fotosintez

PPTX 33 pages 3.3 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

powerpoint presentation мaвзу: фотосинтез fotosintez va pigmentlar. fotosintez reaktsiyalari reja: 1. tirik organizmlarning oziqlanish xillari. tabiatda karbonat angidridning aylanishi 2. fotosintezni o'rganish tarixi 3. fotosintez bilan bog'liq bo'lgan hujayra shakliy elementlarining tuzilishi va vazifalari 4. fotosintezda ishtirok etuvchi pigmentlar tizimi. xlorofilning tuzilishi, fizik-kimyoviy xossalari 5. karotinoidlarning tuzilishi va vazifalari. suv o'tlar tarkibida uchraydigan pigmentlar.antotsianlar tuzilishi va ahamiyati 6. xloroplastlarda mavjud fotosistemalar va ularda sodir bo'ladigan jarayonlar. fotosintez reaktsiyalari 7. fotosintezning yorug'lik fazasida suvning fotolizi. fotosintetik fosforlanish xillari tirik organizmlarni energiya o'zlashtirish xususiyatlariga ko'ra 2 guruhga ajratiladi: avtotroflar – ularga yashil o'simliklar, ayrim pigmentli mikroorganizmlar va xemosintetiklar kiradi. o'simliklar va ayrim pigmentli mikroorganizmlar yorug'lik energiyasining bir qismini yutib, fotosintez jarayonida anorganik moddalardan organik moddalar hosil qiladi. ayrim bakteriyalar esa kimyoviy jarayon (ximosintez)da yuzaga kelgan energiyadan foydalanib organik moddalar tayyorlaydi. geteratroflar – ularga parazitlik qilib yashovchi ayrim yuksak o'simliklar, zamburug'lar, ko'pchilik mikroorganizmlar, barcha hayvonlar va insonlar kiradi. geterotrof organizmlar organik moddalar (uglevod, …

2 / 33

m uzoq muddat o'chmasdan yongan, sichqon esa yashagan. 1779 yilda gollandiyalik vrach ya.ingenxauz juda ko'p marta pristli tajribasini takrorladi va o'simliklar faqat yorug'likda havoni tozalaydi, qorong'ida esa hayvonlar kabi havoni buzadi, degan xulosaga keldi. shunday qilib, pristli va ingenxauzlar o'simliklarda qarama-qarshi ikki xil jarayon mavjudligini aniqladilar. lekin o'simliklar uchun buning nima ahamiyati borligini tushunmadilar. shveytsariyalik olim j.senebe 1782 yilda tajribalar natijasida o'simliklar yorug'likda kislorod ajratadi va shu bilan bir vaqtda buzilgan havoni (ya'ni so2 ni) yutadi, degan xulosaga keldi. 1804 yilda shveytsariyalik olim t.sossyur o'simliklarning yorug'likda so2 ni yutib o'z tanasida uglerod to'plashini aniqladi. u qabul qilingan karbonat angidrid va ajralib chiqadigan kislorodning nisbati bir-biriga tengligini, organik modda hosil bo'lishi jarayonida karbonat angidrid bilan bir qatorda suv ham ishtirok etishini birinchi marta tajribalar asosida ko'rsatdi. frantsuz agrokimyogari j.b.bussengo 1840 yilda fotosintez sohasida qilinadigan ishlar natijalarini har tomonlama tekshirib ko'rdi va sossyurning xulosalarini tasdiqladi, ilk bor fotosintezning shakliy tenglamasini tuzdi: amerikalik …

3 / 33

gari olimlar ham mazkur jarayonni o'rganishda katta yutuqlarga erishdilar. yer sharidagi suv va quruqlikdagi yashil o'simliklar yil davomida 174 mlrd. tonna co2 o'zlashtirib, 450 mlrd. tonna organik modda va 500 mlrd. tonna o2 ajratadi va o'simliklarning kosmik ahamiyatini belgilaydi: o'simliklar yorug'lik energiyasi hisobiga suv va co2 ni o'zlashtirib kimyoviy energiyaga boy organik moddalarni sintezlaydi. bu moddalar geterotrof hayot kechiruvchi organizmlar uchun oziq moddalar bo'lib xizmat qiladi. aerob sharoitda hayot kechiruvchi geterotrof va avtotrof organizmlarni nafas olish uchun zarur bo'lgan o2 bilan ta'minlaydi. atmosferadagi co2 miqdorini bir me'yorda saqlab turadi. fotosintez jarayoni faqat xlorofill molekulasi saqlovchi barg va qisman yosh novda to'qimalarida sodir bo'ladi. xlorofill elipssimon, duksimon, dumaloq, va boshqa shakllardagi xloroplastlarda joylashgan. bir hujayrada o'rtacha 20-50 donagacha xloroplast bo'ladi. hajmi 3-10 mkm (mikron)dir. ayrim olimlarning fikricha xloroplastlar va mitoxondriylar yadro po'stidan ajralib chiqqan initsial tanacha bo'lakchalaridan hosil bo'ladi. xloroplastlar juda murakkab tuzilgan: po'sti 2 qavat membranadan tashkil topgan. po'stida mayda …

