islom madaniyatining shakllanishi

PPT 38 pages 1.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

ислам islom madaniyatining shakllanishi reja: islom dini va uning vujudga kelishi sabablari. islom dinining shakllanishida muhammad alahissalomning o’rni. madina islom davlatining vujudga kelishi, dastlabki xalifalar. islomning markaziy osiyoga tarqalishi paydo bo’lishi va ta’limoti johiliya» so’zi adabiy arab tilida «bilmaslik», ya’ni «yagona xudo – allohni tanimaslik» ma’nolarini beradi. bu istiloh musulmon mualliflari tomonidan arabiston yarim orolining islomdan oldingi davr tarixiga nisbatan ishlatila boshlandi. bu bilan yangi davr tarixchilari qadimgi davrda ichki arabiston aholisi orasida «ko’pxudolik» (al-vasaniya) hukm surardi, degan fikrga urg’u berishni istaydilar. ba’zi tadqiqotchilar johiliya davri 100-200 yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning qancha muddat davom etganligini aniqlash birlamchi manbalar, birinchi navbatda, yozma adabiyotning ozligi, ba’zida butkul yo’qligi tufayli juda mushkul. muhammad payg’ambar hayoti. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib makka va uning atrofi tarixida «fil voqeasi» nomi bilan mashhur bo’lgan jangdan 50 kun keyin tavallud topdi. misrlik munajjim mahmud poshoning aniqlashicha, payg’ambarning tavallud topishlari milodiy sananing …

2 / 38

baynida muhammad payg’ambarga oyatma-oyat, sura-sura tarzida nozil qilingan ilohiy (sakral) kitobdir. bu kitob islom dinining muqaddas manbasi hisoblanadi. islom ilohiyot maktablaridan biri ahl as-sunna va-l-jamoa ta’limotiga ko’ra, qur’on alloh taoloning so’zi va uning azaliy ilmidir. manbalar va adabiyotlar ro’yxati islom madaniyati o`zbekistonda islomiy munosabatlarga keng yo`l ochilgan. istiklolning dastlabki kunlaridanok diyorimizning barcha fukarolari xakikiy e’tikod erkinligini xis eta boshladilar. bugungi kunda uzbekistonda turli din vakillarning xech kanday tusiklarsiz uz dinlariga e’tikod kilishlari uchun barcha sharoitlar yaratilgan. sobik shurolar davrida respublikamizda bor-yugi89 masjid va ikki madrasa faoliyat kursatgan bulsa, xozir uzbekiston musulmonlari idorasi boshkaruvi ostida rasmiy ruyxatdan utgan, barcha kulayliklar yaratilgan 1700 dan ortik masjid, 10 madrasa va toshkent islom universiteti faoliyat kursatib kelmokda. shuningdek, mamlakatimizda istikomat kilayotgan 130dan ziyod millat vakillari xam uzlari e’tikod kilayotgan dinlarida emin-erkin ibodat kilmokdalar. bugun respublikamizda 15 turdagi 170 dan ziyod noislomiy diniy tashkilotlar rasman faoliyat kursatmokda. 1999 yil 7 aprel kuni respublika prezidenti i.karimovning …

3 / 38

qlari va obro’laridan foydalanishga imkon bergan edi». mitz nomli ustoz islom muruvvati haqida quyidagi guvohlikni beradi: «o’rta asrlarda islom mamlakati bilan xristian ovruposi orasidagi farq shundan iborat ediki, birinchisida islomdan boshqa ko’pgina dinlarning vakillari ham bemalol yashar edilar, ikkinchisida esa unday emas edi. islom mamlakatida kanisa va senogoklar hukumat ixtiyoridan tashqarida davr surar edi, xuddi bu mamlakatda emasdek. bu borada ular ahdnomalarda ko’rsatilganidek huquqdan to’la foydalanar edilar. zarurat yuzasidan yahudiy va xristianlar musulmonlar bilan yonma-yon yashadilar. bu holat o’rta asrlarda ovrupo bilmagan muruvvatni yuzaga keltirdi. yahudiy va xristianlar o’z dinlarida hur edilar». islomda ilm-fan va madaniyat tarixda, shu jumladan, g`arblik tarixchilarning guvohliklari bilan avvalgi musulmonlar er yuzida tarqalib, xalqlarga islom da’vatini etkazganlar. shu bilan bir vaqtda o’sha erdagi o’zlari uchratgan ilm-fan, madaniyat va san’atni o’rganganlar. ularning ilmga bo’lgan qiziqishi shu narsalar yozib qoldirilgan manbalardan o’rganishga undagan. musulmonlar o’zlari kirib borgan yurtlardagi ilmiy kitoblarni boshqalarga o’xshab yo’q qilib kuydirib yubormanglar, balki …

