bibixonim jome masjidi (amir temur jome masjidi)

PPTX 16 pages 3.8 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint reja: bibixonim masjidi haqida go’ri amir maqbarasi tarixi mustaqillik yillaridan keyin amalga oshirilgan tamirlsh ishlari bibixonim jome masjidi (amir temur jome masjidi) — samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (1399—1404). amir temurning katta xotini bibixonim (asli saroymulk xonim) nomi bilan bogʻliq. amir temur farmoni bilan qurilgan. masjidni kurgan usta va meʼmorlarning nomlari nomaʼlum. masjid hovlisining sahni 63,8x76,0 m boʻlib, toʻrt tomondan ravoq va peshtoklar bilan oʻralgan. uning umumiy sahni 167x109 m, burchaklarida baland minoralar boʻlgan. zilzilalar taʼsirida astasekin yemirilib vayron boʻlgan, faqat shimoli-gʻarbiy minoraning pastki qismigina saqlanib qolgan, balandligi 18,2 m. poydevori harsang toshdan, devorlari pishiq gʻishtdan ishlangan (qalinligi 4,5 m). masjidning bir-biri bilan bogʻlangan 6 ta meʼmoriy boʻlaklari saqlanib qolgan. bular hovlining toʻrida mehrobli va baland peshtoqli bino, ikki yonida uning kichik nusxasi, poyida masjidning ikkiga boʻlingan peshtoqi va shimoli-gʻarb tomonda minoradir. ilgari bu boʻlaklar 3 qator oq marmar ustunli, yengil ravoqli bostirmaayvonlar bilan birlashgan va ular tepasida gumbazchalar (400 …

2 / 16

-asr urtalarida yasalgan. unga „sultoni azim, oliy himmatli xoqon, dindiyonat homiysi, xanafiya mazhabiningposboni, aslzoda sulton, ibni sulton, amiri moʻʼminin ulugʻbek koʻragon“, deb bitilgan masjidga kiraverishdagi peshtoqning yuqori qismi 1897-yilgi zilzila paytida qulagan (qolgan qismining balandligi 33 m, kengligi 46 m). peshtoq mahobatli boʻlib, oʻrtasida kengligi 18,8 m li ravoq bor. yon tomonlaridagi minoralar peshtoqdan baland. peshtoqning ichki tomonida kichikroq (ikkinchi) ravoq oʻrnashgan. unda oʻyma marmar hoshiyali darvoza boʻlgan. uning ustidagi lavhada masjidning qurilgan yili va amir temur shajarasi yozilgan (1897-yilgi zilzilada katta peshtoq ravogʻi qulab tushgan). qoʻsh tabaqali darvoza yetti xil metall qotishmasi— „hafti jush“dan yasalgan (keyinchalik yoʻqolib ketgan). peshtoqning yon qanotlarida ikkita aylanma zina boʻlgan. zinadan yuqoriga—kungura ravoqli maydonchaga chiqilib, undan minoraga oʻtilgan. peshtoqning keng yuzasi jilvali koshinlar, rangbarang, qalqon shaklidagi naqshlar bilan bezatilgan (hozir peshtoqning koshinlari tushib ketgan. peshtoqning saqlanib qolgan qismi yorilib, devordan ajralib qolgan). masjidning asosiy (mehrobli) binosi amir temur zamonasining meʼmoriy uslublari haqida toʻliq tasavvur …

3 / 16

inib turibdi). uning kirish tomonlari ham bosh peshtoq kabi rangbarang koshinlar bilan qoplangan, sopol gʻishtchalar yotiq, sirlangan rangli gʻishtchalar tik terilgan. asosiy naqsh shakllari tiniq, lojuvard gʻishtchalardan terilib, ularning oraligʻi zangori gʻishtchalar, oq toshlar bilan tuldirilgan. oddiy handasiy shakllar va pechak kabi chirmashib ketgan yozuvlar bino bezagining tarkibiy qismini tashkil etadi. mehrobli binoning baland minoralari sathi 4 burchakli kichik namoyonlarga boʻlingan. handasiy shakl va islimiy naqshlar (turli ranglarda) namoyonlarni bezagan. ular koshinkorlik uslubida ishlangan. peshtoq devorining yuzasi kesma koshin bilan qoplangan. koshinkor bezakning har bir boʻlagi, gullarning oʻzaklari, kosachalari, poyalari, gunchalari va barglari maxsus zaminkoshinlar parchasidan alohida kesib olingan, sopolchalar oraliq qoddirmay bir-biriga moye joylashtirilgan. bu koshinlar (ayniqsa koʻk ranglilari) tiniq shisha kabi yaltirab turadi. masjid yonidagi ikki kichik bino mehrobli xonaning asosan kichik hajmdagi takrori boʻlsada, nakshlarning soddaligi va gumbazning kungiradorligi bilan farqlanadi. masjidning ichki qismini pardozlashda naqqoshlik bezaklari qatorida zarhal boʻrtma naqshlardan keng foydalanilgan. masjiddagi koʻp qirrali yulduzlar, …

