bakteriyalarning morfologiyasi. rikketsiyalar, aktinomisetlar, xlamidiylar, mikoplazmalar, zamburug'lar, sodda jonivorlar. referat 8 bet.

DOC 8 pages 50.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu: bakteriyalarning morfologiyasi. rikketsiyalar, aktinomisetlar, xlamidiylar, mikoplazmalar, zamburug'lar, sodda jonivorlar. reja 1. mikroorganizmlarning morfologiyasi (tashqi tuzilishi). 2. rikketsiyalar. 3. aktinomisetlar. 4. xlamidiylar va mikoplazmalar. 5. zamburug'lar va sodda jonivorlar. 6. adabiyotlar. 1. mikroorganizmlarning morfologiyasi (tashqi tuzilishi). mikroorganizmlarning shakli ham, o‘lchamlari ham doimiy emas. ularning bu o‘zgarishlari modifikatsion bo‘lib, nasldan-naslga berilmaydi. tashqi sharoit nisbalan turg‘un bolsa, ularning evolutsion jarayon natijasidagi shakli saqlanib qolinadi. tashqi ko‘rinishi jihatidan bakteriyalar 4 ta ko‘rinishda bo‘ladi: sharsimon (kokklar), tayoqchasimon (bakteriyalar, batsillalar, klostridiylar), buralgan (vibrionlar, spirillalar, spiroxetalar), ipsimon (xlamidobakteriyalar). kokklar (lot. coccus — don, sharsimon mikroorganizm) sharsimon, ellipissimon, burchaksimon, lansetsimon shakllarda bo‘lib, joylashishiga, bo‘linishiga va biologik xususiyatiga ko‘ra, mikrokokklar, diplokokklar, streptokokklar, tetrakokklar, sarsinalar, stafilakokklarga bo’linadi. mikrokokklar (lot. micrococcus) yakka, juft yoki tartibsiz joy-lashgan hujayralardan iborat. ular havo, suvda saproflt tarzda hayot kechiradigan mikroorganizmlardir (masalan, m. roseus va boshqalar). diplokokklar (lot. diplococcus — qo‘shaloq) bitta tekslikda bo‘linib, juft kokklarni hosil etadi. diplokokklarga minigokokk — meningitning qo‘zg‘atuvchisi, gonokokk — …

2 / 8

o‘zg‘atuvchi sifatida qayd qilinmagan. stafilakokklar (lot. staphylococcus — shingilsimon joylashgan kokklar). har xil tekislikda, bir-biriga nisbatan tartibsiz joylashgan bo‘ladi. ba’zilari odam va hayvonlarda kasallik keltirib chiqaradi. masalan, shoph. aureus. tayoqchalar. tayoqchasimon bakteriyalar 3 guruhga: bakteriyalar, batsillalar va buralgan klostridiylarga bo‘linadi. bakteriyalarga spora hosil qilmaydigan tayoqchasimon mikroorganizmlar kiradi (dizenteriya, difteriya, sil va boshqalar). batsillalarga (lot. bacillus — tayoqcha) va klostridiyalar (lot. closter — urchuq) spora hosil qiluvchi mikroorganizmlar kiradi (qoqshol, kuydirgi). tayoqchasimon bakteriyalar shakl jihatdan qisqa (tulyaremiya), uzun (kuydirgi), buralgan va o‘tkir uchli (fuzobakteriyalar) bo'ladi. buralgan shaklli bakteriyalar. bu guruhga vibrionlar, spirillalar, spiroxetalar kiradi. vibrionlar (lot. vibrio - egilaman) buralgan hujayralar bo‘lib, vergul ko‘rinishida shakllangan bo'ladi (9-rasm). spirillalar (lot. spira - qiyshaygan) o'zida bakteriyalarning buralgan shakllarini namoyon etadi. ipsimon bakteriyalar (oltingugurt, temir bakteriyalari) ko‘lmak suvlarda ko‘proq uchraydi. patogen turlari yo‘q. mikroorganizmlarda polimorfizm hodisasi kuzatiladi. ularda rivojlanishning qaysi bosqichida bo‘lishiga qaramasdan har xil shakllarda individual o‘zgarish kuzatiladi. ular juda ham plastik, tashqi …

