dinshunoslik fanidan taqdimot

PPTX 19 pages 4.7 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi predmeti funksiyalari kategoriyalari mexfak 38s-24 guruh talabasi abdurasulov sanjarbekning dinshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi predmeti funksiyalari kategoriyalari reja: kirish asosiy qism: dinshunoslikning fan sifatida shakllanish bosqichlari. dinshunoslik fanining predmeti dinshunoslikning asosiy funksiyalari dinshunoslikning kategoriyalari dinshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish din insoniyat tarixining eng qadimiy va muhim hodisalaridan biridir. har bir davrda, har bir jamiyatda din muhim ijtimoiy-madaniy omil bo‘lib xizmat qilgan. din faqatgina ibodatlar majmuasi emas, balki inson tafakkurining, ma'naviy olamining, axloqiy qadriyatlarining ajralmas qismidir. shuning uchun ham diniy hodisalarni chuqur, tizimli va ilmiy asosda o‘rganish zaruriyati paydo bo‘lgan. mazkur ehtiyojdan kelib chiqib, dinshunoslik mustaqil fan sifatida shakllandi. u din hodisasini tarixiy, falsafiy, sotsiologik, psixologik, madaniy va boshqa jihatlari bilan o‘rganadi. bu fan diniy g‘oyalarni chuqur anglash, ular orasidagi tafovutlarni ilmiy tahlil qilish, turli dinlar o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlashda muhim vositadir. 1. dinshunoslikning fan sifatida shakllanish bosqichlari. dinshunоslik …

2 / 19

odalangan. platon, aristotel kabi yunon faylasuflari diniy e’tiqod va ilohiyot haqida fikr yuritganlar. ular ilohiy mavjudot, olamning kelib chiqishi, ruhning abadiyligi kabi masalalarni falsafiy asosda tahlil qilganlar. bu davrda hali dinshunoslik mustaqil fan sifatida ajralib chiqmagan bo‘lsa-da, uning falsafiy negizlari shakllangan. b) o‘rta asrlarda dinshunoslikka yondashuvlar o‘rta asrlarda din markaziy ijtimoiy institut sifatida jamiyat hayotining deyarli barcha sohalarini qamrab olgan. bu davrda dinshunoslik ilohiyot (teologiya) shaklida rivojlangan. g‘arbda – xristian dini asosida tom ma’noda ilohiy bilimlarni tizimlashtirishga urinishlar bo‘lgan (masalan, tomas akvinskiy). sharqda esa islom falsafasi, kalom, fiqh va tasavvuf kabi diniy-ilmiy yo‘nalishlar shakllangan. imom moturidiy, imom g‘azzoliy, ibn sino, al-farobiy singari allomalar diniy masalalarni mantiqiy, falsafiy va ilmiy asosda tahlil qilganlar. bu davrda dinshunoslik ilohiyot bilan birga rivojlanib, diniy bilimlar tizimlashtirila boshlangan. c) yangi davrda dinshunoslikning ilmiylashuvi xvii–xix asrlarda yevropada ilm-fanning jadal rivojlanishi natijasida diniy hodisalarga nisbatan tanqidiy va ilmiy yondashuv shakllandi. endilikda din ob'ektiv tahlil qilinadigan ijtimoiy-madaniy hodisa …

3 / 19

matnlar, diniy ong va e’tiqod shakllarini chuqur tahlil qiladi. asosiy yo‘nalishlari: dinning kelib chiqishi va rivojlanishi – tarixiy va antropologik asosda. dinni falsafiy tahlil qilish – inson va olamga munosabati, qadriyatlar tizimi sifatida. dinning ijtimoiy funksiyalari – axloq, tarbiya, jamiyatdagi o‘rni. turli dinlarning solishtirma tahlili – dunyoviy dinlar (islom, xristianlik, buddizm va boshqalar)ning o‘xshash va farqli jihatlari. diniy madaniyat va merosni o‘rganish – muqaddas matnlar, diniy san’at, arxitektura, urf-odatlar. 3. dinshunoslikning asosiy funksiyalari dinshunoslik fani nafaqat diniy bilimlarni to‘plash, balki ularni tushuntirish, tahlil qilish va jamiyat hayotida qanday ahamiyatga ega ekanligini anglatish orqali muhim funksiyalarni bajaradi. quyida uning asosiy funksiyalari keltiriladi: a) ma’rifiy va tushuntiruv funksiyasi dinshunoslik diniy hodisa va tushunchalarni xalqaro va mahalliy kontekstda ilmiy asosda tushuntirib beradi. odamlarga din mohiyatini tushuntiradi dinni noto‘g‘ri talqin qilishning oldini oladi tolerantlik va dinlararo muloqotga zamin yaratadi b) tanqidiy va tahliliy funksiyasi bu fan diniy g‘oyalarni tahliliy va ilmiy mezonlar asosida o‘rganadi. …

