mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy va antropogen jarayonlar

PPTX 17 стр. 523,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 17
powerpoint presentation mavzu:mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy va antropogen jarayonlar. reja 1. mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy jarayonlar. 2. mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan antropogen jarayonlar tabiiy geografik jarayonlar-tabiatda modda va energiya oʻzgarishlari hamda umuman, tabiiy geografik majmualarnnj rivojlanishiga sabab boʻluvchi barcha hodisalar. bular atmosfera sirkulyatsiyasi, namlikning aylanishi, relyef hosil boʻlishi, nurash, tuproq hosil boʻlishi, oʻsimlik va hayvonot dunyosining mavsumiy hamda asriy oʻzgarishlari, komponentlararo aloqalarda roʻy beruvchi jarayonlardan iborat. tabiiy geografik jarayonlarni tadqiq etish landshaftlarni dinamik tuzilma sifatida oʻrganishga, ularni muhofaza qilish va oʻzgartirishning oqilona yoʻllarini tanlashga imkon beradi. geografik majmualararo hamda komponentlararo modda va energiya almashinuvini aniqlash ayniqsa katta nazariy ahamiyatga ega. tabiiy geografik jarayonlar vaqt davomida (davriy) va muayyan tartibda (birinketinlik bilan) takrorlanib turadi. masalan, havo harorati, namligi, shamollar, yorugʻlik kecha-kunduz davomida, turli xil ob-havo fasllar davomida, fayellar yil davomida almashinib (takrorlanib) turadi. shuningdek, togʻ jinslarining nurashi, suv toshqini va boshqa ham muayyan …
2 / 17
bilan bog'liq bo'lganlar. "antropogen" atamasi, ayniqsa atmosferada inson faoliyati natijasida hosil bo'lgan va zamonaviy iqlim o'zgarishiga katta ta'sir ko'rsatadigan karbonat angidrid miqdori haqida gapirish uchun ishlatilgan. insonning atrof-muhitga ta'siri, shuningdek, qishloq xo'jaligi tuproqlarida metallarning mavjud bo'lishining eng muhim sababi bo'lgan. ushbu metallar juda harakatchan va tirik organizmlar uchun toksikdir. bundan tashqari, antropogen harakatlar xavfli kimyoviy moddalarni ishlab chiqaradi, garchi bu ko'plab tabiiy hodisalar bilan sodir bo'lsa ham. o'zgarishi va yog'ingarchilikni o'z ichiga olgan atrof-muhitdagi bezovtalik darajasi antropogen harakatlar tufayli tezlashdi. bu tabiiy ravishda sodir bo'ladigan turli xil jarayonlar, masalan, quyosh nurlarining o'zgarishi yoki okean oqimlarining o'zgarishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan tabiiy iqlim o'zgarishidan farq qiladi. ba'zi antropogen harakatlar ba'zi turlarni bezovta qilishi isbotlangan. antropogen ta'sirida hosil bo'lgan ifloslantiruvchi moddalar organik (o'g'itlar yoki pestitsidlar) yoki noorganik kelib chiqishi, shu jumladan og'ir metallar bo'lishi mumkin. biz iqlim o'zgarishini nazarda tutsak, ko'pincha antropogen global isish (agw) qisqartmasi ishlatiladi.antropogen global isish). bu iqlim …
3 / 17
ashashlari uchun atrof-muhit va uning boyliklaridan foydalanganlar. insonning atrof-muhitga birinchi salbiy ta'siri, u ko'proq harakatsiz turmush tarzini qabul qilgan paytdan boshlandi. o'sha paytda erlar yashashga va qishloq xo'jaligi va chorvachilik ishlariga moslasha boshladi. shu sababli, o'rmonlarni yo'q qilish rekord darajadagi antropogen tadbirlardan biri hisoblanadi. so'nggi paytlarda sanoatlashtirish va shu bilan birga chiqindilarni ishlab chiqarish uchun oqibatlari yuzaga keldi. taxminlarga ko'ra, bu 1851 yilda antropogen ta'sirlarning ta'siri haqiqatan ham ahamiyatli bo'lib boshlagan. o'sha yili o'rtacha harorat muhim o'zgarishni ko'rsatdi. xususiyatlari antropogen harakatlar natijasida ifloslanishning atmosfera, suv, tuproq, radioaktiv, vizual, yorug'lik, akustik yoki axlat kabi turli xil turlari mavjud. ob-havoning antropogen o'zgarishi atmosferaga katta miqdordagi energiya kiritilishi bilan tavsiflanadi. hozirgi vaqtda antropogen ta'sirning mahsuli bo'lgan ko'plab o'ta meteorologik hodisalar paydo bo'lmoqda, ayniqsa biz yaratadigan ifloslantiruvchi moddalar tufayli. sun'iy ifloslantiruvchi moddalar birlamchi va ikkilamchi bo'lishi mumkin. birlamchi moddalar to'g'ridan-to'g'ri inson tomonidan atmosferaga yoki yerga tashlanadigan moddalar bilan bog'liq. bu, masalan, aerozollar, pestitsidlar, oltingugurt …
