fakultet ma’lumotlar bazasini loyihalash

DOCX 16 pages 157.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 157.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ma’lumotlar bazasi texnologoyalari fanidan fakultet mavzusida kurs ishi kirish bugungi kunda mamlakatimizda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo’llamaydigan korxonalar deyarli qolmadi va ulardan aksariyatining hozirgi vaqtdagi muammosi u yoki bu jarayonlarni avtomatlashtirilmaganligida emas, balki uzoq muddatli rejalarsiz amalga oshirilgan, ko’r-ko’rona avtomatlashtirish oqibatidir.hisoblash texnikasi va dasturiy ta'minotni rejasiz xarid qilish, mayda kompaniyalarda yangilanmaydiga biznes takliflarga buyurtma berilishi va ularning joriy etilishi, turli bo’linmalarga joriy etilgan bir vazifani hal etish uchun turli takliflarning mavjudligi, har xil segmentlangan tarmoqlarni ma'muriylashtirish va himoyalash muammolari bularning barchasi turli kompaniyalar axborot-kommunikatsiya texnologiyalar bo’linmalari rahbarlari duch keladigan muammolar jumlasiga kiradi. aktning rivojlanishi raqamli va matnli axborotga ishlov berishning barcha texnik vositalarini firma ichidagi yagona axborot tizimiga birlashtirish imkonini berdi. bir vaqtning o’zida hisoblash texnikasi va matnli axborotlarga avtomatlashtirilgan tarzda ishlov berish vositalaridan foydalanishga asoslangan axborot tizimi eng samarali hisoblanmoqda.korxona faoliyati mobaynida ko’p hajmdagi axborotlarni to’playdi, ularni tezda qidirib topish esa ushbu axborot samarali joylashtirilgan va saqlangan taqdirda mumkin bo’ladi. ma'lumotlar …

2 / 16

idagi masala ham hal etiladi. bugungi kunda elektron hujjat aylanishi axborot taqdim etishning asosiy usuliga aylandi. elektron hujjat aylanishi tizimidan foydalanish orqali qog’oz 4 hujjatlar bilan ishlash jarayonida yuzaga keladigan ko’plab tashkiliy va texnologik cheklovlarni bartaraf etish mumkin. bu esa hujjatlar bilan ishlash samaradorligi, boshqarish sifatini oshirish, axborotni ishonchli himoya qilishni ta’minlash imkonini beradi. elektron hujjat aylanishi tizimlari nafaqat bitta korxona miqyosida, balki mamlakat iqtisodiyotining barcha jabhalarida qo’llanishi lozim. 1. ma’lumot bazasi tushunchasi informatsion texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma’lumotlarning tez o’zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma’lumotlarni o’z vaqtida qayta ishlash choralarini qidirib topishga undaydi. ma’lumotlarni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun ma’lumotlar bazasi (mb) ni yaratish, so’ngra undan keng foydalanish bugungi kunda dolzarb bo’lib qolmoqda. ma’lumotlar bazasi bu o’zaro bog’langan va tartiblangan ma’lumotlar majmuasi bo’lib, u ko’rilayotgan ob’ektlarning xususiyatini, holatini va ob’ektlar o’rtasidagi munosabatni ma’lum sohada tavsiflaydi. darhaqiqat, hozirgi kunda inson hayotida mbda kerakli axborotlarni saqlash …

3 / 16

qiyinlashtirar edi. shuni qayd qilish lozimki, mbni yaratishda ikkita muhim shartni hisobga olmoq zarur: ma’lumotlarning turi va ko’rinishi ularni qo’llaydigan programmalarga bog’liq bo’lmasligi lozim, ya’ni mbga yangi ma’lumotlarni kiritganda yoki ma’lumotlar turini o’zgartirganda, programmalarni o’zgartirish talab etilmasligi lozim; mbdagi kerakli ma’lumotni bilish yoki izlash uchun biror programma tuzishga hojat qolmasin.shuning uchun ham mbni tashkil etishda ma’lum qonun va qoidalarga amal qilish lozim. bundan buyon axborot so’zini ma’lumot so’zidan farqlaymiz, ya’ni axborot so’zini umumiy tushuncha sifatida qabul qilib, ma’lumot deganda aniq bir belgilangan narsa yoki hodisa sifatlarini nazarda tutamiz. bugungi kunda ma’lumotlarni eng ishonchli saqlaydigan vositalardan biri hozirgi zamon kompyuterlaridir. kompyuterlarda saqlanadigan mb maxsus formatga ega bo’lgan muayyan tuzilmali fayl demakdir. kompyuter xotirasida har bir fayl yozuv deb ataladigan bir xil turdagi qismlardan iborat bo’ladi. yozuvo’zaro bog’langan ma’lumotlarning bir qismidir. fayldagi yozuvlar soni qaralayotgan ma’lumotning o’lchoviga bog’liq. har bir yozuv esa maydon deb ataladigan bo’laklardan tashkil topadi. maydon ma’lumotlarning qisqa to’plamidan …