3 / 8

ar xususiyatlariga ko‘ra mikoplazmalarga o'xshaydi, ularda dnk va rnk uchraydi, polimorf mikrooiganizmlar, ba’zi- lari kokksimon, donador, diametri 0,5 mk. tayoqchasimonlari 1 — 1,5 mk, uchlari yumaloq yoki biroz bukilganlari 3—4 mk keladi, ipsimon formalari 10—40 mk da donador bo'ladi. rikketsiyalar harakatsiz spora va kapsula hosil qilmaydi. elektron mikroskopda rikketsiyalami kuzatganda ular tashqi va ichki qobiq bilan o'ral- ganligi ma'lum bo‘ldi. sitoplazmasida granulalar shaklidagi ribosomalar bo‘lib, ular 70—200 a kattalikga ega. rikketsiyalar bo‘linib ko‘payadi. patogen rikketsiyalar hayvonlarda va odamda turli- tuman kasalliklami keltirib chiqaradi, tovuq va itlarda rikketsioz, omitoz deb ataluvchi va boshqa yuqumli kasalliklami qo‘zg‘atadi. 3. aktinomisetlar. aktinomitsetlar yoki nurli zamburug‘lar tuzilishi jihatidan bakteriyalar va tuban zamburug‘larga o'xshaydi (13-rasm). ular mog‘or zamburug‘lar bilan bakteriyalar ora- sidagi guruhga mansub, ma’lurn shakl- dagi yadrosi bo‘lmaydi. aktinomitsetlar 600 nm va undan uzun bo‘lgan shox- langan mitseliy hosil qiladi. oziqa muhi- tidagi mitseliy ikki xil holda — biri ozi- qada, ikkinchisi ochiq, ya’ni oziqa …

4 / 8

organizm- lardir (0,1—0,2 nm), ularning hujayra po‘sti bo‘lmaydi, harakatsiz uzun ipchalar yoki yulduzlar shaklidagi saprofit va parazit shakllari mavjud (12-rasm)). hayvonlarda turli-tuman kasalliklami vujudga keltiradi. sistematiklardan berdji ularni alohida musorlasmatales tartibiga ajratadi. mikoplazmalarga bakteriyalarning l-formalari yaqin turadi. bu formalarni tajriba yo‘li bilan ham olish mumkin, buning uchun bakteriyalarga penitsillin bilan ta’sir etiladi. mikoplazmalar ichida yaxshi o‘rganilgan, erkin holda hayot kechiradigan turi musorlasmatales dir. g.morvin va m.turtelen (1964-y.) ularni elektron mikroskopda ko'rib, to‘rt xil hujayrasi: 1) elementar tanasi; 2) oraliq hujayralar; 3) yirik hujayralar: 4) ichida elementar tanasi bolgan yirik hujayralari borligini aniqlaganlar. 5. zamburug'lar va sodda jonivorlar. zamburug’lar. zamburug’lar (fungi yoki mycetes) — eukariot organizmlar dunyosi (bo’limi). zamburug’lar tayyor organik moddalar hisobiga yashaydi, ya’ni geterotrof organism hisoblanadi. odatda o’simliklarda, tuproqda, suvda, hayvonlarda yoki ularning qoldiqlarida hayot kechiradi. oziqlanish usuliga qarab parazit va saprofit zamburug’larga bo’linadi. zamburug’larning odamlar va hayvonlar uchun zararli va foydali yuz mingdan ortiq turi uchraydi. sodda jonivorlar. …

5 / 8

liklarni kеltirib chiqaradigan patogеn xususiyatlilari ham uchraydi. 6. adabiyotlar. 1. n.p.yelinov, n.a.zaikina, i.p.sokolova mikrobiologiya fanidan amaliy mashg`ulotlar uchun o`quv qo`llanma. toshkent – 2007. 2. a.b.g’anixo’jayeva “mikrobiologiya” 3. e.eshboyev “mikrobiologiyadan amaliy mashg’ulotlar” 4. p. mirhamidova, a.h. vahobov, q. davranov, g.s. tursunboyeva mikrobiologiya va biotexnologiya asoslari, darslik. «ilm ziyo» toshkent - 2014

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriyalarning morfologiyasi. rikketsiyalar, aktinomisetlar, xlamidiylar, mikoplazmalar, zamburug'lar, sodda jonivorlar. referat 8 bet."

mavzu: bakteriyalarning morfologiyasi. rikketsiyalar, aktinomisetlar, xlamidiylar, mikoplazmalar, zamburug'lar, sodda jonivorlar. reja 1. mikroorganizmlarning morfologiyasi (tashqi tuzilishi). 2. rikketsiyalar. 3. aktinomisetlar. 4. xlamidiylar va mikoplazmalar. 5. zamburug'lar va sodda jonivorlar. 6. adabiyotlar. 1. mikroorganizmlarning morfologiyasi (tashqi tuzilishi). mikroorganizmlarning shakli ham, o‘lchamlari ham doimiy emas. ularning bu o‘zgarishlari modifikatsion bo‘lib, nasldan-naslga berilmaydi. tashqi sharoit nisbalan turg‘un bolsa, ularning evolutsion jarayon natijasidagi shakli saqlanib qolinadi. tashqi ko‘rinishi jihatidan bakteriyalar 4 ta ko‘rinishda bo‘ladi: sharsimon (kokklar), tayoqchasimon (bakteriyalar, batsillalar, klostridiylar), buralgan (vibrionlar, spirillalar, sp...

This file contains 8 pages in DOC format (50.5 KB). To download "bakteriyalarning morfologiyasi. rikketsiyalar, aktinomisetlar, xlamidiylar, mikoplazmalar, zamburug'lar, sodda jonivorlar. referat 8 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriyalarning morfologiyasi.… DOC 8 pages Free download Telegram