nutq organlari va ularning vazifalari

PPTX 20 pages 4.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation nutq organlari va ularning vazifalari nazirova muhtaram 1. nutq a'zolari o'zaro ta'siri 2. nutq a'zolarining funksiyalari 3. nutq a'zolari reja: лабларнинг тешикчасининг ўлчами 0 дан 15 мм гача ўзгариши орқали, акустик резонанс частоталари ўзгариб, турли вокал товушларининг пайдо бўлишини таъминлайди. лабларнинг ҳаракатчанлиги нутқнинг 40 дан ортиқ фонемаларини, жумладан, [p], [b], [m], [w] кабиларнинг тўғри талаффузини таъминлайди. лабларнинг икки томонлама (биргаликдаги) ва бир томонлама (алоҳида) ҳаракатлари туфайли, турли тил товушларини, масалан, [u] ва [i] товушларини фарқлаш имконияти пайдо бўлади. lablar tanglay tanglayning orqa qismi, yumshoq tanglay bilan birga, velar tovushlarni (masalan, /k/, /g/, /ŋ/) hosil qilishda muhim rol o'ynaydi va tilning orqa qismi bilan birgalikda taxminan 10 ta fonema hosil qilishga hissa qo'shadi. tanglayning yassi yuzasi, taxminan 7-8 sm uzunlikda, tilning harakatlari bilan birga, turli xil bir-biridan farq qiluvchi ovozlarni yaratishda muhim funksiyani bajaradi. tanglayning oldingi uchdan ikki qismi alveolyar tovushlarning (masalan, /t/, /d/, /n/, /l/, /s/, /z/) artikulyatsiyasida …

2 / 20

iq havo o'tib, chang zarralarini va boshqa katta zarrachalarni to'xtatadi. har bir burun teshigining o'lchami va shakli individual farq qiladi, ammo ularning umumiy maydoni taxminan 2-3 sm² ni tashkil etadi va nafas olish jarayonida havo oqimini tartibga soladi. tishlar inson tishlari, incisivlar, kaninlar, premolyarlar va molyarlar kabi 4 ta asosiy turga boʻlinadi va har bir turining oʻziga xos shakli va funksiyasi mavjud boʻlib, tishlash va chaynash kuchini ta'minlaydi. tishlarning emal qatlami, taxminan 2 mm qalinlikda boʻlib, inson tanasidagi eng qattiq toʻqima hisoblanadi va tishning tashqi yuzasini himoya qilib, artikulyatsiya va ovqat chaynash jarayonlarida shikastlanishdan saqlaydi. tishlar, 32 ta doimiy tishlardan tashkil topgan, ogʻiz boʻshligʻida joylashgan va ovqatni chaynab maydalash, artikulyatsiya jarayonida tovushlarni hosil qilishda muhim rol oʻynaydi. halqum ҳалқумнинг яна бир муҳим функцияси - бу ютқин ва трахея (нафас қувури) ўртасидаги ҳаво йўлини назорат қилишдир. ютиш жараёнида ҳалқумнинг эластик тўқималари ҳаво йўлини ёпади ва озиқ-овқатнинг нафас йўлларига тушиб қолишининг олдини …

3 / 20

boshqa katta zararli moddalardan tozalaydi, ularning o'pkalarga kirishiga to'sqinlik qiladi. yonoqlar ёноқларнинг ички юзасидаги шиллиқ парда 2-3 мм қалинликда бўлиб, тупук безининг оғиз бўшлиғига очиладиган кичик каналлари мавжуд. ёноқларнинг тешикли сохасида taxminan 15-20 та кичик тупук бези жойлашган бўлиб, оғиз бўшлиғининг намлигини таъминлайди. ёноқларнинг мускуллари мимикада, овқат чайнашда ва тилнинг ҳаракатларида фаол иштирок этиб, таъминот қон томирларига бой. reseptörlar рецепторлар, мисол учун, тилнинг таъм кулайдиган 4 та асосий турини (ширин, шоʻр, аччиқ ва норгаш) аниқлашда муҳим роль ўйнайди. ички қулоқдаги рецепторлар 20 000 гц гача бўлган турли хил частотали товушларни қабул қилиб, акустик маълумотни нерв импульсларига айлантиради. овоз пайчаларидаги механорецепторлар овоз чиқариш жараёнидаги босим ва тебранишларни аниқлайди ва бу маълумотни мияга юборади. ovoz paychalari овоз пайчаларининг тебраниш частотаси инсоннинг ёши ва жинсига боғлиқ бўлиб, эркакларда ўртача 100-150 гц, аёлларда эса 200-250 гц атрофида бўлади. овоз пайчаларининг узунлиги ва қалинлиги овознинг баландлиги ва тембрини белгилайди, узунроқ ва юпқароқ пайчалар юқорироқ овоз …

