psilottoifalar bo’limi – psilotophyta

DOCX 53,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1671116496.docx psilottoifalar bo’limi – psilotophyta referat psilottoifalar bo’limi – psilotophyta mazkur bo’limga 12 taga yaqin tur kiradi. ular bo’limning nomi bilan ataluvchi 1 ajdod, 1 qabila, 1 oila va 2 turkum: psilot (psilotum) hamda tmesipteris (tmesipteris) dan iborat. psilot turkumiga 2 ta tur kiradi. ular tropik va subtropik iqlimga ega bo’lgan hududlarda janubiy koreya, janubiy yaponiya, gavaya orollarida va yangi zelandiyagacha tarqalib borgan. tmesipteris turkumining vakillari (10 ta) esa avstraliya, tasmaniya, yangi zelandiyadan filippin orollarigacha tarqalgan, qisman hindistonda ham uchraydi. ular epifit holda ba’zan tosh yoriqlarida hamda chirindiga boy tuproqlarda o’sadi (7-rasm). bo’limning vakillari juda sodda tuzilishga ega bo’lgan yuksak o’simliklarning eng qadimgi turlaridandir. ular deyarli amaliy ahamiyatga ega emas. faqat oddiy psilot turi yaponiyada manzarali o’simlik sifatida o’stiriladi. ularning yer osti organi ildizpoyaga o’xshash dixotomik shoxlangan rizomoidlardan iborat. ular juda ko’p rizoidlar bilan qoplangan. bu jihatdan riniyafitlarga o’xshaydi. rizomoidlarning tashqi po’stidagi hujayralarida zamburug’ iplari mavjud bo’lib, ular endotrof mikoriza …
2
n qoplangan. unda kutikula va og’izchalar mavjud, undan ichkarida uch qavatli po’stloq parenximasi joylashgan, hujayralari xlorofilga boy. poyaning markazida aktinostel tipidagi lub qavati bilan narvonsimon va spiralsimon traxeidlar joylashgan. tmesipteris poyasining tashqi po’stida labchalar yo’q. ularda lub qavat yaxshi rivojlangan, endoderma esa kam taraqqiy etgan. psilotlarning barglari kichik tangachalar shaklida. ularda barg tomirlari bo’lmaydi. assimilatsiya vazifasini poyasi bajaradi. tmesipterisning barglari kengroq, nashtarsimon, to’qimalari yaxshiroq rivojlangan. f. bauer dastlabki hosil bo’lgan tangachasimon barglar poyaning tashqi qavatidagi to’qimalardan bo’rtmalar shaklida hosil bo’ladi deydi va barglarini telomning o’zgarishidan kelib chiqqan degan boshqa olimlarning fikrini rad etadi. bunday tipdagi barg hosil bo’lishini plaunlarda va qadimgi psilofitlarda kuzatish mumkin. ayrisimon shoxlangan sporofitlarning uchida sinangiylar (sporangiylarning qo’shilib o’sishiga sinangiy deyiladi) hosil bo’ladi. sporangiylari yetilgandan so’ng radial yoriqcha shaklida ochiladi. sporalari bir xil kattalikka ega. sporalardan chuvalchangsimon shakldagi gametofit o’sadi. u 1,8-2 sm uzunlikdagi dixotomik shaklda bo’ladi. gametofitda rizoidlar mavjud, ular yer ostida joylashgan, xlorofilsiz, saprofit oziqlanadi. …
3
porangiyli novdasi, 3. gametofiti qirqbo’g’intoifalar bo’limi – equisetophyta ayrim adabiyotlarda bu bo’lim bo’g’imlilar deb yuritilgan. bunga sabab yuksak o’simliklar orasida bular tanasining, ya’ni sporasi poyasining burim va bo’g’im oraliklariga aniq, ajralganligi hamda barglarining halqasimon joylashganligidir. qirqbo’g’imlarning ko’pchilik turlari bizgacha yetib kelmagan. hozirgi turlari yer ostida gorizontal va vertikal o’suvchi ildizpoya hosil qiladi. barglari juda kichik, ular yon novdalari (telom)ning o’zgarishidan kelib chiqqan. qirqbo’g’im ko’p yillik o’t o’simliklardan iborat. daraxtsimon vakillari esa bizgacha yetib kelmagan. ularning balandligi 15-20 metrgacha va eni 0,5 gacha yetgan. qirqbo’g’imlarning o’tkazuvchi bog’lamlari kollaterial tipda. ksilemasining o’tkazuvchi elementlari turli tipdagi traxeidlardan tashkil topgan. floemasi to’rsimon naylar va parenxima xujayralaridan iborat. sporofillari poyani spora hosil qiluvchi zonasida yoki vegetativ barglar bilan navbatlashib yoki poyaning uchida spora boshoqlarida halqasimon joylashgan. ko’pchilik qirqbo’g’imlar teng sporali o’simliklar hisoblanadi. faqatgina qazilma vakillari orasida har xil sporalilar bo’lgan. qirqbo’g’imtoifa o’simliklar devon davrida (415-370 mln. yil oldin) kelib chiqqan va toshko’mir davrida yaxshi taraqqiy …