4 / 16

ibiy qismlar hisoblanadi. hardware tashqi qo’shimcha qurilma iborat bo’lsa, programma qismi esa mb bilan foydalanuvchi o’rtasidagi muloqotni tashkil qilishni amalga oshiradi. mbning tuzilishi o’rganilayotgan ob’ektning ma’lumotlari ko’rinishi, ma’nosi, tuzilishi va hajmiga bog’liq bo’ladi. odatda, foydalanuvchilar quyidagi kategoriyalarga bo’linadilar: foydalanuvchi-programma tuzuvchi; sistemali programma tuzuvchi; ma’lumotlar bazasi administratori. bunda programma tuzgan foydalanuvchi mbbt uchun yozgan programmasiga javob beradi, sistemali programma tuzuvchi esa butun sistemaning ishlashi uchun javobgar hisoblanadi. u holda mb administratori sistemaning saqlanish holatiga va ishonchliligiga javob beradi. mbbt quyidagicha tavsiflanadi: ispolnimost-bajarilishlik, foydalanuvchi so’roviga hozirjavoblik bilan muloqotga kirishish; minimalnaya povtoryaemost- minimal takrorlanishlik, mbdagi ma’lumot iloji boricha kam takrorlanishi lozim, aks holda ma’lumotlarni izlash susayadi; yaxlitlik axborotni mbda saqlash iloji boricha ma’lumotlar orasidagi bog’liqlikni asragan holda bo’lgani, ayni muddao; bezopasnost xavfsizlik, mb ruxsat berilmagan kirishdan ishonchli himoya qilingan bo’lishi lozim. faqat foydalanuvchi va tegishli tashkilotgina ma’lumotlarga kira olish va foydalanish huquqiga egalik qilishi mumkin; migratsiya ba’zi bir ma’lumotlar foydalanuvchilar tomonidan tez ishlatilib …

5 / 16

qurilma tomonidan qabul qilinishi va tegishli tarzda interpretatsiya qilinishi mumkin. ma’lumotlarning tavsifli xususiyati shu hisoblanadiki, ya’ni ularni bir belgili tizimdan boshqasiga qayta kodlash axborotni yuqotmagan holda o’tkazish mumkin. belgili ifodalanishning bunaqangi xususiyatining ahamiyati - mavjud predmetli holatning qabul qiluvchiga yo’naltirilgan, belgilarning har xil tizimlarida ifodalanish imkonini beradi.ma’lumotlar bazasini qurishda insonga yo’naltirilgan mantiqiy ifodalanish haqida va uzoq muddatli xotira qurilmasiga yo’naltirilgan jismoniy ifodalanish haqida gapirish an’anaga aylangan. ma’lumotlarning joylashuvi va xotira qurilmasida ularning o’zaro aloqalari haqida gapirishdan oldin, o’zigan xos ma’lumotlar modelini yaratgan holda, ma’lumotlar o’zaro bog’liqligini mantiqiy darajada keltirish lozim.shunday qilib, predmet sohasining barcha ob’ektlarida yozuv tarkiblari va ularning o’zaro aloqasi aniqlandi, ya’ni predmet sohasining ma’lumotlar modeli vazifalashtirildi. ma’lumotlar modelining asosiy vazifasi saqlash ahamiyatlari bilan bog’liq, chalg’itadigan detallarsiz axborot kartinasini to’liq namoyon etish imkonini berishdan iborat. u ma’lumotlar bankida saqlanayotgan har qanday ma’lumotni olish mexanizmini ishlab chiqishda yordam beradigan asbobdir 2. fakultet ma’lumotlar bazasining mantiqiy strukturasi va uni shakllantirish qo’yilgan …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fakultet ma’lumotlar bazasini loyihalash"

ma’lumotlar bazasi texnologoyalari fanidan fakultet mavzusida kurs ishi kirish bugungi kunda mamlakatimizda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo’llamaydigan korxonalar deyarli qolmadi va ulardan aksariyatining hozirgi vaqtdagi muammosi u yoki bu jarayonlarni avtomatlashtirilmaganligida emas, balki uzoq muddatli rejalarsiz amalga oshirilgan, ko’r-ko’rona avtomatlashtirish oqibatidir.hisoblash texnikasi va dasturiy ta'minotni rejasiz xarid qilish, mayda kompaniyalarda yangilanmaydiga biznes takliflarga buyurtma berilishi va ularning joriy etilishi, turli bo’linmalarga joriy etilgan bir vazifani hal etish uchun turli takliflarning mavjudligi, har xil segmentlangan tarmoqlarni ma'muriylashtirish va himoyalash muammolari bularning barchasi turli kompaniyalar axborot-kommunikatsiya texnol...

This file contains 16 pages in DOCX format (157.4 KB). To download "fakultet ma’lumotlar bazasini loyihalash", click the Telegram button on the left.

Tags: fakultet ma’lumotlar bazasini l… DOCX 16 pages Free download Telegram