4 / 38

ingizga havola qilamiz. niyu-york dorilfununining professori driber o’zining «ilm va din o’rtasidagi tortishuv» nomli kitobida shunday deydi: «musulmonlarning ilm bilan shug`ullanishlari 638 yili iskandariya shahrini qo’lga olishlaridan so’ng boshlangan. ya’ni, muhammad payg`ambarning vafotidan 6 yil o’tgandan so’ng. shu vaqtdan boshlab ikki asr o’tmay greklarning barcha ilmiy kitoblarini chuqur o’rgandilar va to’g`ri baholadilar. 813 yili ma’mun xalifa bo’lganidan so’ng, bag`dod shahri er yuzidagi ilm poytaxtiga aylandi. bu xalifa bag`dodga behisob kitoblar to’pladi, ulamolarni yig`di va ularga zo’r hurmat ko’rsatdi». islom dini tarafdorlari jahon aholisining 20 % ga yaqin qismini tashkil etadi. eng katta musulmon jamoalari indoneziyada (165 mln.), pokiston (125 mln.), bangladesh (120 mln.), hindiston (93 mln.), eronda (63 mln.), turkiya (61 mln.), arab mamlakatlaridan eng yirigi misrda (48 mln.), nigeriyada (43 mln.) mavjuddir. darvoqe, arablar barcha musulmonlarning 20 % ni tashkil etadilar. paydo bo’lishi va ta’limoti johiliya» so’zi adabiy arab tilida «bilmaslik», ya’ni «yagona xudo – allohni tanimaslik» ma’nolarini beradi. …

5 / 38

ga to’g’ri keladi. otasi abdulloh qurayshning banu hoshim, onasi omina bint vahb – banu zuhra urug’idan edilar. vahy nozil bo’lishining boshlanishi. muhammad payg’ambar 40 yoshga yetganida ko’proq yolg’izlikni qo’msaydigan bo’lib qoldi. shunday paytlarda makkadan 3 mil uzoqdagi hiro tog’ida joylashgan g’orga chiqib ketar, yerlik aholi odaticha ramazon oyini u yerda ibodat bilan o’tkazardi. g’amlagan ozuqalari tugagach, xadicha oldiga qaytib, bir oz vaqtdan so’ng yana o’sha g’orga ketar edi. u yerda o’zini sukunatga berib, chuqur o’yga tolar, g’oyibdan quloqlariga «sen allohning elchisisan» degan tovushlar eshitilar edi. ko’p tush ko’rar, tushida ko’rgan narsalari o’ngida to’g’ri chiqar edi. islomiy ma’naviyat nuqtai – nazaridan qaraganida har bir ulamo, har bir diniy rahbar faoliyati oddiy mo’’min – musulmonlar diqqat – e’tiborida bo’lib, ulamolar halol – pokligini ko’rib kimdir havas va xaris – tashnalik bilan din yo’liga kiradi va ikki dunyo saodatiga erishadi, kimdir esa o’zi haddan tashqari taassub qilgan, ideal deb bilgan ulamoning g’ayrashar’iy ishini …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom madaniyatining shakllanishi"

ислам islom madaniyatining shakllanishi reja: islom dini va uning vujudga kelishi sabablari. islom dinining shakllanishida muhammad alahissalomning o’rni. madina islom davlatining vujudga kelishi, dastlabki xalifalar. islomning markaziy osiyoga tarqalishi paydo bo’lishi va ta’limoti johiliya» so’zi adabiy arab tilida «bilmaslik», ya’ni «yagona xudo – allohni tanimaslik» ma’nolarini beradi. bu istiloh musulmon mualliflari tomonidan arabiston yarim orolining islomdan oldingi davr tarixiga nisbatan ishlatila boshlandi. bu bilan yangi davr tarixchilari qadimgi davrda ichki arabiston aholisi orasida «ko’pxudolik» (al-vasaniya) hukm surardi, degan fikrga urg’u berishni istaydilar. ba’zi tadqiqotchilar johiliya davri 100-200 yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning qancha m...

This file contains 38 pages in PPT format (1.6 MB). To download "islom madaniyatining shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom madaniyatining shakllanis… PPT 38 pages Free download Telegram