4 / 20

. yutak nafas olish va ovqat hazm qilish tizimlarining kesishgan nuqtasi bo'lib, 2 ta asosiy funksiyani: nafas olish va yutish jarayonlarini ta'minlaydi. yutakning devorlari uchta qatlamdan: shilliq qavat, mushak qavati va fibroz qavatdan tashkil topgan bo'lib, ularning har biri o'ziga xos funksiyalarni bajaradi. til tilning 28 ta suyakdan iborat bo‘lgan murakkab tuzilishi, 17 ta mushakning harakatlanishi bilan nafaqat tovushlarni hosil qilish, balki yuz ifodalarini ham shakllantirishga yordam beradi. tilning oldingi uchdan ikki qismi (2/3) ta’m kurtakchalari bilan qoplangan bo‘lib, taxminan 2000-8000 ta ta’m retseptorlari mavjud. tilning orqa qismi (1/3) epiglottis bilan yaqin aloqada boʻlib, yutish jarayonida oziq-ovqatning nafas yo‘llariga tushishini oldini oladi va bu funksiya tilning 5-7 mm qalinligidagi mushaklar tuzilishi bilan ta’minlanadi. hilum hilum orqali o'pka tomirlari va bronxlari o'pkaga kiradi va chiqadi, bu jarayon nafas olish tizimining 1-bosqichi hisoblanadi va taxminan 3 sm diametrga ega. hilum, o'pkaning medial yuzasida joylashgan chuqurcha bo'lib, o'pka arteriyasi, o'pka venalari va bronxlar …

5 / 20

nida qatnashadigan asosiy organlar 2 ta oʻpkadan, 12 juft qovurgʻadan, diafragmadan va nafas yoʻllarining turli qismlaridan iborat boʻlib, ularning hamkorligi muhim ahamiyatga ega. oʻpkalar taxminan 300 million alveolani oʻz ichiga oladi, ular gaz almashinuvi maydonini 70-100 kvadrat metrga yetkazadi, bu esa kislorodni samarali qabul qilishni taʼminlaydi. diafragma, nafas olishda asosiy rol oʻynaydigan mushak, har bir nafas olishda taxminan 1-1,5 sm ga pastga tushadi va koʻkrak qafasining hajmini kattalashtiradi, bu esa oʻpkaga havo kirishiga olib keladi. havo yo'llari нафас олишда ҳаво йўлларининг кенгайиши ва тортишиши 30% гача ўзгариши мумкин ва бу овознинг баландлигига таъсир этади. ҳаво йўлларининг диаметри 5-10 мм гача бўлиши мумкин ва бу нафас олиш тезлигига ва овоз чиқаришга таъсир қилади. ҳаво йўлларидаги кичик тиллалар, яъни 1-2 мм диаметрли эпителий тўқимасининг тузилишлари, овознинг тембрига ўзгаришлар киритади. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq organlari va ularning vazifalari"

powerpoint presentation nutq organlari va ularning vazifalari nazirova muhtaram 1. nutq a'zolari o'zaro ta'siri 2. nutq a'zolarining funksiyalari 3. nutq a'zolari reja: лабларнинг тешикчасининг ўлчами 0 дан 15 мм гача ўзгариши орқали, акустик резонанс частоталари ўзгариб, турли вокал товушларининг пайдо бўлишини таъминлайди. лабларнинг ҳаракатчанлиги нутқнинг 40 дан ортиқ фонемаларини, жумладан, [p], [b], [m], [w] кабиларнинг тўғри талаффузини таъминлайди. лабларнинг икки томонлама (биргаликдаги) ва бир томонлама (алоҳида) ҳаракатлари туфайли, турли тил товушларини, масалан, [u] ва [i] товушларини фарқлаш имконияти пайдо бўлади. lablar tanglay tanglayning orqa qismi, yumshoq tanglay bilan birga, velar tovushlarni (masalan, /k/, /g/, /ŋ/) hosil qilishda muhim rol o'ynaydi va tilning orqa qi...

This file contains 20 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "nutq organlari va ularning vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq organlari va ularning vazi… PPTX 20 pages Free download Telegram