gulxayridoshlar, qovoqdoshlar va ra’noguldoshlar oilalari haqida taqdimot

DOCX 12 sahifa 1,5 MB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,5 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

mavzu: gulxayridoshlar, qovoqdoshlar oilalari. ra’noguldoshlar oilasi dars maqsadi: talabalarda gulxayridoshlar, qovoqdoshlar oilalari vakillarining o‘ziga hos mofologik tuzilishi haqida ma’lumotlarni berish va oila vakillarining xalq ho‘jaligida ahamiuati bo‘yicha ko‘nikmalarni shakillantirish. mavzuga oid asosiy tushunchalar. gulxayridoshlar – malvaceae oilasi morfologik ta’rifi. bu oilaga 90 ga yaqin turkum va 1500 dan ortiq tur kiradi. ular shimoliy qutbga yaqin mamlakatlardan tashqari hamma yerda o‘sadi, issiq mamlakatlarda ko‘proq tarqalgan. oila vakillari daraxt-buta goho o‘t o‘simliklardan iborat. ularning barglari oddiy, uzun bandli, butun yoki panjasimon qirqilgan, navbatlashib joylashgan va yonbargchalidir. guli ikki jinsli, to‘g‘ri, qo‘sh gulqo‘rg‘onli, yirik bo‘lib, barg qo‘ltig‘ida bittadan yoki shoxlarining uchidagi to‘p gulda joylashadi. bu oilaga kiruvchi o‘simliklarda kosacha barglari ostida 2-5-9 ta bargchadan iborat ostki kosachasi bo‘ladi. changchilari ko‘p bo‘lib, ikki doirada joylashadi. odatda, tashqi doiradagi changchilar qisqargan va staminodiylarga (shiradonlarga) aylangan bo‘ladi. ko‘pincha changchi iplari, qo‘shilib o‘sib, urug‘chi ustunchasini o‘rab olgan naycha hosil qiladi. urug‘chisi 3ta yoki undan ko‘proq meva bargchalarining …

2 / 12

,3 s/ga, 4,4 mln.t). shuningdek, braziliya, turkiya, misrda ham katta maydonlarni egallaydi. 20-asr oxiriga kelib asosiy paxta yetishti-ruvchi mamlakatlardan xitoyda 3,8, aqshda 3,6, hindistonda 2,0, pokistonda 1,5, turkiyada 0,8 mln.t; jahon boʻyicha 18,2 mln. t paxta tolasi yetishtirildi. oʻzbekiston paxta tolasi yetishtirish boʻyicha jahonda 4-oʻrinda turadi. gʻ. qimmatlitexnika oʻsimli-gi; gʻ.dan olinadigan mahsulotlardan toʻqimachilik, tikuvchilik, kimyo, aviatsiya, avtomobil, oziq-ovqat va boshqa sanoat tarmoqlarida keng foydalaniladi. paxta tolasidan kiyim-kechak va texnika gazlamalari tayyorlanadi. chigitidan lingp, paxsha moyi, kunjara, shulxa, shrot olinadi. paxta moyi (chigit tarkibida 22—29%) qimmatli oziq mahsuloti boʻlib, glitserid, e, a vitaminlari va d provitamini hamda linolat kislotaga boy. paxta shulxasi va shroti chorvachilik uchun yuqori sifatli toʻyimli ozuqa hisoblanadi. paxta shrotidan ajratib olingan oqsilli ozuqa yosh hayvonlarga sut oʻrnida beriladi. gʻoʻzapoyadan sellyuloza, qogʻoz, karton, mebellar uchun plita materiallari ishlab chiqarishda foydalaniladi. barglaridan limon, olma kislotalari, oʻsish stimulyatorlari olinadi, chanoqlari ksilit ishlab chiqarishga yaraydi. ahamiyati. oilaning xo‘jalikdagi ahamiyati jihatidan eng …

3 / 12

eporoval nina va boshqalar. ishni bajarish tartibi: 1. gerbariylardan foydalanib oila vakillarini bir-biridan ajratuvchi morfologik belgilarini o‘rganing. 2. gulxayri yoki g‘o‘za o‘simligi misolida gulxayridoshlar oilasiga xos muhim belgilar: ostki va ustki kosachabarglar, changchilar va ularni chang iplarini qo‘shilib, urug‘chi ustunchasini o‘rab olib naycha hosil qilishi bilan tanishing. gul, urug‘, meva tuzilishining rasmlarini chizing. gul diagrammasini tuzing, oilaning umumiy gul formulasi: ca3(3),(6-10)+5co5a( )g() 3. quyidagi oila vakillarini lotin va o‘zbek tilidagi nomlarini yozing. gossypium herbaceum - g‘o‘za (49-rasm), althaea officinalis – dorivor gulxayri (50-rasm), malva – tugmachagul, abutilon – dag‘al kanop, hibiscus cannabinus –kanop, hibiscus trionum –bo‘ritaroq. qovoqdoshlar -cucurbitaceae oilasi. morfologik ta’rifi. bu oilaning 120 ta turkumi va 1000 ga yaqin turi ma’lum bo‘lib, ular yer sharining subtropik mintaqalarida tarqalgan. oila vakillari bir yilik va ko‘p yillik o‘rmalab o‘suvchi o‘t o‘simliklar, ba’zan (tropik va subtropik mintaqalarida ) liana, buta va kichik daraxtlardir. poyasi (palaklari) dag‘al tuklar bilan qoplangan ko‘pincha ichi kovak …

