o'simliklarning nafas olishi

PPTX 38 pages 239.0 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 239.0 KB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

powerpoint presentation 1 o'simliklarning nafas olishi 2 reja : 1. nafas olishning ahamiyati, o'rganish tarixi. aerob va anaerob nafas olish, biologik oksidlanish haqida tushuncha 2. nafas olish va bijg'ish jarayonlarining farqi, nafas olish fermentlari va substratlari 3. nafas olish ximizmi. nafas olishning glikoliz, di - va trikarbon (krebs sikli), glioksalat, pentozafosfat sikllari 4. nafas olish koeffitsiyenti va uning substratga bog'liqligi. nafas olish jadalligi, o'simlik organlari va to'qimalarida kechish tafovutlari 5. nafas olish jadalligini o'simlik o'sishi va rivojlanishiga bog'liqligi. nafas olish ko'rsatgichlarini aniqlash usullari 6. nafas olishni boshqarish yo'llari va uni qishloq xo'jalik mahsulotlarini saqlashdagi ahamiyati 3 o'simliklar hujayralarida boradigan oksidativ reaktsiyalarda organik modda-larning kislorod ishtirokida anorganik moddalar (so2 va n2o)ga parchalanishi va kimyoviy energiya ajralib chiqish jarayoni nafas olish deyiladi. nafas olish jarayonida, ya'ni organik moddalarning oksidlanishida ajralib chiqqan energiyaning bir qismi issiqlik va yorug'lik shaklida sarflanadi. taxminan 40-50 % energiya atf molekula-larida to'planadi va organizmlarning hayot faoliyatida ishlatiladi. 4 …

2 / 38

rsatib berdi. a.n.bax (1897) “asta-sekinglik bilan oksidlanishning peroksid nazariyasi”ni yaratdi. uning fikricha, havodan qabul qilib olingan kislorod to'g'ridan to'g'ri va bevosita organik moddalarni oksidlay olmaydi. chunki molekula shaklidagi kislorod “inert” birikma bo'lib, u faol atom holatiga o'tgandan keyingina organik moddalarni oksidlashi mumkin bo'ladi. 6 i.v.palladin 1911 yilda organik moddalarning anaerob sharoitda oksidlanish nazariyasini ishlab chiqdi. uning fikricha, tirik organizmlarda suv va organik moddalar tarkibidagi vodorodni ajratib oluvchi birikmalar bo'lishi kerak. o'ziga vodorodni biriktirib oluvchi moddalarni i.v.palladin “nafas olish pigmentlari” deb atadi. nafas olishda o'simliklar to'qimasidan yorug'lik ajralib chiqishini a.g.gurvich aniqlagan. 7 o'simliklarning ildizlari yoki urug'i suv ostida qolganda anaerob nafas olish jarayoni kuzatiladi. kislorodsiz nafas olishda o'simliklar to'qimasida spirt hosil bhlishini hisobga olib, akademik s.p.kostichev bu jarayonni anaerob nafas olish jarayoni deb atagan. suvda yashashga moslashgan o'simliklarda maxsus to'qimalarda to'plangan kislorod hisobiga nafas olish jarayoni to'xtovsiz davom etadi. 8 o'simliklarning hayvon va odamlarnikiga o'xshash maxsusnafas olish a'zolari mavjud emas, lekin …

3 / 38

jg'ish xodisalariga ham xosdir. 10 biroq anaerob nafas olish va bijg'ish hodisalarida aerob nafas olish hodisasidagi g.krebs sikli kuzatilmaydi. umuman, nafas olish so2 va suvning, bijg'ish esa so2 va spirtning hosil bo'lishi bilan yakunlanadi. nafas olish va bijg'ish xodisalari ko'rsatib o'tilgan farqlar bilan ajralib turadi. 11 hozirgi paytda aerob nafas olish jarayoni ikki bosqichdan iboratligi tasdiqlangan. birinchi bosqichda anaerob nafas olish jarayoni sodir bo'lib, unda murakkab organik moddalar(uglevodlar) oddiy organik moddalarga(pirouzum kislotasiga) parchalanadi. ikkinchi, asosiy bosqichda aerob sharoitda piruvat kislotasi karbonat angidrid va suvga parchalanadi. bu jarayonda fermentlar faol ishtirok etadi. 12 nafas olish jarayonida ishtirok etadigan fermentlar guruhlari: 1) a2 (organik modda)ni aktivlovchi fermentlar, ular degidrogenazalar deyiladi va xilma xil bo'ladi 2) o2 ni aktivlovchi fermentlar, ular oksidazalar deb yuritilb, turli xil bo'ladi; 3) vodorod va elektronni o'tkazuvchi oraliq fermentlar; 4) yordamchi fermentlar (karboksilaza va transferazalar). 13 ko'p yillar davomida yog'lar va uglevodlar nafas olish jarayonida substrat sifatida ishtirok …