4 / 33

ga oshadi. xloroplastning o'rtacha 75 foizini suv va 25 foizini quruq modda tashkil qiladi. quruq moddaning 30-45 foizi oqsil, 20-40 foizi lipoid, 10-20 foizi turli zahira uglevodlar va 6,5-10 foizi kul tarkibidagi elementlarga to'g'ri keladi. ulardan tashqari xloroplast tarkibida dnk, rnk, a, d, ye va k vitaminlari hamda boshqa organik birikmalar uchraydi. xloroplast tarkibida uchraydigan pigmentlar asosan uchta sinfga bo'linadi: 1) xlorofillar, 2) karotinoidlar, 3) fikobilinlar. 1817 yilda frantsuz kimyogarlari p.j.pelte va j.kavantular birinchi marta o'simlik bargidan yashil pigmentni ajratib oldilar va uni xlorofill deb atay boshladilar. bu yunoncha “chloros” - yashil va “phyllon” - barg so'zlaridan olingan. 1906-1914 yillarda nemis kimyogari r.vilshtetter xlorofillning elementar tarkibini aniqladi: xlorofill “a” – c55 h72 o5 n4 mg va xlorofill “b” - c55 h70 o6 n4 mg. nemis biokimyogari g.fisher xlorofillning tuzilmaviy formulasini aniqladi. xlorofill - xlorofillindikarbon kislotasining murakkab efiri bo'lib, bunda kislotadagi bir karboksilning vodorodi metil (c3oh), ikkinchi karboksilning vodorodi fitol (c20h39on) …

5 / 33

loroplastlarda xlorofill bilan birgalikda uchraydi. likopin (s40 n56) asosan to'q sariq yoki qizil bo'ladi. a, v-karotinlar yaxshi o'rganilgan bo'lib, ular fotosintez uchun muhim ahamiyatga ega. ksantofillar tarkibida kislorod bo'lib, ular asosan sariq rangda ko'rinadi. lyutein(с40 н56 о2) va violaksantin (с40 н56 о4) ksantofillarning asosiy vakillari hisoblanadi. karotinoidlar xlorofill, benzol, atseton kabi eritmalarda yaxshi eriydi. yuqori harorat yorug'lik va kislotalar ta'sirida yengil parchalanadi. karotinoidlar bir qancha fiziologik vazifalarni bajaradi: 1) fotosintez uchun zarur bo'lgan yorug'lik nurlarini yutadi; 2) xlorofill molekulasini kuchli yorug'lik ta'siridan muhofaza qiladi; 3) fotosintez jarayonida molekulyar kislorodning ajralib chiqishida ishtirok etadi. karotinoidlar to'lqin uzunligi qisqa bo'lgan (450-530 nm) ko'k–binafsha va ko'k nurlarni qabul qilib, xlorofill “a” ga yetkazib beradi hamda fotosintez jarayonida ishtirok etadi. suv ostida yashovchi o'simliklarda xlorofill “a” va karotinoidlardan tashqari maxsus pigmentlar ham bo'lib, ularga fikobilinlar kiradi. yaxshi o'rganilganlari fikoeritrin va fikotsianindir. fikoeritrin (с34 н47 n4 о8) qizil rangli bo'lib, qizil suv o'tlarining pigmentidir. fikotsian …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fotosintez"

powerpoint presentation мaвзу: фотосинтез fotosintez va pigmentlar. fotosintez reaktsiyalari reja: 1. tirik organizmlarning oziqlanish xillari. tabiatda karbonat angidridning aylanishi 2. fotosintezni o'rganish tarixi 3. fotosintez bilan bog'liq bo'lgan hujayra shakliy elementlarining tuzilishi va vazifalari 4. fotosintezda ishtirok etuvchi pigmentlar tizimi. xlorofilning tuzilishi, fizik-kimyoviy xossalari 5. karotinoidlarning tuzilishi va vazifalari. suv o'tlar tarkibida uchraydigan pigmentlar.antotsianlar tuzilishi va ahamiyati 6. xloroplastlarda mavjud fotosistemalar va ularda sodir bo'ladigan jarayonlar. fotosintez reaktsiyalari 7. fotosintezning yorug'lik fazasida suvning fotolizi. fotosintetik fosforlanish xillari tirik organizmlarni energiya o'zlashtirish xususiyatlariga ko'ra 2 gu...

This file contains 33 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "fotosintez", click the Telegram button on the left.

Tags: fotosintez PPTX 33 pages Free download Telegram