4 / 19

la oladi 4. dinshunoslikning kategoriyalari dinshunoslik fanida “kategoriya” tushunchasi diniy hodisalarni chuqur tahlil qilish, tushunish va tavsiflashda ishlatiladigan asosiy ilmiy tushunchalarni anglatadi. bu kategoriyalar dinni har tomonlama o‘rganish imkonini beradi. quyida asosiy kategoriyalar yoritiladi: a) dinni tushunish va talqin qilish kategoriyalari bu kategoriyalar orqali dinning mohiyati, uning inson tafakkuri va hayotiga ta’siri tahlil qilinadi: dinni tafsir qilish (talqin): muqaddas matnlar, diniy rivoyatlar va aqidalar qanday tushuniladi. dinning subyektiv va obyektiv jihatlari: ya’ni shaxsiy e’tiqod bilan diniy tizim o‘rtasidagi farq. dinning shakllari: ibtidoiy dinlar, politeizm, monoteizm, sekulyarizatsiya jarayonlari. bu yondashuv dinni nafaqat aqidaviy, balki falsafiy va sotsiologik jihatdan ham o‘rganishga imkon beradi. b) muqaddaslik, e’tiqod, diniy marosim va rasm-rusum tushunchalari bu kategoriyalar diniy hayotning asosiy unsurlarini tushunishga xizmat qiladi: muqaddaslik – din uchun alohida ahamiyatga ega bo‘lgan narsalar, joylar, matnlar va shaxslar (masalan: qur’on, ka’ba). e’tiqod – insonning ichki diniy ishonchi va ruhiy bog‘lanishi. diniy marosimlar – ibodatlar, duo, ro‘za, ziyorat …

5 / 19

nitar fanlar bilan uzviy aloqada bo‘ladi. bu fanlar orqali dinning turli jihatlari yanada chuqur va to‘laqonli o‘rganiladi. quyida muhim aloqadorlik yo‘nalishlari keltirilgan: 1. falsafa bilan aloqasi: dinshunoslik falsafa bilan birga mavjudot, iloh, ezgulik va yovuzlik, hayot va o‘lim kabi umuminsoniy savollarni o‘rganadi. din falsafasi orqali diniy g‘oyalar tushunchaviy va mantiqiy jihatdan tahlil qilinadi. 2. tarix fani bilan aloqasi: dinshunoslik tarix faniga tayangan holda, dinlarning kelib chiqishi, tarixiy rivojlanishi, diniy harakatlar va islohotlar haqida ma'lumot beradi. diniy shaxslar va muqaddas joylar tarixi ham shu aloqaga kiradi. 3. sotsiologiya bilan aloqasi din jamiyat hayotining ajralmas qismi bo‘lganligi uchun, dinshunoslik sotsiologiya yondashuvlaridan foydalanib, dinning ijtimoiy institut sifatidagi funksiyalarini, diniy guruhlar faoliyatini va diniy ongning jamiyatga ta’sirini o‘rganadi. 4. psixologiya bilan aloqasi dinshunoslik psixologiya yordami bilan e’tiqodning shakllanishi, diniy tajriba, ibodat va diniy emotsiyalarning inson ruhiy hayotidagi o‘rnini tahlil qiladi. 5. antropologiya va madaniyatshunoslik bilan aloqasi dinshunoslik diniy marosimlar, urf-odatlar, muqaddas belgilar va miflar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanidan taqdimot"

dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi predmeti funksiyalari kategoriyalari mexfak 38s-24 guruh talabasi abdurasulov sanjarbekning dinshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi predmeti funksiyalari kategoriyalari reja: kirish asosiy qism: dinshunoslikning fan sifatida shakllanish bosqichlari. dinshunoslik fanining predmeti dinshunoslikning asosiy funksiyalari dinshunoslikning kategoriyalari dinshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish din insoniyat tarixining eng qadimiy va muhim hodisalaridan biridir. har bir davrda, har bir jamiyatda din muhim ijtimoiy-madaniy omil bo‘lib xizmat qilgan. din faqatgina ibodatlar majmuasi emas, balki inson tafakkurining, ma'naviy olamining, axloqiy qadriyatlarining ajralma...

This file contains 19 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "dinshunoslik fanidan taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanidan taqdimot PPTX 19 pages Free download Telegram