4 / 17
bo'lib ketishiga sabab bo'ldi. umuman aytganda, bu jarayon boshlanganidan buyon dunyoda amfibiyalar, qushlar yoki baliqlar 29 foizga kam. global isish, shuningdek, inson harakati natijasida atmosferada karbonat angidrid konsentratsiyasining ortishi natijasida yuzaga keladi. ko'p yillar davomida yer va uning unumdorligi, shuningdek, okeanlar va ozon qatlami ta'sir ko'rsatdi. shuningdek, inson o'zi ham o'z xatti-harakatlari oqibatlarini boshidan kechirdi. global isish va ifloslanish odamlar salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi isbotlandi. misollar antropogen faoliyatning ko'plab misollari, shuningdek, ushbu harakatlar ta'sirini ko'rsatadigan turli hodisalar mavjud. har xil ifloslantiruvchi manbalar mavjud: sanoat tarmoqlari, o'rmonlarni yo'q qilish, qazib olish, transportdan foydalanish yoki qurilish. sanoat tufayli ifloslanish masalan, sanoat tarmoqlari gaz va changni atmosferaga chiqarib, havo, suv va quruqlikning ifloslanishiga olib keladi. ushbu sohadagi ifloslanish, qazib olinadigan yoqilg'ini yoqish paytida sanoat mashinalarini ishlatish yoki elektr energiyasini ishlab chiqarish (transport vositalari yoki issiqlik elektr stantsiyalari) natijasida yuzaga keladi. masalan, sement sanoati co2 ning atrof-muhitga chiqishiga hissa qo'shadi va uning hisobiga inson …
5 / 17
lar tarixiy jihatdan olovdan foydalanish, garchi u insoniyat taraqqiyotidagi muhim yutuqni anglatsa-da, ekotizimga kuchli ta'sir ko'rsatdi. masalan, avstraliyada insoniyat tomonidan sodir bo'lgan yong'inlarning ko'pligi marsupial sher kabi turlarning butunlay yo'q bo'lib ketishiga sabab bo'ldi. insoniyat tarixining boshidan beri ishlatilgan qishloq xo'jaligi suvni qayta yo'naltirishni anglatadi va kimyoviy moddalar, pestitsidlar yoki o'g'itlardan foydalanish bilan ifloslanishni keltirib chiqaradi. shunday qilib, ushbu faoliyatning ta'siri juda yuqori bo'ldi. 1960-70 yillarda harorat global miqyosda odatdagidan ancha sovuq bo'lgan. ba'zi olimlarning ta'kidlashicha, bu aqsh, fransiya, sovet ittifoqi, xitoy va buyuk britaniya allaqachon amalga oshirgan yadroviy sinovlarning samarasi. choʻllanish — qurgʻoqchil iqlimli oʻlkalarda ekologik tizimlarning buzilishi, ulardagi organik hayotning barcha shakllari yomonlashuviga va natijada tabiiyiqtisodiy imkoniyatlarning pasayib ketishiga olib keluvchi tabiiygeografik hamda antropogen jarayonlar majmui. bu jarayonlar tabiiy oʻsimliklar turlari va miqdorining kamayishi, tuproq eroziyasi, tuproqning shoʻrlanishi va unumdorligining kamayib ketishi kabilardan iborat. ch. natijasida choʻllarning maydoni ortadi, choʻl tavsifli landshaftlar yuzaga keladi. yer yuzasining 48,5 mln. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy va antropogen jarayonlar"

powerpoint presentation mavzu:mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy va antropogen jarayonlar. reja 1. mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy jarayonlar. 2. mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan antropogen jarayonlar tabiiy geografik jarayonlar-tabiatda modda va energiya oʻzgarishlari hamda umuman, tabiiy geografik majmualarnnj rivojlanishiga sabab boʻluvchi barcha hodisalar. bular atmosfera sirkulyatsiyasi, namlikning aylanishi, relyef hosil boʻlishi, nurash, tuproq hosil boʻlishi, oʻsimlik va hayvonot dunyosining mavsumiy hamda asriy oʻzgarishlari, komponentlararo aloqalarda roʻy beruvchi jarayonlardan iborat. tabiiy geografik jarayonlarni tadqiq etish landshaftlarni dinamik tuzilma sifatid...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (523,1 КБ). Чтобы скачать "mamlakatimizda barqaror rivojlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan tabiiy va antropogen jarayonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mamlakatimizda barqaror rivojla… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram