karbon kislotalarining olinishi va xossalari

PPTX 20 pages 339.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 339.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation karbon kislotalarining olinishi va xossalari nomonova yulduz reja: 1. karbon kislotalarning kimyoviy xossalari 2. karbon kislotalarning fizik xossalari 3. karbon kislotalarni olish usullari dekarboksillanish reaksiyasi dekarboksilanish reaksiyasining samaradorligi, ishlatilgan katalizatorning turi va reaksiya sharoitlariga, jumladan, harorat va bosimga bogʻliq boʻladi. dekarboksilanish reaksiyasi, odatda 150-300°c harorat oraligʻida, ishqorli muhitda yoki qattiq qizdirilganda amalga oshiriladi va co2 molekulasining ajralishi bilan kechadi. ushbu reaksiya orqali karboksilik kislotalardan uglerod atomi soni bitta kamroq boʻlgan alkanlar yoki boshqa birikmalar hosil boʻlishi mumkin, masalan, propion kislotasidan etan olish mumkin. oksidlanish reaksiyalari kuchli oksidlovchilar, masalan, kmno₄ yoki k₂cr₂o₇ ta'sirida alifatik karboksilik kislotalar to'liq oksidlanib, karbonat angidrid va suv hosil qiladi. aromatik karboksilik kislotalar benzoy kislota kabi, oksidlanishga nisbatan ancha chidamli, ammo kuchli oksidlovchilar ta'sirida ularning yon zanjiri oksidlanishi mumkin. karbon kislotalarning oksidlanishi natijasida co₂ va h₂o hosil bo'ladi, bu reaksiya ekzotermik bo'lib, 1 mol karboksilik kislota uchun taxminan 800 kj/mol issiqlik ajralib chiqadi. karbon kislotalarning …

2 / 20

matik karboksil kislotalarining galogen angidridlarini hosil qilish uchun 2 mol fosfor(v) xlorid yoki tionil xlorid kerak bo'lishi mumkin, bu kislotaning tuzilishiga bog'liq. galogen angidridlarni hosil qilishda karboksil kislotalarning 1 molini fosfor(v) xlorid (pcl5) yoki tionil xlorid (socl2) ning 1 mol bilan reaksiyasi natijasida hosil bo'ladi, bu reaksiya jarayonida vodorod xlorid gazining ajralib chiqishi bilan kechadi. galogen angidridlar hosil bo'lish reaksiyasining samaradorligi reaksiya sharoitlari, masalan, harorat va reaksiya vaqtini nazorat qilish orqali 80-95% gacha oshirilishi mumkin. karbon kislotalarning fizik xossalari suvda eruvchanligi past molekulyar og'irlikdagi karbon kislotalari uchun yuqori, ammo molekula kattalashishi bilan eruvchanlik pasayadi. masalan, c1-c4 karbon kislotalari suvda yaxshi eriydi. karbon kislotalarning past molekulyar og'irlikdagi vakillari (masalan, metan, etan kislotalari) xona haroratida suyuqlik holatida bo'lib, o'tkir hidga ega. yuqori molekulyar og'irlikdagilar esa qattiq moddalardir. kislotaning molekulyar massasi oshishi bilan uning qaynash temperaturasi ham ortadi, bu vodorod bog'lari hosil bo'lishi bilan bog'liq. masalan, sirka kislotasi (ch3cooh) 118 °c da qaynaydi. …

3 / 20

larga ega. naftalin-2-karboksilik kislota (β-naftaling kislotasi) kabi ko'p halqali aromatik karboksilik kislotalar polimerlar va bo'yoqlarda qo'llaniladi, ularning molekulyar tuzilishi murakkabdir. aromatik karboksilik kislotalarning eng oddiy vakili benzoik kislota bo'lib, u o'zining molekulyar massasi 122 g/mol va erish nuqtasi 122.4 °c ga ega. amid hosil bo'lishi karboksilik kislotalarning amidlarga aylanish reaksiyasi, odatda, issiqlik yoki dehidratlovchi vositalar, masalan, p₂o₅ yoki socl₂ qoʻshilishi bilan katalizlanadi, bu reaksiya tezligini oshiradi va hosil boʻlish samaradorligini yaxshilaydi. amid hosil boʻlish reaksiyasi, karboksilik kislotaning karboksil guruhi (-cooh) bilan ammiak (nh₃) yoki aminlar (r-nh₂) oʻrtasidagi reaksiya natijasida suv molekulasi (h₂o) ajralib chiqishi bilan sodir boʻladi va amid hosil qiladi. amid hosil boʻlish jarayonida, bir molekula suv ajralib chiqishi bilan birga, karboksilik kislota va amin yoki ammiak o'rtasida amid bog'lanishi (-conh-) hosil boʻladi, bu bog'lanish nisbatan kuchli kovalent bog' hisoblanadi. karbon kislotalarining kislotalilik kuchi karboksil guruhidagi (-cooh) elektron tortish ta'siriga bog'liq bo'lib, elektronegativ guruhlarning mavjudligi kislotalilikni oshiradi. to'yingan yog' …

4 / 20

uchraydi. to'yinmagan yog' kislotalari, masalan, linoleik (c18:2) va linolenik (c18:3) kislotalar, inson organizmi uchun muhim bo'lgan essensial yog' kislotalar hisoblanadi va ularning etishmasligi sog'liqqa salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. karbon kislotalarni olish usullari karbon kislotalarni alkanlarning oksidlanishi orqali olish mumkin, bunda birlamchi spirtlarni kmno₄ yoki k₂cr₂o₇ kabi kuchli oksidlovchilar bilan 100°c atrofida qizdirish orqali amalga oshiriladi. karbon kislotalarni nitril gidrolizlash orqali ham olish mumkin. bu reaksiya kuchli kislota yoki ishqor muhitida yuqori temperaturada, taxminan 100-150°c da amalga oshiriladi va natijada karbon kislotalar hosil bo'ladi. grignard reaksiyasi yordamida karbon kislotalarni sintez qilishda, magniy organik birikmalar karbon dioksid bilan reaksiyaga kirishib, keyinchalik gidrolizdan o'tgandan so'ng karbon kislotalar hosil bo'ladi. bu jarayon 2 bosqichdan iborat. sales 1st qtr 2nd qtr 3rd qtr 4th qtr 35 25 20 15 karbon kislotalarning biologik ahamiyati oksalik kislota (c2h2o4) kabi ba'zi karbon kislotalar organizmda oksalat shaklida to'planib, buyrak toshlari hosil bo'lish xavfini oshirishi mumkin, bu esa sog'liq uchun …

5 / 20

hiqarishda qo'llaniladi. ph darajasi taxminan 2,4 ga teng. karbon kislotalar 100 dan ortiq turdagi polimerlar, masalan, polietilen tereftalat (pet) plastik butilkalar va poliester tolalarini ishlab chiqarishda muhim xom ashyo hisoblanadi. karbon kislotalarning kimyoviy xossalari contents title ularning molekulalarida karbonil guruhi (c=o) va gidroksil guruhi (-oh) mavjudligi tufayli, esterifikatsiya, amidlanish kabi reaksiyalarda qatnasha oladi, bu jarayonlar organik kimyoda muhim ahamiyatga ega. karbon kislotalar metallar bilan reaksiyaga kirishib, tuzlar hosil qiladi. masalan, sirka kislotasi (ch₃cooh) natriy gidroksid (naoh) bilan reaksiyaga kirishib, natriy asetat (ch₃coona) va suv hosil qiladi. karbon kislotalar kuchsiz kislotalar bo'lib, ularning dissotsilanish konstantasi (ka) 10⁻⁵ dan 10⁻¹ gacha o'zgaradi, bu ularning suvda to'liq dissotsilanmaganligini ko'rsatadi. to'yingan karbon kislotalar to'yingan karbon kislotalarning molekulyar massalari ularning uglerod atomlari soniga bog'liq bo'lib, masalan, metan kislotaning (ch3cooh) molekulyar massasi 60 g/mol, propan kislotaning (c3h7cooh) esa 74 g/mol ni tashkil qiladi. to'yingan karbon kislotalarining kislotalilik darajasi ularning pka qiymatlari bilan ifodalanadi. masalan, sirka kislotasi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "karbon kislotalarining olinishi va xossalari"

powerpoint presentation karbon kislotalarining olinishi va xossalari nomonova yulduz reja: 1. karbon kislotalarning kimyoviy xossalari 2. karbon kislotalarning fizik xossalari 3. karbon kislotalarni olish usullari dekarboksillanish reaksiyasi dekarboksilanish reaksiyasining samaradorligi, ishlatilgan katalizatorning turi va reaksiya sharoitlariga, jumladan, harorat va bosimga bogʻliq boʻladi. dekarboksilanish reaksiyasi, odatda 150-300°c harorat oraligʻida, ishqorli muhitda yoki qattiq qizdirilganda amalga oshiriladi va co2 molekulasining ajralishi bilan kechadi. ushbu reaksiya orqali karboksilik kislotalardan uglerod atomi soni bitta kamroq boʻlgan alkanlar yoki boshqa birikmalar hosil boʻlishi mumkin, masalan, propion kislotasidan etan olish mumkin. oksidlanish reaksiyalari kuchli oksidl...

This file contains 20 pages in PPTX format (339.7 KB). To download "karbon kislotalarining olinishi va xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: karbon kislotalarining olinishi… PPTX 20 pages Free download Telegram