudratli quroli bo‘lgan fe’l so‘z turkumi insoniyat fikrining harakatini, holatini va mavjudligini ifodalaydi. u gapning qalbini ochib, voqealarni jonlantiradi, xayollarni tarjima qiladi va hissiyotlarni aks ettiradi. fe’l so‘z turkumini chuqur o‘rganish tilni tushunish, to‘g‘ri qo‘llash va dunyoni yangicha ko‘rishga imkon beradi. fe’l so‘z turkumini o‘rganishning maqsadi tilning tuzilishi va qoidalari haqida chuqurroq tushunchaga ega bo‘lishdir. bu bizga grammatik qoidalarni to‘g‘ri qo‘llashga, o‘z fikrlarini aniq va ravshan ifodalashga yordam beradi. shuningdek, fe’l so‘z turkumini bilish boshqa so‘z …

2 / 39

ilan belgilanadi: birinchidan, o‘zbek tili fe’l sistemasining murakkabligi va uning grammatik kategoriyalarining ko‘p qatlamli tuzilishi til o‘rganuvchilar uchun qiyinchilik tug‘diradi. fe’llarning shaxs va son qo‘shimchalari bilan to‘g‘ri tuslanishi nafaqat grammatik jihatdan, balki kommunikativ jihatdan ham muhim ahamiyat kasb etadi. ikkinchidan, maktab ta’limi amaliyotida fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi mavzusini o‘qitishda turli xil metodologik yondashuvlar qo‘llanilmoqda, ammo ularning samaradorligi to‘liq o‘rganilmagan. bu esa zamonaviy metodika talablariga mos keluvchi yangi yondashuvlarni ishlab chiqish zaruriyatini tug‘diradi. uchinchidan, chet tillarni o‘rganishda o‘zbek tilining grammatik xususiyatlarini tushunarli tarzda tushuntirish muammosi mavjud. fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi qoidalarini sistematik va aniq tarzda bayon etish xorijiy tillarni o‘rganuvchilar uchun katta ahamiyat kasb etadi. kurs ishining maqsadi: so‘z turkumlarini o‘rganish, fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi jarayonini o‘qitishning samarali metodikasini ishlab chiqish va uni amaliy jihatdan asoslash. kurs ishining vazifalari: - boshlang‘ich sinf ona tili darslarida fe’l va uning turlari haqida ma’lumot to‘plash; - fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishini …

3 / 39

tish - so‘rovnoma kurs ishining tuzilishi: kurs ishi kirish, 2 bob, 4 bo‘lim, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar va ilovadan iborat. jami 40 sahifadan tashkil topgan. i.bob.fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari haqida umumiy tushuncha. 1.1. boshlang‘ich sinf ona tili darslarida fe’l va uning turlari. fe’l ustida ishlashda izchillik, bo‘limlar orasidagi bog‘lanish, dastur materialining hajmi, uni har bir sinfda o‘rganish usullari va vositalari shu so‘z turkumini o‘rganish vazifasi, uning lingvistik xususiyatlari va kichik yoshdagi o‘quvchilaming bilish imkoniyatlariga qarab belgilanadi. “fe’l” mavzusini o‘rganishda asosiy vazifalar: so‘z turkumi sifatida fe’l haqida dastlabki tushunchani shakllantirish, o‘quvchilar nutqini fe’llar bilan boyitish hamda og‘zaki va yozma nutqda fe’ldan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmasini o‘stirish, o‘quvchilaming aqliy faoliyatini rivojlantirish, grammatik mavzu bilan bog‘liq holda ayrim imloviy qoidalarni o‘zlashtirish hisoblanadi. bu vazifalar bir-biri bilan bog‘liq holda hal etiladi. fe’lning lingvistik xususiyatlari xiyla murakkab, shuning uchun boshlang‘ich sinf o‘quvchilari faqat uning muhim nazariyalari bilan tanishtiriladi. material tanlashda shu materialning nutq va imloga oid vazifalarni hal …