4 / 38

nazariyasini ishlab chiqdi. unga ko'ra, atmosferadagi molekulyar kislorod oson oksidlanuvchi modda (a) bilan birikib, qo'sh bog'ning bittasi uziladi va peroksid hosil qilib faol holatga o'tadi. faol holatga o'tgan kislorod boshqa moddani (v) ham oksidlashi mumkin. natijada aktseptor vazifasini bajaruvchi oksidlovchi modda (a) yana ajralib qoladi, organik modda (v) esa to'la oksidlanadi. 16 1955 yilda yaponiya (o.xayaishi va boshqalar) va aqsh (g.s.mezon va boshqalar)da molekulyar kislorodning organik moddalar bilan birikishi mumkinligi isbotlandi. bu nazariyaning xozirgi vaqtda nafas olishga aloqasi yo'qligi ma'lum bo'lishiga qaramasdan, a.n.bax nazariyasi nafas olish ximizmini o'rganishga yo'l ochib berganligi bilan muhimdir. 17 v.i.palladinning vodorodni faollash-tirish nazariyasiga ko'ra nafas olish ikki bosqichdan iborat: 1) anaerob; 2) aerob. keyingi izlanishlarda nafas olish anaerob va aerob bosqichlardan iboratligi hamda bunda suv ishtirok etishi to'la tasdiqlandi. 1912 yilda nemis biokimyogari g.viland ham biologik oksidlanish vodorodning ajratib olinishi bilan bog'liqligini ko'rsatgan edi. nafas olishda suvning ishtirok etishi va kislorod vodorodning oxirgi aktseptori ekanligi …

5 / 38

n ham bu jarayon dikarbon va trikarbon kislotalar sikli deyiladi. uni hayvonlar organizmida 1937 yilda ingliz biokimyogari g.a.krebs kashf qilganligi uchun bu jarayon krebs sikli ham deb ataladi. 1939 yilda bu tizimning o'simliklarda mavjudligini ingliz olimi a.chibnell isbotlagan. krebs sikli reaktsiyalari to'la mitoxondriyalarda sodir bo'ladigan nafas olishning asosiy yo'li hisoblanadi. 20 gliooksalat sikli 1957 yilda birinchi marta g.l.korenberg va g.a.krebslar tomonidan bakteriyalar va mog'or zamburug'larida aniqlangan. keyinchalik u moyli o'simliklarning unayotgan urug'larida va zaxira yog'lar, shakarlarga aylanishi kerak bo'lgan organlarida sodir bo'lishi kuzatildi. mitoxorndriyalarda, shuningdek, hayvon hujayralarida ham bu sikl hosil bo'lmaydi. glioksilat sikli hujayradagi maxsus organoid - glioksisomalarda sodir bo'ladi. 21 glioksilat sikli asosan moyli o'simliklarning nafas olishidagi aerob bosqichida krebs sikli o'rnida sodir bo'ladi. chunki u krebs siklining ma'lum miqdorda o'zgargan yo'lidir. umuman, glioksilat sikli zaxira yog'larni sarflaydi va yog'larning parchalanishida oraliq modda - atsetil hosil bo'ladi. 22 nafas olishning pentozafosfat sikli glikoliz va krebs sikli bilan bir …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarning nafas olishi"

powerpoint presentation 1 o'simliklarning nafas olishi 2 reja : 1. nafas olishning ahamiyati, o'rganish tarixi. aerob va anaerob nafas olish, biologik oksidlanish haqida tushuncha 2. nafas olish va bijg'ish jarayonlarining farqi, nafas olish fermentlari va substratlari 3. nafas olish ximizmi. nafas olishning glikoliz, di - va trikarbon (krebs sikli), glioksalat, pentozafosfat sikllari 4. nafas olish koeffitsiyenti va uning substratga bog'liqligi. nafas olish jadalligi, o'simlik organlari va to'qimalarida kechish tafovutlari 5. nafas olish jadalligini o'simlik o'sishi va rivojlanishiga bog'liqligi. nafas olish ko'rsatgichlarini aniqlash usullari 6. nafas olishni boshqarish yo'llari va uni qishloq xo'jalik mahsulotlarini saqlashdagi ahamiyati 3 o'simliklar hujayralarida boradigan oksidativ r...

This file contains 38 pages in PPTX format (239.0 KB). To download "o'simliklarning nafas olishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarning nafas olishi PPTX 38 pages Free download Telegram