4
qiy yetgan, bo’g’im oraliqlarining uzunligi 25 sm gacha boradi. yer ostida 0,5 m dan 2 m gacha chuqurlikda joylashgan. tik (vertikal) ildizpoyasi esa ancha ingichka, bo’g’im oralig’ining uzunligining 10 sm dan oshmaydi. vertikal ildizpoya gorizontal ildizpoyadan taraqqiy yetadi. ildiz hosil qiluvchi kurtaklarining taraqqiy etishi tufayli yangi ildizlar hosil bo’ladi. vertikal va gorizontal ildizpoyalarning ayrim yon kurtaklaridan tugunaklar hosil bo’ladi. bu tugunaklar kelib chiqishi jihatdan qisqargan va yo’g’onlashgan novda bo’lib, o’zida ko’p miqdorda oziqa modda, ya’ni kraxmal to’playdi, hamda vegetativ ko’payish vazifasini bajaradi. qirqbo’g’im turkumining vakillari yer usti poyasining morfologiyasiga ko’ra ikkita guruhga bo’linadi. birinchi guruh turlarining poyalari bir xil tuzilishga ega. ularda spora boshoqlari poyasining uchida, ayrimlarida yon novdalarining uchlarida hosil bo’ladi. bu guruhga o’zbekistonda keng tarqalgan shoxlangan qirqbo’g’im e. ramosissimum kiradi. ikkinchi guruhga kiruvchi qirqbo’g’im turlarining yer usti poyasi ikki xil bo’ladi. birinchisi qo’ng’ir yoki yashil rangli, spora hosil qiladi, ikkinchisi yashil rangli, vegetativ poya deb ataladi. o’zbekiston sharoitida …
5
ngli, generativ poyasi o’sib chiqadi. bu poya spora hosil qilgandan so’ng o’z vegetatsiyasini tugatadi. ikkinchisi yoz oylarida chiquvchi yashil, sershox vegetativ poya. har ikkala poya ham ko’p qirrali va poyasining ichi bo’sh bo’ladi. barglari poya bo’g’imlarida halqasimon joylashgan, juda mayda, asosi qo’shilgan, xlorofillsiz. shuning uchun barg vazifasini yashil novdalari bajaradi. poyaning tashqi tomonini epidermis o’rab olgan. epidermis ostida xlorofil donachalariga boy assimilyatsiya to’qimasi joylashgan. undan ichkarida yupqa po’stli, dumaloq, shakldagi asosiy parenxima hujayralari bo’ladi. dala qirqbo’g’imning jinssiz ko’payishida, poyasining uchki qismida ellipssimon shakldagi spora boshog’i hosil bo’ladi. boshog’ning markaziy o’qiga halqasimon shaklda sporofillar o’rnashgan. har qaysi sporofilldagi sporangiyalarda teng sporalar hosil bo’ladi. ular etilgandan so’ng sporangiya uzunasiga chatnaydi va sporalar tashqi muhitga tarqaladi. tuproqqa tushgan sporalar qulay sharoitda o’sib gametofitni hosil kiladi. gametofitlari yashil plastinka shaklida, ayrim jinsli. anteridiyda etilgan spermatozoidlar suv yordamida harakatlanib, arxegoniydagi urg’ochi tuxum hujayrani urug’lantiradi. urug’langan tuxum hujayradan hosil bo’lgan zigota taraqqiy etib, yangi yosh qirqbo’g’imning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psilottoifalar bo’limi – psilotophyta"

1671116496.docx psilottoifalar bo’limi – psilotophyta referat psilottoifalar bo’limi – psilotophyta mazkur bo’limga 12 taga yaqin tur kiradi. ular bo’limning nomi bilan ataluvchi 1 ajdod, 1 qabila, 1 oila va 2 turkum: psilot (psilotum) hamda tmesipteris (tmesipteris) dan iborat. psilot turkumiga 2 ta tur kiradi. ular tropik va subtropik iqlimga ega bo’lgan hududlarda janubiy koreya, janubiy yaponiya, gavaya orollarida va yangi zelandiyagacha tarqalib borgan. tmesipteris turkumining vakillari (10 ta) esa avstraliya, tasmaniya, yangi zelandiyadan filippin orollarigacha tarqalgan, qisman hindistonda ham uchraydi. ular epifit holda ba’zan tosh yoriqlarida hamda chirindiga boy tuproqlarda o’sadi (7-rasm). bo’limning vakillari juda sodda tuzilishga ega bo’lgan yuksak o’simliklarning eng qadimgi ...

Формат DOCX, 53,2 КБ. Чтобы скачать "psilottoifalar bo’limi – psilotophyta", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psilottoifalar bo’limi – psilot… DOCX Бесплатная загрузка Telegram