4 / 39

t yaratadi. masalan, bolalar kuzda meva va sabzavotlarni, daraxtlami kuzatib yoki rasmlarni ko‘rib, gapni mazmunga mos so‘zlar bilan to‘ldiradilar: kuzda mevalar qiladi?... (pishadi), sabzavotlar nima qiladi?... (yetiladi), daraxt baiglari nima qiladi?... (sarg‘ayadi). bolalar nima qilyaptilar?... (dam olyaptilar), ...(o‘ynayaptilar), ... (ishlayaptilar). fe’lni o‘rganishda maqsadga qaratilgan ishlar harakatni bildirgan so‘zlar mavzusini o‘rganishdan boshlanadi (1-sinf, o‘quv yilining 2-yarmi). fe’l leksik ma’nosi bilan grammatik ma’nosi (harakat bildirishi) mos keladigan (nima qilyapti?) yugurayapti, arralayapti, sakrayapti, (nima qildi?) yugurdi, arraladi, sakradi, (nima qiladi?) yuguradi, arralaydi, sakraydi kabi misollardan foydalanish bilan, o‘quvchilar o‘zlari bajargan harakatlarni aytishni so‘rab, ular bergan javobini (fe’lni) so‘roqlari bilan xattaxtaga yozib, suhbat o‘tkazish bilan tushuntiriladi. o‘quvchilarni so‘roq berish bilan holat bildiradigan uxlayapti, о ‘ynayapti, faxrlanadikabi fe’llami ham tanlashga o‘rgatib borish muhim ahamiyatga ega. bunday mashqlar o‘quvchilarda predmet harakatini keng ma’noda tushunish ko‘nikmasining shakllana borishiga yordam beradi. dastur o‘quvchilarda so‘zlarga so‘roq berib, ularni bir-biridan farqlash ko‘nikmasini shakllantirishni talab etadi. buning uchun o‘qituvchi fe’ining har …

5 / 39

monidan bajarilsa, nima qildilar?, nima qilyaptilar?, nima qilmoqchilar? so‘roqlarini berishni bilishlari zarur. bunday so‘roqlarga javob berishga o‘rgatish o‘z navbatida, fe’l zamonlarini o‘rganishga tayyorlash demakdir. 1-sinfda morfologik so‘roq so‘z nimani bildirishini aniqlash maqsadida beriladi. o‘quvchilarni so‘zga so‘roq berishga, o‘qituvchi bergan so‘rog‘iga javob bo‘ladigan so‘zlarni tanlashga, so‘zni so‘rog‘iga mos ravishda o‘zgartirishga (nima qildi? — o‘qidi, nima qilamiz? o‘qiymiz, nima qilmoqchi? — o‘qimoqchi kabi) o‘rgatiladi. 2—3-sinflarda fe’lni o‘rganish. bu bosqichning asosiy vazifasi “fe’l — so‘z turkumi” degan tushunchani shakllantirish, bo‘lishli va bo‘lishsiz fe’llarning ma’nosi va shakliga qarab farqlash ko‘nikmasini hosil qilish, bo‘lishsizlik qo‘shimchasi (-ma) ning talaffuzi va imlosini o‘rgatish hisoblanadi. fe’ining harakat bildirishi yuzasidan o‘quvchilarda aniq tasavvur hosil qilish uchun o‘qituvchi ularga shu darsdagi mehnat jarayonini tasvirlashni, ya’ni o‘quvchilaming o‘zlari bajarayotgan ish-harakatni aytishni so‘raydi, suhbat o‘tkazadi. suhbatda “o‘qituvchi nima qildi? o‘quvchilar nima qildilar? hozir o‘qituvchi nima qilyapti? o‘quvchilar nima qilyaptilar? endi o‘quvchilar nima qiladilar? o‘qituvchi nima qiladi?” kabi savollardan ham foydalanadi. suhbat jarayonida …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanish mavzusini o‘rganish metodikasi"

kurs ishi mavzu: “fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanish” mavzusini o‘rganish metodikasi. mundarija kirish i bob.fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari haqida umumiy tushuncha .…………………………………………………….....5 1.1. boshlang‘ich sinf ona tili darslarida fe’l va uning turlari …………..………….5 1.2. fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanishi………………………...15 ii bob.boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun fe’l tuslanishini o‘rganish metodikasi……………………………….24 2.1.fe’lning shaxs-son qo‘shimchalarini o‘rgatishda yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish ……………………………………………………24 2.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga shaxs-son qo‘shimchalarini mashqlar orqali o‘rgatish …………………………………………………………………………..31 xulosa…………………………………………………………………………37 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..39 kirish k...

This file contains 39 pages in DOCX format (6.1 MB). To download "fe’llarning shaxs-son qo‘shimchalari bilan tuslanish mavzusini o‘rganish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: fe’llarning shaxs-son qo‘shimch… DOCX 39 pages Free download Telegram