4 / 16

espublikasi prezidenti islom karimov tashabbusi bilan oʻtmishimizning boshqa meʼmoriy yodgorliklari qatori bibi-xonim masjidi m. ni tiklashga alohida eʼtibor berildi. oʻzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining „amir temur tavalludining 660 yilligini nishonlash“ haqidagi qarori (1994-yil 29-dekabr)ga binoan meʼmoriy majmuada taʼmir ishlari olib borilmoqda. go’ri amir maqbarasi go’ri amir maqbarasi jahonga mashhur va o’rta osiyo me’morchiligining noyob asari sifatida e’tirof etiladi. maqbara qurilishi 1403 yilda amir temurning vorisi muhammad sultonning vafot etishi munosabati bilan boshlangan, mirzo ulug’bek davrida tugallangan hamda amir temur va temuriylar xilxonasiga aylantirilgan. maqbara o’rta asr samarqandining janubiy-sharqiy qismida, temurning nabirasi muhammad sulton xiv asrning oxirida bino qildirgan ansambl qoshida tiklangan. muhammad sulton 1403 yilda kichik osiyo sohillariga qilgan uzoq safaridan qaytib kelayotganda to’satdan kasal bo’lib vafot etadi. shahzodaning jasadi samarqandga olib kelinib, ansamblning janub tomnidagi ayvoni orqasidagi dahmaga dafn qilinadi. amir temur shahzodaga atab maqbara qurish haqida farmon beradi. shundan keyin daxma ustiga sakkizyoqli bino quriladi. shurq tarixchisi sharafiddin ali …

5 / 16

ug’bek buyuk bobosiga hurmat yuzasidan sakkizyoqli maqbarani temuriylar avlodi dafn qilinadigan maqbaraga aylantiradi. maqbara bitgach, amir temurning ma’naviy ustozi mirsayid barakaning jasadi shu maqbaraga ko’chiriladi. amir temurning ma’naviy o’zi ustozining oyoq tomoniga dafn etiladi. ba’zi rivoyatlarga qaragnda, amir temurning o’zi shunday vasiyat qilgan ekan. binonnig ichi yangidan bezatiladi, maqbara sahniga daxmalar qo’yilib, atrofi nafis marmar toshdan panjara qilinadi. maqbaraga 1424 yilda uning sharq tomoniga taqab qurilgan ko’p gumbazli galereyadan kiriladi. maqbarada amir temurning o’g’illari — mironshoh va shohruhlar ham dafn qilingan. maqbaraning g’arb va janub tomoniga yondosh qilib qurila boshlagan, lekin chala qolgan ulkan imoratlar mirzo ulug’bek hukmronligining so’nggi yillariga to’g’ri kelsa kerak. 1449 yilda siyosiy inqiroz natijasida mirzo ulug’bek vahshiyona o’ldiriladi. buyuk astronomnnig jasadi go’ri amir maqbarasida dafn qilinadi. ba’zi ma’lumotlarga qaraganda, xvii asrda madrasa ishlab turgan, xonaqoh binosidan esa vayronalargina saqlangan. xviii asrning 20 chi yillaridagi ijtimoiy va iqtisodiy inqiroz davrida huvillab qolgan muhammad sulton madrasasi xarobaga aylana …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bibixonim jome masjidi (amir temur jome masjidi)"

презентация powerpoint reja: bibixonim masjidi haqida go’ri amir maqbarasi tarixi mustaqillik yillaridan keyin amalga oshirilgan tamirlsh ishlari bibixonim jome masjidi (amir temur jome masjidi) — samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (1399—1404). amir temurning katta xotini bibixonim (asli saroymulk xonim) nomi bilan bogʻliq. amir temur farmoni bilan qurilgan. masjidni kurgan usta va meʼmorlarning nomlari nomaʼlum. masjid hovlisining sahni 63,8x76,0 m boʻlib, toʻrt tomondan ravoq va peshtoklar bilan oʻralgan. uning umumiy sahni 167x109 m, burchaklarida baland minoralar boʻlgan. zilzilalar taʼsirida astasekin yemirilib vayron boʻlgan, faqat shimoli-gʻarbiy minoraning pastki qismigina saqlanib qolgan, balandligi 18,2 m. poydevori harsang toshdan, devorlari pishiq gʻishtdan ishlangan (qalinligi 4...

This file contains 16 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "bibixonim jome masjidi (amir temur jome masjidi)", click the Telegram button on the left.

Tags: bibixonim jome masjidi (amir te… PPTX 16 pages Free download Telegram