4 / 12

k. vatani hindiston, ammo hozir dunyoning koʻpgina mamlakatlarida yetishtiriladi. issiqsevar oʻsimlik hisoblansada, vegatasiya davrining qisqaligi sababli er kurrasining shimoliy oʻlkalarida ham etishtiriladi. oʻzbekistonda sabzavot ekini sifatida keng ekiladi, etishtirish maydonlari boʻyicha pomidor, piyoz, sabzi, oq bosh karam sabzavotlaridan keying oʻrinda turadi. oʻzbekistonda taxminan 8000-10000 gektar maydonda etishtiriladi. poyasi er bagʻirlab oʻsivchi, palakli oʻsimlik, gajaklari oddiy. oʻsimligi 4-5 ta barg xosil qilgach, erga yotib, yoyilib palak otadi yoki gajaklari yordamida atrofdagi narsalarga chirmashib oʻsadi. poyasi shoxlanuvchan, yomoloq, yumoloq-qirrali yoki qirrali, tuklar bilan qoplangan boʻladi. asosiy poya, soʻngra uning barg qoʻltiqlaridan birinchi tartibli va ikkinchi tartibli yon shoxlar hosil boʻladi. bodring oʻsimligi naviga, oziqlanish maydoni va haroratga bogʻliq xolda sust, oʻrtacha va kuchli shohlanuvchan boʻladi. shoxlanish turiga qarab bodring navlari bir poyali, kuchli- (yon shoxlari 8 dan koʻp), oʻrtacha- (5-8 tagacha yon shoxlar) va sust - (1-4 tagacha yon shoxlar) shoxlanuvchan poyali navlarga boʻlinadi. poyaning uzunligi nav va etishtirish shart-sharoitlariga qarab belgilanadi: …

5 / 12

sifatida ishlatiladi. uning urug‘i tarkibida 25–42% yog‘ bo‘ladi. uni ovqatga ishlatish mumkin. suvqovoqning mevasini ichi bo‘sh bo‘lganligidan suv tashish va donlar solib qo‘yishda foydalaniladi. suvqovoqning mayda mevalaridan esa nosdonlar tayyorlanadi. ishni bajarish tartibi: 1. gerbariylardan foydalanib qovoqdoshlar oilasining muhim vakillari bilan tanishing, ularning bir-biridan farq qiluvchi belgilarini aniqlang. 2. tanlab olingan o‘simliklardan birining poya tuzilishiga tuklar bilan qoplanganligiga, gajaklariga, changchi va urug‘chi gullarining shakliga, changchilarini uch guruh bo‘lib joylashishiga, gul qismlariga, meva tuzilishiga e’tibor bering. ularni rasmlarini chizing. gul diagrammasini tuzing. ekiladigan bodiring; ca(5)co(5)a(2)+(2)+1; ca(5co(5)g (3) 3.quyidagi asosiy oila vakillarining lotin va o‘zbek tilidagi nomlarini yozing: cucumis-bodiring (51-rasm), melo-qovun, citrullus-tarvuz, cucurbita-qovoq, luffa-qozonyuvgich (52-rasm), lagenaria-suv qovoq, nos qovoq, bryonia-tarvuz palak. nazorat savollari 1. malvaceae oilasi qanday xaraktеrli bеlgilarga ega? 2. cucurbitaceae oilasining asosiy sistematik belgilarini ko‘rsating. 3. malvaceae oilaning o‘zbekiston hududida qanday turkum va turlari keng tarqalgan? 4. cucurbitaceae oilaning qaysi turkum va turlari madaniy holda ekiladi? ular qanday ahamiyatga ega? …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gulxayridoshlar, qovoqdoshlar va ra’noguldoshlar oilalari haqida taqdimot" haqida

mavzu: gulxayridoshlar, qovoqdoshlar oilalari. ra’noguldoshlar oilasi dars maqsadi: talabalarda gulxayridoshlar, qovoqdoshlar oilalari vakillarining o‘ziga hos mofologik tuzilishi haqida ma’lumotlarni berish va oila vakillarining xalq ho‘jaligida ahamiuati bo‘yicha ko‘nikmalarni shakillantirish. mavzuga oid asosiy tushunchalar. gulxayridoshlar – malvaceae oilasi morfologik ta’rifi. bu oilaga 90 ga yaqin turkum va 1500 dan ortiq tur kiradi. ular shimoliy qutbga yaqin mamlakatlardan tashqari hamma yerda o‘sadi, issiq mamlakatlarda ko‘proq tarqalgan. oila vakillari daraxt-buta goho o‘t o‘simliklardan iborat. ularning barglari oddiy, uzun bandli, butun yoki panjasimon qirqilgan, navbatlashib joylashgan va yonbargchalidir. guli ikki jinsli, to‘g‘ri, qo‘sh gulqo‘rg‘onli, yirik bo‘lib, barg qo‘lt...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (1,5 MB). "gulxayridoshlar, qovoqdoshlar va ra’noguldoshlar oilalari haqida taqdimot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gulxayridoshlar, qovoqdoshlar v… DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram