tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid

PPTX 20 pages 4.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid xatamova kumush javxar qizi 1. glottal to'xtatuvning qo'llanilishi 2. tovushlarning talaffuzi 3. tovushlarning almashinuvi va qisqarishi reja: tovushlarni to'g'ri talaffuz qilish mashqlari tovushlarni to'g'ri talaffuz qilishda, minimal juftliklar usuli yordamida 10-15 ta so'z jufti (masalan, “bol-pol”, “qor-xor”) ni takrorlash orqali fonetik eshitish va talaffuz aniqligini oshirish mumkin. tilaffuzdagi qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun, 15 ta murakkab so'z (masalan, “o'qituvchi”, “ta’lim”, “qo'llanma”) ni bir necha marta o'qib, yozib, talaffuz qilish orqali diqqatni jamlash va xotirani rivojlantirishga yordam beriladi. talaffuzdagi keng tarqalgan xatolar ko'pgina talabalar so'zlarning oxiridagi "e" tovushini to'liq talaffuz qilmay, uni qisqartirib yoki butunlay tashlab yuborishadi, masalan, "uy" so'zini "u" deb talaffuz qilish kabi, bu esa 20% gacha talaffuz xatoligiga olib keladi. "g" va "gh" tovushlarini farqlashda qiynalishadi, 30% hollarda "g'ira-shira" o'rniga "gira-shira" deb talaffuz qilishadi, bu esa so'zning ma'nosini o'zgartirib yuborishi mumkin. stress va uning ta'siri stressli bo‘g‘inlar …

2 / 20

o'xshashligi), dissimilyatsiya (tovushlarning farqlanishi) va elitsiya (tovushning butunlay tushib qolishi). tovushlarning talaffuzi товушларнинг талаффузида 30 дан ортиқ фонема мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири ўзига хос артикуляция хусусиятларига эга, масалан, лабларнинг ва тилнинг ҳолатига кўра фарқланади. ўзбек тилидаги унли товушларнинг сони 8 та бўлиб, уларнинг талаффузида тилнинг оғиз бўшлиғидаги ҳолати ва лабларнинг шакли муҳим роль ўйнайди. tovushlar almashinuvi ўзбек тилидаги товуш алмашинув жараёнларининг 15% дан ортиғи морфема чегараларида, яъни морфология билан узвий боғлиқ ҳолда юз беради. товушлар алмашинувида 20% ҳолатда ассимиляция, яъни бир товушнинг яқин турган товушга ўхшаб кетиши кузатилади, бу эса фонетикада муҳим ўрин тутади. tilning anatomiyasi va talaffuzga ta'siri tilning old, o'rta va orqa qismlarining har xil holatlari, masalan, 10 dan ortiq pozitsiyalar, turli tovushlarning, ayniqsa, unli va undosh tovushlarning aniq hosil bo'lishiga sabab bo'ladi. tilning anatomiyasidagi 7 ta asosiy mushak guruhi, jumladan, ichki va tashqi til mushaklari, tovushlarning aniq artikulyatsiyasi va talaffuz sifatiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. glottal to'xtashni …

3 / 20

issimilyatsiya hodisalari kuzatiladi. glottal to'xtashning qo'llanilishi tilning anatomik tuzilishi hisobga olinsa, glotal to'xtashning paydo bo'lish mexanizmi ovoz paychalarining to'satdan yopilishidan va 10-50 millisekund ichida ochilishidan iborat. glotal to'xtash, ayniqsa, unli tovushlardan keyin kelgan undosh tovushlarni yutilishida (elizyon) muhim rol o'ynaydi, 3 ta yoki undan ortiq so'zlarning birlashuvida ko'proq seziladi. og'iz bo'shlig'ining anatomiyasi va talaffuzga ta'siri tilning orqa qismidagi 7 ta faringeal torayish darajasi tovushlarning aniq talaffuziga, xususan, to'siq tovushlari va so'nggi undoshlarning aniqligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. og'iz bo'shlig'ining hajmi va shakli, masalan, tilning holati va lablarning harakati, 10 dan ortiq fonema – undosh va unli tovushlarning aniq va farqli talaffuziga bevosita bog'liqdir. intonatsiya va uning ta'siri so'zlar orasidagi pauzalar va intonatsiya o'zgarishlari ma'lumotni 2-3 marta aniqroq yetkazish imkonini beradi, bu esa tinglovchilarning tushunishini oshiradi. intonatsiya, stress bilan birgalikda, 5-7 so'zdan iborat iboralarning to'g'ri tushunilishi uchun muhim omil hisoblanadi. unli tovushlarning talaffuzi унли товушларнинг талаффузида 8 та асосий унли товуш мавжуд …

4 / 20

oshiradi. bunday qisqarish 15% gacha tezlashuvga olib kelishi mumkin. til va nutq rivojlanishi ona tilini o'rganish jarayonida bolalar taxminan 2-3 yoshga kelib, 500 dan ortiq so'z zahirasini egallaydi va sodda gaplarni qura boshlaydi, bu fonetik jarayonlarning rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. glottal stopning qo'llanishi, asosan, 5-7 yoshgacha bo'lgan bolalarda kuzatilib, keyinchalik to'g'ri talaffuzga almashtiriladi, bu esa fonetik tovushlarning to'liq o'zlashtirilishini ko'rsatadi. tovushlar almashinuvi turlari assimilyatsiya turli xil darajalarda (to'liq yoki qisman) sodir bo'lishi mumkin, masalan, tovushning tovushliligi yoki karligi o'zgarishi mumkin. bu o'zgarishlar nutqning tezligi va so'zlarning qo'shilish darajasiga bog'liq. metatezada ikkita qo'shni tovushning o'rni almashadi, bu esa so'zning fonetik tuzilishini o'zgartiradi. masalan, "balkon" so'zining xalq og'zaki nutqida "balnok" shaklida uchrashi mumkin. glottal to'xtash nima? “glottal to'xtash nima?” degan savolga javoban, uning fonetikada 2 ta asosiy funksiyasi bor: so'zlarni ajratish va urg'u qo'yish. u og'iz bo'shlig'ida tovush hosil bo'lishining qisqa muddatli to'xtashi bilan ifodalanadi. glottal to'xtash [ʔ] belgisi bilan belgilanadi …

5 / 20

tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid"

powerpoint presentation tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid xatamova kumush javxar qizi 1. glottal to'xtatuvning qo'llanilishi 2. tovushlarning talaffuzi 3. tovushlarning almashinuvi va qisqarishi reja: tovushlarni to'g'ri talaffuz qilish mashqlari tovushlarni to'g'ri talaffuz qilishda, minimal juftliklar usuli yordamida 10-15 ta so'z jufti (masalan, “bol-pol”, “qor-xor”) ni takrorlash orqali fonetik eshitish va talaffuz aniqligini oshirish mumkin. tilaffuzdagi qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun, 15 ta murakkab so'z (masalan, “o'qituvchi”, “ta’lim”, “qo'llanma”) ni bir necha marta o'qib, yozib, talaffuz qilish orqali diqqatni jamlash va xotirani rivojlantirishga yordam beriladi. talaffuzdagi keng tarqalgan xatolar ko'pgina talabalar so'...

This file contains 20 pages in PPTX format (4.2 MB). To download "tovush ortirilishi, almashishi va tushib qolishi, tutuq belgisining ishlatilishiga oid", click the Telegram button on the left.

Tags: tovush ortirilishi, almashishi … PPTX 20 pages Free download Telegram